Dag van:
Rouw komt rauw op je dak......
Dat zinnetje, dat in me opkomt, blijft deze week steeds hangen als Willem zijn overdenking overpeinst en schrijft......
Alsof het niet klopt en daarom juist waar is.....
Rauw is niet netjes, niet afgerond, niet uitgelegd......
Het is vlees zonder bescherming......
Willem sprak over rouw als een andere kleur liefde.....
Niet de zachte roze versie, maar een diepe, donkere tint, misschien is het paars, oker geel of heel diep donker blauw.......
Liefde die nergens meer heen kan, behalve naar binnen.....
En dan dat beeld van Dirk de Wachter (psychiater), die het heeft over het prikbeest in zijn boek 'Vertroostingen'.....
Rouw en verdriet hebben stekels.....
Je kunt het vastpakken alsof het een gewoon dier is, maar dan snijdt het door je handen heen.......
Maar....als je doet alsof het er niet is, verdwijnt het ook niet......het wacht......en komt terug......als een boemerang......
Soms misschien zelfs harder dan eerst.....
Dus wikkel je het in doeken.....
Je erkent het......
Je draagt het......
Het blijft pijnlijk, maar niet meer vernietigend......
En rondom mij zitten de verhalen...... want rouw kent vele vormen.....
En ik luister naar ze......
Een man die al rouwt terwijl zijn ouders nog leven......
Deze week te horen gekregen dat zijn moeder Alzheimer heeft, en diezelfde week ook dat zijn vader ongeneeslijk kanker heeft.....
Rouw dat al begonnen is nog vóór het verlies er is.......
Of is het al verlies.....?
Een vrouw die haar ouderenclubje in het bejaardenhuis kwijt is..... opgeheven zonder opgaaf van redenen....
Voor de buitenwereld misschien klein, maar voor haar een leegte in de week, een stilte bij de koffie......
En weer iets verder vertelt de vrouw daar haar lijf haar in de steek laat maar dat de artsen niet willen meewerken omdat ze haar nog te jong vinden....
Maar het beperkt haar zo.... en ze kan ineens aan zoveel dingen die ze leuk vindt niet meer meedoen....
Iemand noemt de gevangenis......
Niet alleen straf, maar rouw om vrijheid, om identiteit, om het leven dat even niet meer bestaat......
En ik denk na......
Maar bij mij komt nu een ander woord boven.....
Be-rouw.......
Zouden rouw en berouw dicht bij elkaar liggen.... misschien elkaar overlappen....?
Berouw is misschien stiller dan rouw......
Het schreeuwt niet altijd......het fluistert.....
Door schaamte....????
Berouw gaat niet over wat je verloren bent; je gezinsleven, je vrienden,.....maar over wat jij hebt gedaan, nagelaten, verkeerd gekozen......
Over de zin "als ik toen"…. die maar blijft terugkomen......
En dan wordt de vraag helder:
waar overlappen rouw en berouw elkaar....?
Misschien wel hier:......in het besef dat iets onomkeerbaar is......
Rouw zegt: het komt niet meer terug.....
Berouw zegt: ik kan het niet meer herstellen......
Beide raken aan liefde.....
Rouw om wat je liefhad.....
Berouw om hoe je met liefde bent omgegaan......
Beide prikken.....
Rouw prikt omdat je iets moet loslaten......
Berouw prikt omdat je jezelf niet kunt loslaten......
En misschien overlappen ze het meest op die plek waar je rouwt om iets dat er anders had kunnen uitzien als jij anders had gehandeld.....
Dan worden ze één knoop: verdriet om het verlies en pijn om je eigen aandeel daarin......
Misschien is daarom berouw soms nog anders scherper dan rouw......
Want rouw overkomt je.....
Berouw confronteert je......
En toch… ook berouw vraagt om doeken.....
Niet om het weg te stoppen, maar om het vast te houden zonder jezelf nog verder te verwonden.....
Om mildheid......
Om erkennen: ik ben mens geweest, met beperkingen......
Misschien is dat de overlap:.....zowel rouw als berouw willen niet opgelost worden,
maar gedragen......
En dat was wel de stille boodschap onder Willems preek: dat liefde, verlies, schuld en verdriet geen tegenpolen zijn,
maar verschillende manieren waarop het leven ons diep aanraakt...... en dat ze hand in hand gaan.....
En dat je rouwen niet alleen hoeft te doen.....
Vandaar de titel van zijn verhaal: 'mag ik met je rouwen'....
Geen opmerkingen:
Een reactie posten