9 september 2026

Dag van:

Het is echt niet overdreven…

Écht niet....

En het is ook niet eens dat ik nu zo verschrikkelijk moe ben of dat ik het allemaal niet meer trek....

Maar we zijn nu tweeënhalve week aan het werk en het voelt alsof we al een half jaar verder zijn…

Tweeënhalve week...!!

Dat is nog niet eens september voorbij...

En toch voelt het alsof we inmiddels al ergens halverwege het schooljaar zitten....

Zoveel aanpassingen...

Zoveel veranderingen...

Zoveel dingen die anders moeten dan anders...

En vooral: zoveel problemen die opgelost moeten worden....

Sommige dingen zijn inmiddels zó ingewikkeld en zó ontwikkeld dat ze eigenlijk niet eens meer uit te leggen zijn....

Je zou er een hele avond voor nodig hebben om iemand überhaupt te laten begrijpen waar het probleem precies zit...

En gelukkig…

Gelukkig kwam ik ook vandaag wel weer met oplossingen....

Dat dan weer wel....

Maar ergens zit daar ook een ongemakkelijke gedachte achter....

Want als je nu, na tweeënhalve week, al allerlei gaten moet gaan dichten…wat gaat dat dan over een paar weken brengen...?

En over een paar maanden...?

Sterker nog…

Hoe eindigt dit schooljaar...?

Maar weet je.....

Dan kom je thuis, ploft neer met een glas tomatensap en bladert even door de nieuwberichten...

Je had immers nog geen tijd gehad om weet te hebben van probleem in de wereld om je heen....

En dan lees je: Op woensdag 9 september 2026 is een kleuterleidster doodgeschoten bij een kleuterschool in de oostelijke Thaise provincie Chonburi. 

Thailand....best ver van je bed.... maar kleuterleidster.... oei die kwam even binnen...

En weer beland je in zo'n neerwaarts vergelijkings mechanisme..... het kan altijd erger.....

Maar is dat ook echt zo...?

Jazeker....!

Als iemand een dierbare verliest, zeggen we niet: "Tja, iedereen heeft zo zijn eigen problemen".....

Of... ieder huisje heeft zijn kruisje....

We erkennen dat dit specifieke leed van een heel andere orde is dan wanneer iemand zijn trein mist.....

We schalen onze taal op om recht te doen aan de diepte van iemands trauma.

Voor het individu is de eigen emmer die overloopt altijd het ergst.....

Maar de taal en onze empathie geeft ons de tools om te erkennen dat de ene emmer gevuld is met water, en de andere met vuur.....

Erg: Problemen met luxe, comfort of status (bijvoorbeeld: je internet ligt er een dag uit, of je favoriete restaurant is volgeboekt....

Erger: Problemen met relaties, emoties of zelfbeeld (bijvoorbeeld: een ruzie met een goede vriend, of zakken voor een belangrijk examen)....

Ergst: Problemen die de absolute basis van je bestaan bedreigen (bijvoorbeeld: acute hongersnood, zware fysieke marteling, of terminale ziekte bij een kind).....

Dit zijn situaties waarin de menselijke waardigheid en het pure overleven in het geding komen.....

Maar de emotionele waarheid is er ook nog: Jouw pijn is 100% legitiem en voelt op dit moment als het ergste wat er is....

Dat verdient erkenning en ruimte, zonder dat er direct aan gerelativeerd hoeft te worden.....

Je kunt iemands gebroken been niet genezen door te zeggen dat iemand anders beide benen mist.....

Het been doet nog steeds pijn en moet worden verzorgd.....

En zo werkt het met emoties ook......

Neem nou vandaag ook de begrafenis van de oude koning van Noorwegen...

Ik heb m terug gekeken toen ik thuis kwam...

Zou die lieve koningin Sonja's verdriet minder zijn als ze nou zou denken 'ach mijn lieve Harald was al 89'...?

Vast niet....

Ach en wat een prachtige begrafenis....

Weet je wat me nou overkwam....?

Ik had op een gegeven moment helemaal niet meer het gevoel dat ik naar een staatsbegrafenis van een koning zat te kijken....

Al die lieve worden.... en die schitterende bloemen harten om de kist....

Dat onwijs gave nummer van 'Abide with me', gezongen door dat gospelachtige koor dat in de kerk verdeeld stond te swingen....

Één en al liefde straalde die begrafenis uit...

Liefde voor een geliefd mens die toevalig ook nog eens koning was....

In beelden, in muziek, in gebaren en blikken, in rituelen.... en vooral in de ogen van de aanwezigen en degene langs de kant van de weg....

Wauw.... wat mooi..... 

(Foto's uploaden werkte niet vandaag)

8 september 2026

Dag van:

Een korte blog dit keer…

Een bijna-geen-blog zeg maar...

Want eerlijk is eerlijk: na veertien uur werken op één dag, plof je uiteindelijk je bed in en ben je op een punt aangekomen waarop je geen boe meer kunt zeggen en geen bah meer kunt uitbrengen...

Veertien uur werken ja...

Dat is dus bijna twee werkdagen in één dag gepropt...

En dat voel je...

Het begon allemaal al niet zo veelbelovend....

Na een nacht waarin slapen kennelijk niet op het programma stond, ging ik om kwart over zeven de deur uit....

Fris en fruitig is misschien een wat al te optimistische omschrijving, maar vooruit… ik was in ieder geval onderweg...

Tot ik mijn straat uit wilde rijden...

Daar stond een soort hoogwerker pontificaal de doorgang te blokkeren.....

Alsof iemand had gedacht: laten we eens kijken hoeveel voertuig-capriolen deze vrouw vanmorgen kan uitvoeren om hier weg te komen.

Dus daar ging ik....keren, steken, 

manoeuvreren en waarschijnlijk een paar verkeersregels heel creatief interpreteren om uiteindelijk via een andere route mijn weg te vervolgen....

Maar we waren er nog niet...

Zo'n twee kilometer voor school belandde ik namelijk in een file...

Op een plek waar normaal gesproken nog geen opstopping staat al zou half Nederland tegelijk besluiten om naar school te gaan...

Maar vandaag dus wel...

Links file, rechts file, voor me file, achter me file...

Alles stond vast...

Een ongeluk, vele kilometers verderop, had ervoor gezorgd dat werkelijk iedereen in de wijde omgeving stilstond....

En daar zit je dan…met je goede humeur dat inmiddels ergens halverwege de ochtend nu toch echt wel was blijven steken....

Eenmaal op school wachtte het volgende avontuur.. 

In de klas heerste een soort bewegingsonrust van hen ik jou daar...... 

En niet alleen in mijn klas trouwens., want alle klassen leken vandaag collectief besloten te hebben dat rustig zitten zwaar overschat wordt.....

Omslag van het weer misschien..?

Druk in de lucht..?

Of gewoon september..?

Geen idee...

Maar ergens had ik ook zoiets van: misschien is het maar goed....dan blijven we tenminste allemaal een beetje wakker.....

Na schooltijd waren er natuurlijk nog allerlei kleine klusjes die al een tijdje lagen te wachten....

Van die klusjes die afzonderlijk hooguit vijf minuten duren, maar die zich op wonderbaarlijke wijze altijd weten te vermenigvuldigen zodra je denkt dat je eindelijk naar huis kunt....

Maar goed.... 's middags naar huis was sowieso geen optie....

Toch was er echter één lichtpuntje...

Er was voor eten gezorgd...

Salade en pizza......

En toen begon daarna de informatieavond voor ouders...

Papa's en mama's kwamen binnen met die typische blik van ‘vol verwachting klopt ons hart’...

Wat zal de juf allemaal te vertellen hebben..?

En dus vertelde de juf...

Over wat kinderen leren....

Hoe kinderen leren....

Waarom sommige dingen tijd kosten...

Waarom ontwikkeling niet altijd in een keurig rechte lijn verloopt...

En nog een heleboel meer van wat er allemaal bij het prachtige, soms ingewikkelde en vooral intensieve vak van onderwijs komt kijken...

En terwijl ik daar stond, besefte ik me alweer een beetje:...dit is de laatste informatieavond in mijn carrière...

De laatste keer dat ik hier voor een groep ouders mijn verhaal sta te vertellen....

De laatste keer dat ik uitleg hoe we werken, wat we belangrijk vinden en wat kinderen allemaal meemaken en leren in een schooljaar...

Best een bijzonder moment eigenlijk...

Maar veel tijd om vanavond om daar uitgebreid bij stil te staan had ik niet....

Om negen uur vertrok de laatste ouder...

Spullen bij elkaar graaien...

Digibord en laptop afsluiten..

Lokaal weer enigszins fatsoenlijk achterlaten....

Nog even bedenken of ik echt alles had....

En toen kwam de volgende belangrijke levensvraag:....heb ik nog genoeg benzine om morgen überhaupt op school te komen...?

Nee dus...

Dus eerst nog tanken....

Want veertien uur werken is één ding, maar morgen zonder brandstof langs de kant van de weg staan, leek me toch net iets te veel van het goede...

En uiteindelijk draaide ik om kwart voor tien de sleutel in de voordeur....

Thuis, eindelijk...

Interessanter kan ik het vandaag niet maken....

Veel vermoeiender trouwens ook niet...

7 september 2026

Dag van:

Het is ieder jaar weer een klein beetje gokken wanneer nu precies de beste dag is om de appels te oogsten.....

De appels van die ene appelboom die in onze tuin staat....

Ik plantte hem de eerste week dat ik er kwam wonen dus de appelboom is nu 20 jaar oud....

Te vroeg oogsten is jammer, te laat misschien nog veel jammerder.....

Dus kijk je naar de appels, naar het weerbericht, naar de kleur van de lucht en probeer je ergens tussen al die signalen het juiste moment te vinden.....

Vandaag was zo’n dag waarvan je dacht: nú moet het maar gebeuren....

De laatste echt warme dag, 27 graden nog wel....

Morgen wordt het alweer een stuk frisser en gaat het regenen, en dus besloten Willem en ik dat dit onze dag moest zijn.... Appeloogstdag....

En eigenlijk begint daarmee een soort mini-avontuur....

Want appels plukken klinkt natuurlijk heel eenvoudig.....

Je loopt naar de boom, pakt een appel en legt hem in een mand.....klaar...

Nou… niet helemaal dus.....

Sommige appels lijken namelijk speciaal te zijn opgehangen om het ons vooral niet gemakkelijk te maken.....

Die hangen ergens diep in de boom, precies daar waar je er nét niet bij kunt....

Dus staan Willem en ik ons vervolgens in allerlei bochten te wringen;....een arm tussen twee takken door, een hoofd ergens onderdoor, nog een stukje verder reiken… en vooral proberen niet met onze voeten, benen of complete lichaamsgewicht een tak te beschadigen....

Soms lijkt het meer op acrobatiek dan op fruitteelt....

En natuurlijk zijn juist díé appels de mooiste....

Dus ga je toch weer verder....

Nog eentje daar… en die helemaal bovenin… en kijk, daar hangt er nog één achter die tak....

Voor je het weet ben je een uur verder en vraag je je af hoe het mogelijk is dat je met twee mensen en een appelboom zoveel gymnastiek kunt bedrijven....

Dat wordt morgen spierpijn...

Appels plukken is eigenlijk gewoon een intensieve full-body workout, maar dan met een veel lekkerder eindresultaat....

Langzaam wordt de mand voller...

Rode blosjes, geelgroene appels, grote stevige vruchten… allemaal bij elkaar....

En op een gegeven moment zet je die volle mand even neer en kijk je ernaar...

En dán komt dat andere gevoel...

Want zo’n mand vol appels vertelt eigenlijk het hele verhaal van het afgelopen voorjaar en de zomer...

Van eigenijk alle seizoenen wel...

Je ziet ineens weer die kale besneeuwde boom voor je zoals hij er maanden geleden uitzag.....

Toen kwamen er die piepkleine groene knopjes die blaadjes werden....  

Voorzichtig nog, alsof de boom zelf ook even moest nadenken of het voorjaar nu echt begonnen was, kwamen er weer andere knipjes met roze puntjes eraan....

En daar kwamen de bloesems.....

Die prachtige, zachte roze bloesem die de hele boom ineens veranderde in iets bijna sprookjesachtigs.....

Bloempje na bloempje ging open en zonder dat je het eigenlijk goed in de gaten had, begon daar het volgende hoofdstuk.....

De bloesem verdween...

De kleine vruchtjes kwamen ervoor in de plaats....

Eerst nauwelijks meer dan kleine bolletjes aan de takken....

Je kijkt ernaar en denkt: daar moet dus straks een appel uit komen....?

En kijk nu...

Nog geen vier maanden later hangen er gewoon grote appels aan de boom....

Stevig, sappig en met van die mooie rode blosjes alsof ze de hele zomer in de zon hebben liggen blozen...

En dan staat die mand daar.... helemaal vol...

Het is misschien maar een mand met appels, maar eigenlijk zit er een heel seizoen in....

Voorjaar, bloesem, zomerzon, regen, wachten, groeien… en uiteindelijk deze ene warme septemberdag waarop Willem en ik ons weer eens vrijwillig in allerlei onmogelijke houdingen hebben gewrongen om ze allemaal van de boom te krijgen....

En het mooiste is misschien wel dat het verhaal hiermee nog niet afgelopen is....

Want straks zullen de blaadjes verkleuren en eraf vallen en dan begint het hele verhaal weer opnieuw....

Het 21ste jaar in....

En straks is het weekend....

En dan verdwijnen die appels langzaam weer uit de mand....

Een deel wordt geschild, gesneden en verwerkt tot een heerlijke hete bliksem.... Appels die straks zacht meekoken en samen met de andere ingrediënten zo’n geur door het huis verspreiden waarvan je meteen weet: 'dit is thuis'...

En natuurlijk komen er ook appeltaarten...

Gouden korst, warme appel, kaneel… en waarschijnlijk een keuken waarin iedereen nét iets vaker komt kijken dan strikt noodzakelijk is....

Want een versgebakken appeltaart heeft nu eenmaal een merkwaardige aantrekkingskracht....

En ik zal de hele buurt er weer van voorzien....

Dus vandaag stond daar die volle mand...

Het resultaat van een paar maanden groeien aan een boom, van kleine knoppen tot roze bloesem en van bloesem tot grote appels met rode wangetjes...

Wat is het toch bijzonder dat iets wat begon met een klein bloesemknopje, nu straks eindigt op een bordje met een stukje warme appeltaart.....

6 September 2026

Dag van:

Overladen met complimenten voor Willems dienst van vanmorgen en notabene ook voor mijn PowerPoint...

Het was ook wel een écht mooie maar vooral inspirerende dienst, waar veel over nagepraat werd....

De vraag hoe Willem toch altijd weer aan al die onderwerpen komt weer aan mijn gesteld....

Dus ik vertel over de vele boeken,  artikelen Willem leest en de documentaries en interviews die hij bekijkt en beluisterd voordat hij een preek of podcast schrijft....

En natuurlijk de gesprekken die hij natuurlijk met heel veel mensen voert, maar dan vooral luistert....

Een HSP'er voelt, hoort en ziet nou eenmaal heel veel achter de mens... 

En dan begint er iemand over het programma van die drag queens,  en goede tijden slechte tijden komt aan bod en weet ik hoeveel quizzen waar ik nog nooit van gehoord heb, laat staan gezien...

En heus.... zelf kijk ik ook heus wel zulke programma's...

Dat van die drag queens vind ik prachtig, en b&b vol liefde daar smul ik van....

"Ja, zegt de vragenstelster tegen mij, maar al dat soort programma's zijn zo oppervlakkig"....

Nou vind ik zelf dat als je kritisch kijkt naar wát je aan oppervlakkigheid bekijkt, en hoeveel....dit helemaal geen kwaad kan...

Want het kan soms ook even héél ontspannend zijn als je altijd maar aan staat door je werk....

Maar inderdaad worden er nog weinig écht goede, inspirerende programma's bekeken dit televisie minnend Nederland...

En dat maakt weer dat die zinvolle programma's van de buis verdwijnen om voor commerciële shit plaats te maken....

Denk aan het programma Zomergasten waarvan de laatste vorig weekend was....

Gelukkig zijn er nog wel een paar goede programma's die je aan het denken zetten...

Die bekijken Willem en ik graag....

En laten we nou, alsof het zo moest zijn voor deze blog,  vandaag op ons wenken bedient worden met het programma 'de verwondering'....

Annemiek Schrijver spreekt in alle rust (in haar 'boshuisje') met bekende en bijzondere gasten....

De gesprekken gaan over zingeving, het alledaagse leven en het heilige of mystieke daarin.....

Gasten komen uit diverse maatschappelijke achtergronden....

Pfieuw... en of ik even aan het nadenken gezet werd....

En nóg wel door het volgende gedicht waarbij ik eerst wilde afhaken (veulsssss te moeilijk!!), maar er toch door gegrepen werd....

Het is een gedicht van Ida Gerhardt:

Ga niet naar anderen als dat leed u slaat

dat een mens kromt, of als een wig u splijt;

ga niet naar anderen: raak uw kracht niet kwijt,

die harde kern, waarmee u het bestaat.

En houd uw huis in stand, gelijk altijd.

Ga niet naar anderen: hun blik verraadt

weigering, te beseffen wat er is.

Straks woedt hún onrust om in uw gemis.

Mijd hun bedisselen, hun ergernis

dat ge u blijkbaar niét gezeggen laat.

Zoek het bij een goede vriend, u toegewijd,

één die u niets verwijt, niets vraagt, niets raadt,

maar u verdraagt met uw beschreid gelaat.

Die, zelf zwijgzaam, u kent voor wie ge zijt

en merkt dat het, nog bevend, berg_op gaat.

Ik denk dat ik zelden zo een troostrijk maar vooral ook zinnig hart onder de riem heb gehoord....

En het sloeg wat betreft de preek van Willem van vanmorgen, over zorg voor elkaar, de spijker op z'n kop.....

Door één zin werd ik vooral geraakt maar pfffft....de rest heb het wel heel veel keer moeten lezen....

Ik geloof alleen dat ik het nu wel aardig begrijp:

“Ga niet naar anderen als dat leed u slaat

dat een mens kromt, of als een wig u splijt”

Als je iets heel ergs overkomt....verdriet dat je letterlijk onderuit haalt of je van binnen helemaal uit elkaar trekt.... ren dan niet meteen naar zomaar jan en alleman om erover te praten.....

“Ga niet naar anderen: raak uw kracht niet kwijt,

die harde kern, waarmee u het bestaat.”

Blijf bij jezelf....

Laat door je verdriet niet je innerlijke kracht verdwijnen....

Er zit in jou een stevige kern die ervoor zorgt dat je overeind blijft en verder kunt.....

“En houd uw huis in stand, gelijk altijd.”

Blijf zo goed mogelijk je leven en je eigen omgeving overeind houden.....!!

Probeer niet alles wat je hebt opgebouwd door je verdriet te laten instorten....

Laat wat goed is niet verdwijnen...!!

“Ga niet naar anderen: hun blik verraadt

weigering, te beseffen wat er is.”

Zoek niet zomaar steun bij iedereen..... Sommige mensen kunnen of willen je verdriet niet echt zien.....

Ze vinden het misschien ongemakkelijk en weten niet hoe ze ermee om moeten gaan....

Of ze zien alleen hun eigen verdriet....

“Straks woedt hún onrust om in uw gemis.”

En hun eigen ongemak of onbegrip kan je verdriet uiteindelijk alleen maar groter maken......

“Mijd hun bedisselen, hun ergernis

dat ge u blijkbaar niét gezeggen laat.”

Vermijd mensen die meteen gaan vertellen wat je moet doen, hoe je je moet gedragen of hoe je het volgens hen moet oplossen....

Zeker mensen die geïrriteerd raken omdat jij niet simpelweg doet wat zij zeggen....

Met andere woorden: je hebt op je kwetsbaarste moment geen behoefte aan mensen die je verdriet proberen te repareren.....

Maar aan mensen die steunen als je er dwars doorheen gaat....

“Zoek het bij een goede vriend, u toegewijd,

één die u niets verwijt, niets vraagt, niets raadt,”

Zoek één goede vriend....

Iemand die er werkelijk voor je is, zonder oordeel....

Iemand die niets van je verlangt en je niet voortdurend advies geeft....

“maar u verdraagt met uw beschreid gelaat.”

Iemand die gewoon bij je kan zijn terwijl je verdrietig bent....

Die je tranen niet ongemakkelijk vindt en je niet probeert op te vrolijken voordat je daar zelf aan toe bent....

“Die, zelf zwijgzaam, u kent voor wie ge zijt”

Een vriend die je kent zoals je werkelijk bent....

Die niet alleen je vrolijke, sterke kant kent, maar ook weet wie je bent als je gebroken of onzeker bent...

Soms is “ik ben er gewoon” inderdaad veel waardevoller dan duizend goedbedoelde adviezen....

“en merkt dat het, nog bevend, berg_op gaat.”

Die vriend ziet dat je langzaam weer omhoogkomt...

Nog wankelend, nog bevend, maar je komt erdoorheen...

Ik vind alle zinnen raak....

Maar och die ene zin.....

Die ene zin die, in tegenstelling met die andere zinnen die wél uitleg nodig hadden,  meteen binnenkwam en voor mij geen uitleg behoefde.....

En houd uw huis in stand, gelijk altijd.”

Ik vind het zó mooi....

Niet omdat je niet mag instorten...

Niet omdat je sterk móét zijn...

Niet omdat verdriet geen plaats mag krijgen...

Maar omdat er ergens een plek moet blijven waar je weer thuis kunt komen....

Als het verdriet je leven binnendringt, laat het dan niet je hele huis overnemen....

Geef het een kamer, geef het ruimte, huil als dat nodig is… maar laat ergens een licht branden....

Houd iets van je gewone leven, je eigenheid en je veilige plek overeind....

Want daar zul je uiteindelijk weer naar terugkeren....

Blijf de dagelijkse dingen doen die waardevol voor je zijn....

Het geeft houvast en structuur als het leven breekt.....

Blijf vasthouden aan je normen en waarden... en aan de liefde....

Ik denk dat ik het zo mooi vind omdat dit het was wat mij door alle ooit doorstane ellende heen overeind heeft gehouden.....

5 september 2026

Dag van:

Je bent het niet van plan, en toch gebeurt het vanzelf....

 Niet alleen mij, maar ook Willem overkwam het....

Die totale ontspanning.....!!

Van alle plannen.... nou ja bijna alle dan.... kwam gewoon niks.....

We sliepen uit zonder het in de gaten te hebben....

We bleven lekker lang 'naliggen' zonder benul van tijd....

Ergens tegen de middag kwam er echter dan toch iets van beweging in....

Al moet ik dat woord niet groter maken dan het was....

Het was meer een soort overgang van horizontaal naar semi-actief...

We namen koffie...

We luierden buiten in het zonnetje...

We namen nóg maar eens koffie....

En we luierden weer verder...

Kortom: een buitengewoon intensief programma....

Maar zo rond een uur of vier keken we elkaar ineens aan met zo’n blik die geen woorden nodig heeft.....

Nu moet er toch écht iets gaan gebeuren....

De honden uit, de preek voor morgen voorbereiden, een cadeautje voor de schoonzoon halen, onszelf een beetje toonbaar maken voor het etentje van vanavond....

Kijk, en dan begint zo’n rustige zaterdag ineens weer verdacht veel op een werkdag te lijken....

Tussendoor wierp ik nog even een

schuldbewuste blik op de appelboom....

De appeltjes hingen daar met hun rode blosjes naar me te kijken en riepen bijna hoorbaar:....

“Pluk ons! Pluk ons! Het is de hoogste tijd"!....

Maar ik wendde mijn blik af.

“Morgen is er weer een dag.”....

Je moet tenslotte ook een beetje grenzen stellen aan je verantwoordelijkheidsgevoel....

De avond zijn we een stuk actiever....

Uit eten in Enschede...

Koreaans bbq-en....

En compleet nieuwe ervaring...

Zelf je vlees grillen op een soort van ingebouwde bbq in de tafel....

Het lekkerste vlees gemarineerd met authentieke kruiden en smaken van Korea, en traditionele bijgerechten....

Naast de smaakvolle vleesgerechten hebben ze ook een breed aanbod aan verse groenten en, al was alles voor ons nieuw,  traditionele Koreaanse klassiekers.....

Bijvoorbeeld Tteokbokki (pittige rijstcakes), Kimchi, Bibimbap en Japchae....

Je moet me niet vragen hoe je dat uitspreekt...

Je mag me wel vragen hoe het smaakte....

Gewoon lekker dus...

En,  ondanks dat mijn kleindochters en dochters een beetje ver van ons vandaan zaten, was het toch ook gewoon gezellig...

De papa en stiefmoeder van mijn schoonzoon zijn echte Twentenaren... inclusief de Finkers-humor zoals ik dat noem...

Nuchter, droog, cynisch en recht door zee.... Ze houden niet van opschepperij of aanstellerij.....

Geloof me.... daar kan je wel een avondje mee doorhalen....

Geen lange verhalen of grote gebaren, maar korte en rake opmerkingen.....

De bekende mentaliteit van 'doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg'.....

'T werd zo'n avond van....

Goa zit'n en nem de tied, veurdat de tied oe hef nöm'n.”

Vertaling: Ga zitten en neem de tijd, voordat de tijd jou heeft genomen.....

Betekenis: Rustig aan doen is belangrijk, het leven vliegt al snel genoeg voorbij.....

Zo'n zaterdag en zo'n avond dus....

4 september 2026

Dag van:

De vrijdagmiddagsfeer op school heeft altijd iets magisch, vind ik...

De concentratie is een beetje verdwenen, het weekend staat voelbaar voor de deur en de normale regels lijken soms nét even anders te gelden...

Het is zo’n moment waarop de serieuze focus van de week langzaam plaatsmaakt voor de ontspanning die eraan komt...

En eerlijk gezegd is dat in het speciaal onderwijs misschien wel extra waardevol...

Onze leerlingen hebben er een hele week opzitten...

Ze hebben hard gewerkt, zich door allerlei prikkels heen geworsteld, moeten schakelen, aanpassen, leren en soms vooral heel veel moeten verdragen...

Dan is een rustigere vrijdag precies wat ze nodig hebben om een beetje leeg hoofd het weekend in te gaan...

Op een vrijdag in school

gaat het anders dan anders.

Vandaag doen we rustig,

we zijn immers moe.

Geen druk gewiebel,

of harde geluiden.

Ons hoofd dat zit vol,

vandaag geen gedoe.

Alles wat langzaam,

we hebben de tijd.

We doen rustig aan,

tot het busje ons rijdt.

Kijk eens naar buiten,

daar staan z' in een rij.

De taxibusjes wachten,

op jou en op mij!

Daaag juf, en daaag vriendjes,

ik zwaai nog een keer.

Nu rust in het weekend,

Maandag zijn we er weer!

De kinderen wel ja…

Maar wij moeten nog even.

Want na een vrijdag met, naast de nodige rust, ook nog leerlingen met oorontsteking en een epileptische aanval, stond er vanmiddag nog een spoedberaad op het programma....

Want dat de eerste twee weken van dit schooljaar niet bepaald de gouden weken waren in sommige klassen, dat was inmiddels wel duidelijk....

En toch… juist wél een gouden randje...

Misschien zelfs een heel mooie...

Want het komt niet zo vaak voor dat alle klassen en collega's elkaar zó weten te vinden als juist in deze twee weken...

Een goed en hecht onderwijsteam ontstaat tenslotte niet alleen door ervaring of een gezamenlijke visie....

Het ontstaat vooral door een veilig werkklimaat en open communicatie....

Door écht naar elkaar te luisteren, zonder onmiddellijk met een oplossing of een betweterig advies te komen...

En wat voelde ik dát de afgelopen weken....

We voelden ons samen verantwoordelijk... Niet alleen voor het welzijn van onze leerlingen, maar ook voor elkaar...

Er waren zoveel mooie gesprekken...

Er werd geluisterd...

Er werd tijdens de pauze op het plein even stoom afgeblazen, wanhoop gedeeld en moed ingesproken...

Er werd om hulp gevraagd en minstens zo vaak spontaan hulp aangeboden wanneer iets even niet ging....

En misschien is dát wel precies wat een team een team maakt....

Niet dat alles goed gaat, maar dat je weet dat je het niet alleen hoeft op te lossen of te dragen....

De oorzaak van een deel van de onrust heb ik al eerder beschreven....

We hebben te maken met cognitief sterke leerlingen die emotioneel en soms ook intellectueel klem komen te zitten door het externaliserende of ontregelde gedrag van andere leerlingen....

Leerlingen die misschien óók slim zijn, maar sociaal-emotioneel wat kwetsbaarder, sneller overprikkeld raken, angstig kunnen worden of juist gaan ageren....

En als de spanning oploopt, kan één leerling  alle aandacht opeisen....

En dan kun je natuurlijk roepen:

“Structuur! Structuur en nóg meer structuur, want daar ermee in de vorige klas ook"!....

Maar soms is dat juist het probleem....

Sommige kinderen zijn dat volledig vastomkaderde (verstikkende) leventje op een bepaald moment gewoon beu....

Ze komen in een fase waarin het wat losser moet....

Meer vrijheid, meer verantwoordelijkheid, meer ruimte...

Alleen… vrijheid is ook iets wat je moet leren hanteren...

En dat kost tijd....en aandacht...

Terwijl je ondertussen ook je andere leerlingen wilt blijven geven wat zij nodig hebben....

Dus zaten we vanmiddag bij elkaar met eigenlijk maar één belangrijke vraag:

Hoe kunnen we elkaar helpen...?

Niet: hoe moet je het anders aanpakken....?

Maar: wat hebben onze leerlingen nodig...?

Waren sommige stappen in de overgang misschien te groot....? 

Welke tussenstappen zijn nodig....? 

Hoe kunnen we het voor een leerling én voor de leerkracht weer behapbaar maken....?

En misschien nog wel belangrijker: hoe zorgen we ervoor dat we elkaar daarbij in onze waarde laten....?!!

Want hoe ervaren we ook allemaal zijn…hoeveel expertise we ook in huis hebben...we hebben toch allemaal weleens zo’n jaar gehad waarin het gewoon níét wilde lukken.....

Waarin je van alles probeerde en dacht: help, wat moet ik nu nog bedenken....?

We herkennen het toch allemaal....?

En juist daarom was deze vergadering zo waardevol....

Niet omdat we het beter wisten....

Maar omdat we elkaar begrepen.....

Er komt nu één leerling bij ons in de klas...

Een leerling die eigenlijk al drie dagen met ons meedraaide en die inmiddels zó goed op haar plekje zit dat het bijna lijkt alsof ze er altijd al bij hoorde.

Nee hoor… geen gemakkelijke tante...

Maar dat wordt ze vast nog wel...

Want nu ze niet meer zo op haar teentjes hoeft te lopen en buiten de boot valt, mag ze gewoon zichzelf zijn....

En juist daarin zit vaak de winst....

Toen ik uiteindelijk, behoorlijk laat, de school uit reed, was ik moe...

Maar vooral blij en dankbaar...

Dankbaar voor de samenwerking....

Voor de openheid en het vertrouwen....

Voor collega's die oprecht naast elkaar gingen staan ....

Misschien waren het dan geen gouden eerste twee weken, maar ze hebben absoluut een gouden randje...

Thuis wachtte trouwens niemand op me...

Nou ja… Willem niet in ieder geval...

Die was op pad met zijn muziek...

Eerst naar het Biesemhuis, een kleinschalige woonzorglocatie voor mensen met dementie.... 

Een plek waar bewoners zoveel mogelijk kunnen wonen en leven zoals ze dat zelf graag willen en gewend zijn...

En daarna door naar natuurbegraafplaats Schapenmeer, voor een herdenkingsbijeenkomst....

Daar mocht hij spelen bij de aankomst van de nabestaanden en tijdens het oplezen van de namen van de overledenen...

Ook hij kwam pas laat thuis.....

En zo hadden we allebei een lange dag achter de rug...

Allebei op onze eigen manier bezig geweest met mensen, met aandacht, met zorgen, met troost, met samen.

Met allebei mooie verhalen....

Kijk.... en dat zijn uiteindelijk mooie dagen....

Niet de dagen waarop alles vanzelf gaat, maar de dagen waarop je merkt dat mensen elkaar vasthouden....

Op school, in een woonzorgcentrum, op een natuurbegraafplaats...

Een vrijdag dus....

3 september 2026

Dag van:

Een jarige schoonzoon, een jarige Griekse vriend én een jarige lieve bevriende oude dame om te feliciteren…

Daar beginnen we de dag dus maar eens mee.....

En eigenlijk is dat helemaal niet zo gek, want september is in Nederland met recht een absolute piekmaand voor verjaardagen én, om ook maar even te noemen, bruiloften....

Dat mijn agenda inmiddels al overloopt alsof iemand er met opzet een paar extra weken in heeft gepropt, is dus statistisch gezien volkomen logisch....

Ik ben gewoon slachtoffer van de kalender....

Het Centraal Bureau voor de Statistiek, oftewel het CBS, heeft er natuurlijk cijfers over.....

En die vertellen ons dat september inderdaad de meest voorkomende geboortemaand van het jaar is....

Sterker nog: als je kijkt naar de top 10 van dagen waarop de meeste Nederlanders jarig zijn, wordt die lijst bijna volledig gekaapt door september.....en 30 september staat steevast bovenaan...

En waarom....?

Nou… reken maar eens negen maanden terug.....

December....!

De feestelijke, donkere, koude decembermaand...

Iedereen vrij, jerstlichtjes aan, kaarsjes branden, lekker binnen, een strand een dus geen zand in de bilnaad, geen terras, geen tuinfeest… dus ja, wat moet je dan....?

Dan kruip je gewoon wat dichter tegen elkaar aan...

En blijkbaar kan daar, negen maanden later, een behoorlijk concreet resultaat uit voortkomen.....

December blijkt dus niet alleen de maand van kerstcadeautjes, oliebollen en goede voornemens te zijn, maar ook van een flinke hoeveelheid romantiek met vertraagde levering...

En september doet het niet alleen goed bij geboortes....

Samen met mei en juni behoort september ook tot de populairste trouwmaanden van Nederland...

Ook daar zit natuurlijk een heel logische verklaring achter...

In de zomermaanden is iedereen op vakantie dus dan wordt het een karig feestje...

In de winter is het koud, nat en donker....en vriezen je trouwringen bijna aan je vingers vast.

Maar september… dat is vaak precies goed...

Een mooie nazomer, aangename temperaturen en meestal een iets kleinere kans dat je trouwfotograaf vooral het bruidspaar onder een paraplu fotografeert....

En met de huidige klimaatverandering wordt september als trouwmaand misschien alleen maar aantrekkelijker....

Ik vind het trouwens sowieso altijd fascinerend om bij verjaardagen even negen maanden terug te rekenen...

Bij sommige mensen kun je dan bijna een agenda naast de kalender leggen...

Neem bijvoorbeeld leden van het Koninklijk Huis...

Die lijken opvallend vaak in de vakantieperiode verwekt te zijn...

Op skivakantie in Lech…of tijdens de zomervakantie in Griekenland, Italië of wat dan ook…maar meestal daar dus....

Blijkbaar zijn dat voor de Oranjes zowel affectief als effectief uitstekende maanden om de dynastie uit te breiden.....

Maar wat ik dan weer bijzonder vind....mei is de maand waarin de vogeltjes dan wel hun ei leggen… maar blijkbaar leggen wij mensen dan juist wat minder eieren...

Negen maanden later die februarimaand is namelijk de maand waarin de minste baby's worden geboren....

Zou mei dan toch niet zo'n geschikte knuffelmaand zijn...?

Zijn weer te druk met het aanvullen van onze voorjaarsgarderobe....?

Of het plannen van onze vakanties....?

Of komt het gewoon doordat februari minder dagen heeft dan de rest...?

Dat zou natuurlijk ook zomaar kunnen, al is het wel een beetje een flauwe manier om de romantiek uit de statistiek te halen....

En als ik dan vervolgens eens naar mezelf kijk…

Tja.....ik was blijkbaar een potentiële najaarsverwekker...

Mijn schatten van kinderen zijn in juni en augustus geboren, dus daar valt ook het nodige uit terug te rekenen....

En zo zie je maar weer, zelfs achter verjaardagen zit een heel verhaal...

Dus voordat ik vandaag weer vol goede moed aan het werk ga voor school, kan ik op deze vrije donderdag maar beter even stilstaan bij deze bijzondere wetenschap achter al die verjaardagen....

Want september blijkt eigenlijk gewoon één grote statistische herinnering aan gezellige decemberavonden....en december daarmee eigenlijk een soort kraamkamer van september....

Ondertussen feliciteer ik natuurlijk gewoon de jarigen van vandaag...

Want hoe ze negen maanden geleden ook tot stand zijn gekomen…vandaag mogen ze gewoon taart eten....

En Willem en ik....?

Wij krijgen de overheerlijke, door mijn oudste banketbakkende kleindochter zelf gemaakte gevulde koeken.....

Wow wat is die topper goed in haar vak....!!

Vandaag mag ik me weer eens storten op een vertrouwd ritueel: 'mijn' laatste schoolinformatieavond voorbereiden.....

De laatste PowerPoint maken, de laatste dia’s vullen, de laatste foto’s zoeken....

Op mijn USB-sticks staan inmiddels nogal wat van die presentaties....

En als ik zo door die oude bestanden blader, kijk ik eigenlijk niet alleen terug naar informatieavonden, maar naar een stukje onderwijsgeschiedenis...

De kinderen zijn in al die jaren natuurlijk nauwelijks veranderd....

De middelen en de opvoeding om hen heen wel....

Kinderen zijn nog steeds kinderen....

Ze willen spelen, ontdekken, proberen, lachen, fantaseren, vallen en weer opstaan... Ze willen gezien worden om wie ze zijn...

Maar ergens onderweg is er wel iets veranderd....

Een deel van het werken vanuit je hart heeft plaatsgemaakt voor werken vanuit een systeem...

Van je hart naar je toetsenbord...

Van kijken naar het kind en voelen waar het aan toe is, naar kijken naar wat het kind volgens een schema zou moeten kunnen..... en aan moet voldoen...

Van creatief denken naar doelen formuleren....

Van spelen naar leren...

Terwijl we misschien juist één van de belangrijkste dingen uit het oog zijn verloren: spelen ís leren.

Sterker nog, het is misschien wel de mooiste en meest intrinsieke vorm van leren die er bestaat....

Een kind dat verdiept in zijn spel zit, heeft geen idee dat het ondertussen bezig is met taal, rekenen, sociale vaardigheden, motoriek, probleemoplossend denken, fantasie en samenwerking....

Het is gewoon aan het spelen...

En juist daarom leert het zoveel...

Als ik naar die oude foto’s kijk, zie ik nog overal zelfgemaakt spelmateriaal....

Dingen die met liefde en creativiteit in elkaar waren gezet....

Geen perfect uitgewerkte methode, maar iets waarvan iemand dacht: dit past bij deze kinderen...

Nu zie ik methodes waarmee we zelfs vierjarigen al letters willen aanleren...

Alsof een vierjarige ’s morgens wakker wordt en denkt: 'vandaag heb ik zin om mijn alfabet eens even systematisch door te nemen'.....

Terwijl ik altijd heb gedacht, en nóg steeds denk: als een kind eraan toe is, komt het er wel mee.....

Het ene kind wat eerder, het andere wat later...

En dat is geen achterstand.....dat is ontwikkeling...

Kinderen werden ooit veel meer bekeken vanuit het kind zelf....

Vanuit verwondering, vanuit de vraag: 'wie heb ik hier voor me....wat beweegt dit kind...waar wordt het blij van....waar ligt zijn nieuwsgierigheid......?

Nu dreigt het kind soms te veranderen in een hokje dat moet worden aangevinkt...

☑ Dit kan het...

☑ Dit beheerst het...

☐ Hier moet nog aan gewerkt worden...

En ergens tussen al die vinkjes hoop ik dan vooral dat we het belangrijkste niet vergeten:

☑ Dit kind is gelukkig...!!!

Dus ja… ik maak vandaag gewoon weer een informatieve PowerPoint...

Met keurige dia’s, mooie foto’s en waarschijnlijk meer bullets dan een mens op één avond zou moeten verdragen...

Maar bij iedere foto die ik erin zet, wens ik ieder kind eigenlijk hetzelfde toe...

Dat het gelukkig mag zijn...

Dat het zichzelf mag blijven...

Dat het gezien, gekend en begrepen blijft...

Dat het vaardig en zelfredzaam wordt, maar niet onderweg zijn onbevangenheid verliest....

Dat het blij en ontwapenend mag blijven...

Dat het vertrouwen in zichzelf niet verpulvert onder een berg van goedbedoelde doelen, toetsen en afvinksystemen....

Want voor mij zijn deze kinderen nog altijd een prachtig voorbeeld voor de volwassenen die zeggen dat wij hen iets moeten leren....

Want ik blijf ervan overtuigd dat wij  veel meer van hén kunnen leren...

Over nieuwsgierigheid en verwondering....

Over volledig opgaan in het moment en  gewoon ergens plezier in hebben zonder dat het een ingekaderd vastomlijnd leerdoel hoeft te zijn...

En misschien vooral over het feit dat niet ieder mens in hetzelfde hokje past....

Ik kijk daarom liever naar de prachtige doelen die kinderen in hun leven zélf bereiken, dan naar de doelen die wij vooraf voor hen hebben bedacht...

Laat de maatschappij zich maar wat vaker aanpassen aan het kind, en niet altijd andersom...

Daarom zal ik ook nooit de uitspraak vergeten van Frank Lammers, in het EO-programma 'Een buitengewoon gesprek', waarin hij sprak met jongeren met onder andere autisme en een licht verstandelijke beperking...

Hij zei:

“Vergeet het nooit: jij bent de hoofdprijs.”

En misschien is dát wel de belangrijkste boodschap die we kinderen mee kunnen geven....

Niet:

Je bent de hoofdprijs als je alle vakjes hebt aangevinkt...

Niet:

Je bent de hoofdprijs als je op tijd je letters kent...

Niet:

Je bent de hoofdprijs als je precies voldoet aan wat wij, het systeem en de streefkwaliteit van je verwachten...

Nee....

Gewoon:......Jij bent de hoofdprijs...!!!!

Precies zoals je bent...

En daar mag van mij best een hele informatieavond over gaan...