zaterdag 3 oktober 2026

3 oktober 2026


Dag van:
Toen ik aan deze blog wilde beginnen dacht ik "zal ik nou met het begin of het einde beginnen....?
Eigenijk omdat het begin en het einde twee afzonderlijke stukken zouden kunnen gaan worden....
Ik schrijf in raadselen geloof ik....
Laat ik daarom toch maar met het begin beginnen....
Maar het begin begint met waar het eindigt....
Laat ook maar.... lees maar....

We doen altijd alsof „uiteindelijk” het belangrijkste woord is...
„Uiteindelijk kwam het allemaal goed”....
Mooi....maar daarvóór…?
Daarvóór gebeurt het.....
Want voordat iets uiteindelijk wordt, is het eerst:.....misschien...
Dan wordt het:.....waarschijnlijk...
Vervolgens:....eigenlijk niet...
Daarna:....nou vooruit dan maar...
Gevolgd door:....waarom doe ik dit eigenlijk..?
Dan komt onvermijdelijk:...zie je wel...
Of:....dit had ik dus kunnen weten.....
En ergens tussendoor zit nog een hele verzameling woorden die we liever niet in het officiële verslag zetten:....zucht…pffff…nou ja…laat ook maar....
Dat laatste is trouwens een gevaarlijk zinnetje....
Want „laat ook maar” betekent zelden dat je iets daadwerkelijk laat...
Het betekent meestal:...ik ben er even helemaal klaar mee, maar ik kom hier straks gegarandeerd op terug....
En zo kan er ongemerkt van alles gebeuren....
Je bent druk met je eigen leven....
De ander is druk met het zijne....
Je hebt je eigen gedachten, je eigen bezigheden, je eigen zorgen, je eigen kleine wereldje dat ondertussen gewoon doordraait....
En voor je het weet leef je niet eens ruzieënd langs elkaar heen....
Hoogstens wat geïrriteerder....
Nee, het is veel subtieler.....
Je leeft gewoon… een beetje langs elkaar heen....
Willem in zijn wereld....
Ik in de mijne....
Allebei gewoon (ahum) 'lekker' bezig....
Allebei waarschijnlijk in de veronderstelling dat de ander heus wel weet wat er in elkaars hoofd gebeurt...
Noot:....dat weet de ander dus niet.

En dan komt er zo'n moment waarop je ineens denkt...ho wacht eens even....
Wanneer zijn wij eigenlijk zo ontzettend druk geworden met ons eigen leven....?
En wanneer zijn we vergeten om af en toe gewoon even bij elkaar in te checken....?
Niet omdat er nou meteen iets dramatisch aan de hand is....
Maar omdat het leven soms heel stilletjes tussen twee mensen in kan sluipen.....
Totdat je ineens merkt (Willem vooral, want ik dender wel door), dat je elkaar wel spreekt, maar niet altijd meer écht....
En dan begint het wachten....
Op dat gesprek....
Op dat kwartje....
Op dat moment waarop je denkt:....we moeten dit toch eens even anders gaan doen.
En ook dát gaat natuurlijk niet in één keer....
Eerst is er weer die opmerking van Willem..... een hint misschien.....
Gepaard gaande met de gedachte..."ja straks....morgen of zo".....
Totdat Willem zoiets heeft van 'nou is het genoeg, we gaan uit eten'.....
 
En precies daar begint misschien wel het echte uiteindelijk.....
Want uiteindelijk gaat het niet alleen over hoe iets afloopt....
Het gaat ook over het moment waarop je elkaar weer vindt....
Na alle omwegen....
Tijdens alle drukte...
Na alle „laat maars”.....
Na alle eigen werelden.
Na alles waarvan je dacht dat het vanzelf wel goed zou komen....
Uiteindelijk komt het goed....

En dan ben ik uit-eindelijk daar waar ik eigenijk mee beginnen wilde....
Want het woord uiteindelijk klonk vanavond veelvuldig uit ons beider mond....
Uiteindelijk.....een woord dat klinkt alsof er een eindpunt is bereikt....
Alsof we ergens onderweg waren, een paar keer verkeerd zijn gelopen, koffie hebben gedronken, een discussie hebben gevoerd, drie keer „nou ja…” hebben gezegd en toen…
uiteindelijk.....
Het woord bestaat eigenlijk uit twee stukken:
UIT + EINDELIJK

En daar zit meteen de humor.
Want uiteindelijk betekent zoiets als:
„aan het eind van alles”,maar in de praktijk betekent het vooral:....ik weet nog niet precies wanneer, hoe of waarom, maar op de een of andere manier komen we hier uiteindelijk wel uit.....
UITEINDELIJK is het woord van de uitgestelde conclusie...
Je kunt namelijk bijna alles met uiteindelijk....
„Ik ga uiteindelijk wel naar huis”.....
Dat kan betekenen; over vijf minuten, over twee uur, na de koffie, nadat ik nog even dit ene dingetje heb gedaan, of wanneer iemand mij vriendelijk doch dringend de deur uit kijkt.....
Uiteindelijk is dus geen tijdsaanduiding....
Het is meer een belofte zonder deadline....
En dan heb je het verschil met "uiteindelijk toch”....
Dat is helemaal een categorie apart....
"Uiteindelijk”....
- er is iets tot een einde gekomen.
"Uiteindelijk toch”....
- iemand had ongelijk en dat gaan we nog even subtiel onder je neus wrijven....
"Je wilde toch niet uit eten gaan?”
"Nee”....
"Maar nu zitten we hier toch”.....
"Ja”....
"Uiteindelijk toch”....
Kijk.....daar zit geen woord te veel in....
Alleen een klein beetje leedvermaak....
Het mooie is ook dat uiteindelijk vaak pas achteraf verschijnt...
Op het moment zelf weet je namelijk zelden dat iets uiteindelijk is....
Je zit midden in een situatie en denkt: dit houdt nooit op.....
En later zeg je: uiteindelijk is het allemaal goed gekomen"....
Dat is ook wel een bijzondere eigenschap van het woord....
Uiteindelijk is een woord dat je pas kunt gebruiken als je terugkijkt....
Terwijl je er middenin zit, heet het gewoon:
gedoe....
En soms is uiteindelijk gewoon een nette versie van 'nou ja, vooruit dan maar'.....
"Ik wilde eigenlijk niet…maar uiteindelijk heb ik het toch maar gedaan”....
Vertaling:

Ik heb eerst ontzettend moeilijk gedaan, vervolgens allerlei argumenten bedacht waarom ik het niet zou doen en toen heb ik het gewoon gedaan....
Uiteindelijk....
Een prachtig woord om je eigen besluiteloosheid achteraf een beetje waardigheid mee te geven.....
Uiteindelijk zegt dus eigenlijk: het liep anders dan gedacht....
Het duurde langer dan gehoopt....
Het ging niet altijd zoals gepland....
Maar kijk eens… we zijn er weer.....
Want uiteindelijk…is het leven natuurlijk één grote verzameling van dingen waarvan je vooraf dacht: nou, zo had ik het dus écht niet bedacht.....
En toch kom je ergens uit...
Uiteindelijk.....
Uiteindelijk was niet per se het bewijs dat alles goed ging....
Het was juist het bewijs dat we onderweg even iets kwijt waren waar we toch weer samen naartoe gingen.....
En we elkaar aankeken en dachten: oh ja… jij......wij.....daar waren we gebleven.....
Uit-eind-elijk goed, al goed....

vrijdag 2 oktober 2026

2 oktober 2026


Dag van:
Zo graag zou ik juist willen schrijven over de mensen, de kinderen, de gebeurtenissen, de kleine hilarische dingen van een schooldag,  want dáár zit mijn verhaal.....
Maar vervolgens moet ik voortdurend denken: mag ik dit eigenlijk wel opschrijven.....?
De AVG is daarin immers een flinke rem.... Zeker in het onderwijs, waar kinderen extra bescherming genieten.....
Herkenbare foto's zijn persoonsgegevens en ook informatie die indirect naar een kind te herleiden is, kan onder de privacyregels vallen.....

Privacy...
Privacy...
Privacy...
Je kunt er tegenwoordig bijna geen zin meer van maken zonder eerst even om je heen te kijken of je niemand per ongeluk in een zin hebt genoemd die daar misschien helemaal niet om gevraagd heeft....
En laat ik nou juist graag schrijven....
Over school bijvoorbeeld....
Over de kinderen....
Over de collega's...
Over de dingen die ze zeggen....
Over de dingen die ze doen....
Over die ene totaal onverwachte opmerking waardoor je met je mond vol koffie zit te lachen....
Over een ochtend waarop je denkt: hoe dan....?
Deze ochtend dus....
En ochtend met wel een heel speciaal geval van epileptische aanval terwijl ik werkte met alleen maar inval collega's....
Over een middag waarop je denkt: waarom doe ik dit ook alweer.....?
Als je een collega er doorheen ziet zitten....
En je geroepen wordt "Wampie iemand next en knuffel nodig"....
"Wampie kun jij de boel dat even overnemen"...?
En vervolgens, vijf minuten later denk je dan: o ja… daarom.
Maar ja.... schrijf dat maar eens in detail over....
Het zou leerzaam zijn en boeiend.... en levensles wellicht....
Doch oeps....de AVG.....
Want voordat je tegenwoordig iets over een kind, collega of beleidskwestie opschrijft, moet je eigenlijk eerst een heel juridisch traject door je hoofd afleggen.....
Waren het kind of de volwassene herkenbaar...?
Was de situatie herkenbaar....?
Zou iemand uit de omgeving kunnen denken: O ja, dat gaat over die van ons....!
Staat er misschien een detail in waardoor iemand tóch kan achterhalen om error het gaat....?
En als je dan eindelijk denkt dat je veilig zit met:....“Een jongetje uit mijn groep zei vandaag iets ontzettend grappigs"…en collega had het moeilijk want".....hoor je in je hoofd alweer een stemmetje:
WELK JONGETJE.... WELKE COLLEGA....?
Dus wordt het:....“Een kind uit een groep op een school ergens in Nederland…”
Tja..... en daar gaat je verhaal.....

En ergens vind ik dat best jammer.....
Want ik snap het heus wel; kinderen hebben recht op bescherming.....
Hun namen, foto's, gegevens en persoonlijke omstandigheden zijn niet van mij om zomaar de wereld in te slingeren......
De Autoriteit Persoonsgegevens is daar ook heel duidelijk over.....
Maar soms voelt het wel een beetje wonderlijk.....
We leven namelijk tegelijkertijd in een wereld waarin we overal camera's hebben.
Camera's op straat.....
Camera's bij winkels....
Dashboardcamera's in auto's....
Telefoons die alles kunnen filmen....
Apps die van alles van ons weten....
Websites die precies bijhouden waar we naar kijken....
En ondertussen zit ik hier met mijn blog op mijn mobiel te denken:....mag ik vertellen dat een kind vandaag iets ontzettend grappigs zei.... een leerling een hele zware en bijzonder aanval had....?
Mag ik zeggen wat er gebeurd,  wat ik miste, wat anders had gemoeten enz enz....
Mag ik vertellen dat die collega vandaag trots was omdat ze eindelijk en weerwoord durfde gevenen dat er van een ander collega misschien wel een beetje teveel ge(mis)bruik gemaakt is....
Nee....
Niet zomaar....
Privacy....
Het is bijna komisch....
De hele wereld lijkt ondertussen voortdurend mee te kijken, mee te luisteren en mee te registreren…maar ik moet oppassen met één klein verhaaltje over een kleuter die iets zegt waar ik nog de hele dag om moet lachen..... of wat er gebeurd waar ik de hele dag buikpijn van had.... of hoe ik overal ingesprongen ben vandaag....

Dus wat doe ik noodgedwongen..... ik blijf warrig en bag,  ik verander details.....
Ik haal herkenbare dingen eruit.....
Ik maak van een gebeurtenis een algemeen verhaal.....
En soms moet ik een prachtige anekdote, leermoment, levensles,  gewoon laten liggen.....
En dat vind ik eigenlijk het allerjammerst....
Want juist die kleine dingen zijn mijn schoolleven....
Niet de OPP's....
Niet de HP's...
Niet de TLV's...
Niet de formulieren...
Niet de bordsessies.....
Niet de systemen.....
Maar dat kind en je team die ineens iets zeggen of overkomen waardoor je denkt:...ja, daarom dus.....
Daarom hou ik zo van mijn werk...
En misschien moet ik daar dan maar over blijven schrijven....
Niet over wie het precies was....
Niet over welke klas....
Niet over welke situatie....
Maar over wat het met mij deed....
Want misschien is dát uiteindelijk ook een vorm van privacy:....het verhaal vertellen zonder iemand prijs te geven.....
En dat is dan misschien mijn nieuwe uitdaging voor dit laatste schooljaar....
De kunst van het vertellen zonder te verklappen....
Best lastig....
Maar ach…
Ik heb tenslotte nog een heel schooljaar om daar goed in te worden....
En gelukkig zijn kleuters meestal veel beter in geheimen bewaren dan volwassenen denken.....
Alleen jammer dat ze zelf nog niet weten dat het geheimen zijn.....
Ik hoef mijn schoolverhalen niet kwijt te raken; misschien kan ik de anekdote ontdoen van herkenbare persoonsgegevens, maar de emotie, humor en absurditeit behouden......
Dat is iets anders dan je verhalen maar helemaal niet meer schrijven.....
En juridisch is er ook een belangrijk onderscheid: de AVG gaat niet simpelweg over “je mag niets over iemand schrijven”..... Het draait om persoonsgegevens en de omstandigheden waaronder je die verwerkt of openbaar maakt.....
De AP noemt bovendien uitzonderingen, onder meer voor persoonlijk/huishoudelijk en journalistiek gebruik.....
Autoriteit Persoonsgegevens +1....
Dus misschien moet ik niet stoppen met daarover schrijven......
Misschien moet ik alleen leren de kinderen en collega's uit de verhalen te halen, zonder de verhalen eruit te halen.....


Dus ja…
Ik zou natuurlijk heel graag vertellen wat er  vandaag allemaal gebeurde....
Maar dat mag dus niet zomaar....

Euhhhhh het zit diep.... laat ik eerst dat hele juridische traject maar eens door mijn hoofd afleggen voor ik schrijf waarom ik op dit tijdstip (zeg maar iets voor middernacht) nog vol adrenaline zit....
En als mijn assistente die vandaag vrij was, dit leest, en die ik natuurlijk alle krankzinnige verhalen van vandaag allang aan de telefoon verteld heb, weet ik zeker dat ze weer zal lachen en zal zeggen "Wampie adrenaline is een betere drug dan die andere rotzooi"....
Tja en daar heeft die nuchtere tante gelijk in....

Oeps... schend ik nu haar privacy...????
Toch maar eens een complete AVG-risicoanalyse erop los laten voor ik verder schrijf....
Want ik heb haar naam toch niet genoemd....?
Ik heb niet verteld waar ze werkt.....
Ik heb alleen verteld dat ze nuchter is, dat ze lacht om mijn verhalen en dat ze kennelijk nogal een uitgesproken mening heeft over adrenaline.....
Dus volgens mijn inmiddels behoorlijk paranoïde AVG-brein is nu waarschijnlijk de volgende vraag:....kan iemand haar herkennen....?
En als het antwoord ja is, moet ik dit hele stukje misschien ook nog anonimiseren.....
Dus bij deze:.....

Mijn assistente bestaat niet...
Ik heb haar verzonnen...
Ze is een fictief personage...
Net als de kinderen...
Net als mijn collega's...
Net als die hele school...
Net als deze dag...
Sterker nog…
Ik werk helemaal niet op een school...
Ik zit gewoon iedere avond thuis verhalen te verzinnen over kleuters...
Met adrenaline...
En op dit moment geen haaknaald maar een rondbreinaald waarop de steken staan voor een allerliefst buurmeisje...

Oeps nee... ik heb geen buurmeisje.... ik heb überhaupt geen buren.... ik woon niet eens hier....
En terwijl de hele wereld alles van jullie weet zorg I ervoor dat dit laatste stukje van de blog dan weer volledig AVG-proof is....
Toch.....?

donderdag 1 oktober 2026

1 oktober 2026


Dag van:
Tja....1 oktober....
Oktober is de maand waarin de natuur haar allermooiste show weggeeft zegt men.....
Terwijl de zomer definitief haar koffers pakt, transformeert de wereld buiten in een levendig schilderij van goud, dieprood en warm oranje, zegt men...
Maar de zones bloemenpracht dan...?
Telt die niet mee in de natuurshow....?
Oktober dwingt ons zachtjes om het tempo te verlagen.....
De dagen worden merkbaar korter en de avonden frisser.....
Maar dat is juist het perfecte excuus om het binnen extra gezellig te maken..... zegt men....
Maar ik zat vanavond nog heerlijk buiten bij een graadje of 17....
En ik had nog niks met binnen te maken....
En inderdaad, de dagen worden korter, maar of dat dan er ook daadwerkelijk voor zorgt dat er ons tempo verlagen...?
Ik merk dat nog niet zo in deze wereld van fatbikes en media input....
Het zou ook de maand moeten zijn van:
• Grote mokken dampende chocolademelk of een pumpkin spice latte.....
Euh..... ik zat heerlijk aan een glad noodles limonade....
• Dikke wollen trui aan, nestelen onder een zacht dekentje op de bank.....
Pardon... blote benen en voeten in open sandalen.... in een tuinstoel....
• De kaarsjes mogen eindelijk weer vroeg aan en de storm buiten maakt het binnen alleen maar knusser....
Kaarsjes.... storm....???
De zon heeft zo hard geschenen dat de solar verlichting gewoon bij zonsondergang aanfloepte....
En storm daar ben ik niks van gemerkt....
Geen stilte voor de storm ook, maar gewoon windstil......

We hebben er met z'n allen zo'n prachtig

plaatje van gemaakt dat de werkelijkheid er bijna niet meer aan mag komen....
Of moet ik juist zeggen 'en zootje van gemaakt'....?
Oktober moet blijkbaar ruiken naar kaneel....
Oké, ik heb vanavond well we een appeltaart gebakken, dus in dat opzicht klopt deze werkelijkheid....
Er moeten bladeren vallen.....
Er moet een dekentje over je knieën.....
Er moet een dampende mok tussen je handen....
En liefst ook nog een hond aan je voeten, een haardvuur op de achtergrond en ergens een vaas met takken in herfstkleuren.....
Maar mijn oktober doet daar voorlopig niet aan mee....
Mijn oktober zegt: 'doe eens gewoon'.....
De ene dag loop je nog met je blote voeten in je sandalen....
De volgende ochtend krab je al bijna je autoruit....
Vandaag zit je buiten in de zon.....
Morgen kan het regenen.....
De tuin weet nog niet of hij moet bloeien of afsterven....
En eerlijk gezegd...ik ook niet helemaal....
Misschien hoeven we het seizoen ook niet zo verschrikkelijk goed te doen....
Misschien hoeven we niet bij iedere kalenderwissel onze levensstijl aan te passen aan het bijpassende Pinterest-plaatje.....
Misschien mag oktober gewoon oktober zijn, met roze bloemen én vallende bladeren....
Met zon én regen....

Met buiten zitten én binnen zitten....
Met een glas koude limonade én misschien ooit nog eens een warme chocolademelk....
En als het op 1 oktober nog zeventien graden is en ik lekker buiten kan zitten, dan ga ik daar vooral niet moeilijk over doen....
Ik hoef tenslotte niet mee te doen aan de officiële oktoberbeleving....
Ik woon gewoon in Nederland...
Daar kan het op één dag herfst, zomer, lente én een beetje winter zijn....

woensdag 30 september 2026

30 september 2026


Dag van:
"Ik krijg een infuus en lig daarna een tijdje op apegapen. Dan heb je verder in weinig dingen zin, behalve nadenken over het woord 'apegapen'. Gapen apen veel? Ik stel mij een gapende aap voor; ik denk dat apen niet per se veel, maar wel altijd vol overgave gapen."

Natuurlijk begin ook ik mijn verhaal met een stukje uit en van Paulien Cornelissens columns....
Niet omdat iedereen het doet, maar omdat het dood mij, net als vele anderen, raakt...
Paulien Cornelisse werd in de Nederlandse cultuur- en mediawereld alom geprezen als een ware taalvirtuoos en taalfanaat....
En als het om taal gaat, dan zit je bij mij al snel goed....
Met de allerkleinste taalkronkels, stopwoorden en omgangsvormen wist zij wel raad....
Hoe zij de taal kon uitpluizen, je kon laten voelen en verbazen, was uniek....
Waar jij nooit bij stil had gestaan, bracht zij in beweging...
En wát voor beweging....
Na een goede observatie van Paulien keek je vervolgens anders naar de wereld.....
Je kon er nooit meer naar kijken als voorheen....
Denk aan het begin over 'apegapen'.....
Of.....wie bedenkt er nou een titel als "de verwarde cavia" als ze aan kantoorpersoneel denkt....?
Paulien dus...!
Ik heb daarna nooit meer anders naar een kantoor kunnen kijken dan naar een verzameling licht verwarde cavia's achter bureaus, bij het koffieapparaat en tijdens vergaderingen...
En eerlijk gezegd zie ik daar in mijn eigen fantasie inmiddels ook nog gewoon een Guinees biggetje aan het hoofd van de afdeling zitten....
Gewoon omdat dat het ook een cavia is maar dan met een mooiere benaming....
Dat is alleen misschien niet helemaal de bedoeling van het boek geweest.....
Maar het is wel wat taal met je kan doen....

Nu ze er niet meer is, hoor ik ineens veel meer over haar...
Collega's en vrienden omschrijven haar steevast als een warm, lief, empathisch, betrokken, onderzoekend, altijd bezig, intelligent en ongelooflijk geestig mens.....
Ik kende haar natuurlijk niet persoonlijk....
Ik kende vooral haar taal....
En misschien is dat eigenlijk best bijzonder.
Want ik keek bewonderend naar haar op vanwege iets wat voor mij ook een enorme bron van plezier is: de Nederlandse taal....
Het vermogen om met één woord een hele wereld open te trekken....
Om ergens een vraagteken achter te zetten waar iedereen allang een punt had gezet....
Om niet alleen te zeggen wat iets betekent, maar je vooral te laten nadenken over waarom we het eigenlijk zo zeggen.....

Ik vind alleen één ding heel bijzonder.....
Paulien heeft nooit, nergens ook ooit maar één gedicht geschreven of liedtekst in één van haar shows....
De theateroptredens bestonden volledig uit gesproken conferences, stand-upcomedy en taalobservaties....
Zij koos bewust voor een vorm waarin de gesproken spreektaal de absolute hoofdrol speelde.....
Er is dan ook geen enkel muzikaal nummer uit haar shows voortgekomen......

Op de haar zo eigen, nuchtere toon schreef ze over de dood:"Leven, dat is meer iets voor mensen die niet dood zijn, denk ik"......
Of deze....
Leuk dat de prins en prinses met elkaar eindigen, maar vervolgens kan de prins alsnog een TIA krijgen"......

In dit geval was het de prinses die iets kreeg.....
En och wat zal ik haar kijk op taal gaan missen.....

dinsdag 29 september 2026

29 september 2026


Dag van: 
Nu zit ik dan in mijn laatste werkzame jaar van mijn leven...
Het jaar waarin ik uiteindelijk afscheid ga nemen van het onderwijs en met pensioen ga...
En als je me dan vraagt wat ik in al die jaren onderwijs geleerd heb, dan is het antwoord eigenlijk verrassend eenvoudig:....dat ik zelfs in mijn laatste jaar nog steeds dingen leer....
Over kinderen...
Over onderwijs...
Over mezelf...
Over wat werkt en vooral ook over wat níét werkt...
Over loslaten, aanpassen, opnieuw beginnen en soms gewoon maar kijken wat de dag brengt...
Want blijkbaar krijg je bij een jarenlang dienstverband in het onderwijs geen certificaat waarop staat: zo, nu weet je het wel....
Integendeel...zelfs na al die jaren kan ik nog ergens binnenlopen en denken: o ja… zo kan het dus óók....
En dát is uiteindelijk wel een van de mooiste dingen van dit vak...
Dat je nooit helemaal uitgeleerd raakt...
Zelfs niet in je laatste werkzame jaar...

Nou sta ik eigenlijk best bekend als een geduldig mens...
Zeker als je een relatie hebt met iemand die Willem heet...
Zeker ook als je bedenkt wat ik in mijn leven allemaal heb meegemaakt....

Je kun dan toch wel concluderen dat ik over een behoorlijke voorraad geduld beschik...
Dacht ik...
Want vandaag liep deze juf toch zomaar tegen haar blijkbaar toch nog een restant ongeduld in bezit hebbende,  eigen onverwacht verrassend stukje ongeduld aan....
En eigenlijk is dát precies waarom ik zeg dat je in het onderwijs nooit uitgeleerd raakt.... Zelfs niet in je laatste werkzame jaar...
Er zit bij ons een kleuter in de klas die bij binnenkomst op een niveau van leerroute 1.....
Maar mijn onderbuikgevoel zei eigenlijk meteen: hmm… volgens mij zit hier véél meer in.....
Wat er precies aan de hand is, weet ik niet, maar deze kleuter blijft me verbazen.....
Steeds weer blijkt hij dingen te kunnen waarvan je denkt: kijk nou toch eens... hoe dan...????
En vandaag gebeurde er iets heel menselijks met deze juf....
Want ja… er zitten nog meer kinderen in die klas...
En dus wil je soms gewoon dat iets een béétje opschiet....
Je neemt de tijd niet....
Nee hè geen tijd.... dat een kind na een uitleg eerst een complete innerlijke vergadering met zichzelf moet te beleggen voordat er daadwerkelijk iets gebeurt....
Vandaag bespraken we er als juffen daarna onderling iets in het algemeen daarover.....en noemden een voorbeeld....
We hadden het er ook over wat we misschien anders zouden kunnen doen, hoe we iets konden aanpakken en wat we eens zouden kunnen proberen.....
En vervolgens gingen we weer verder.....
Een paar minuten later, vooruit, laten we zeggen: vijf minuten later,  gebeurde het....

Kleine potjes.... grote oren... het jongetje waar ik het zojuist over had deed  precies waar wij zojuist een voorbeeld van noemden.....
Zomaar....
Precies datgene waar wij met z'n drieën over hadden zitten praten....
We keken elkaar aan...
En natuurlijk kwam daar die inmiddels bekende kreet:
“We moesten gewoon drie olifanten wachten”...!!
En ja, dat moesten we...
Niet één olifant, niet twee, maar drie....
Want blijkbaar had deze kleuter helemaal geen haast...
Hij was gewoon nog bezig met verwerken, kijken, begrijpen en uiteindelijk doen....
En wij maar denken dat er iets moest gebeuren...
Misschien is dat wel een van de lastigste dingen in het onderwijs:...niet alleen ontdekken wat een kind kan, maar jezelf ook de tijd gunnen om het kind dat te laten laten zien....
Niet téveel in té korte tijd verwachten....

En zo blijkt maar weer:
Je kunt tientallen jaren voor de klas staan, honderden kinderen hebben begeleid en denken dat je het ondertussen allemaal wel een beetje weet...
Tot er weer zo'n klein mensje voor je staat dat je even aankijkt alsof hij wil zeggen:...rustig nou maar juf, ik kom er wel....
Drie olifanten wachten dus...

Die uitdrukking “drie olifanten wachten” is geen algemeen Nederlands spreekwoord of vaste uitdrukking of zo, voor zover ik weet.....
Het is een speelse onderwijsuitdrukking die binnen een bepaalde school, groep of kring is ontstaan....
De bekendere uitdrukking is “olifantengeduld hebben”: heel veel geduld hebben....
En die olifant wordt daarbij als beeld gebruikt voor iets dat rustig, langzaam en onverstoorbaar zijn gang gaat....
“Drie olifanten wachten” of “vijf olifanten wachten”  is daar een grappige variant op: niet gewoon even geduld hebben, maar zó lang wachten dat er eerst een hele stoet olifanten voorbij had kunnen komen....

Maar.....er bestaat wel een soort van onderwijs-/begeleidings aanpak die “Vijf Olifanten” heet.....
Die is ontwikkeld voor het contact met mensen met een ernstig meervoudige beperking, en één van de vijf
contactprincipes is letterlijk wachten op én

verwachten van een reactie.....
Een vergelijkbare toepassing is die van zelfs “tien olifanten” bij het werken met kinderen: de begeleider telt één olifant, twee olifanten, enzovoort, om zichzelf eraan te herinneren dat een kind soms meer tijd nodig heeft om een prikkel te verwerken en tot een reactie te komen....
Laat ik dus maar zeggen dat je tussen de 1-10 olifanten wachten kunt....
En wij ondertussen maar analyseren en oplossingen bedenken, terwijl het kind blijkbaar gewoon nog bezig was met verwerken.....
En met een beetje geduld... nou ja...10 olifanten, me dunkt.... het antwoord vanzelf was gekomen....

En geloof maar dat dit akkefietje ons vandaag heeft geholpen...
Want steeds als we weer iets te snel van stapel wilde lopen vandaag, keken we elkaar aan met een blik van....'denk aan de olifanten'....!

maandag 28 september 2026

28 september 2026


Dag van:
Oooh wat een ochtend....
Was het nou lachspiertraining of gewoon armen omhoog en stop ze maar in je haar....
Een vakdocent handvaardigheid in het speciaal onderwijs... héérlijk...
Ik kan daar zo van genieten...
Wij als juffen zitten vaak zo gebakken in didactische werkvormen en vaste knutselpatronen maar bij zo'n vakdocent gaan gewoon alle remmen en haren los....
Buiten de kaders, over je grenzen, out of the box,  no limits...
Mijn hemel... en dat hebben we gemerkt op deze eerste dag van de week op de vroege ochtend...
Ik dacht nog; een vakdocent handvaardigheid in het speciaal onderwijs is dat nou eigenlijk een vakdocent of een kunstenaar....????
Maar het is gewoon een unieke combinatie waarbij de rollen vloeiend in elkaar overlopen....
Nou ja.... vloeiend...????
De kunstenaar brengt de creativiteit, de passie voor materialen (zoals klei, hout of verf) en het out-of-the-box denken mee.....
De kunstenaar in die docent ziet overal mogelijkheden in en inspireert de leerlingen om iets te maken wat er nog niet was.....
De vakdocent zorgt voor de structuur, de veiligheid en de pedagogische begeleiding.....
Euhhhhh.... of zoiets....
In het onderwijs gebruik je de kunst eigenlijk als middel om de leerlingen te helpen groeien, hun motoriek te ontwikkelen en zelfvertrouwen te krijgen..... De docent is dus de gids die de kunstenaarsziel vertaalt naar een veilige les.....
Euhhhhh... of zoiets....
Stel je voor....8 schildersezels in driekwart cirkel naast elkaar...

Tussen elke twee ezels een stoeltje van één van de kleuters met daarop een bordje met allemaal dotjes verf....
Zoals op een écht pallet zeg maar....
En groot wit vel papier op de ezels....
Acht kleuters, acht schorten en acht kwasten....
Instructie overbodig want een kleuter weet heus wel wat hij met verf moet; opeten, je handen er vol in dopen, of.... tja waar is een stoel anders voor.... er bovenop gaan zitten....
Ach, en misschien ook nog ergens een lik verf op het papier... 
Mijn klassenassistente ligt gevouwen over de ezels terwijl ze verwoed de kleuter met de billen vol verf probeert omhoog te houden....
De zorgondersteunders blijven kwasten en met verf besmeurde handen uit monden proberen te houden....

Handen tekort dus om ook nog eens alle kinderen die, zichzelf beschilderen nog véél leuker vinden, tegen te houden....
En ik die handjes onder kranen houdt, help broeken verschonen en probeer de bende onder controle te houden....

Als je puur kijkt naar het moment van de 'creatieve flow'.....de pure chaos waarin een kind volledig opgaat in de verf en alle regels even lijken te vervagen.....dan verdwijnt de traditionele,  vakdocent naar de achtergrond.....
Op dat moment regeert de kunstenaar: het gaat om de zintuiglijke ervaring, het ontdekken en de pure expressie, zonder dat je bezig bent met puzzels maken of stilzitten....
Om zo te durven kliederen (en ja, zelfs per ongeluk op een palet te gaan zitten), moet een kind zich toch wel erg veilig voelen, zegt men dan...
De docent creëert de randvoorwaarden waarin deze 'gecontroleerde (ahum) chaos' mag bestaan, zonder dat het kind meteen straf krijgt omdat het vies is geworden.....
Maar die randvoorwaarden waren ver te zoeken....
Er was niet eens een startschot of een doel...
"Ga je gang " was het motto...


Laat ik het echter toch maar een ochtend vol betekenisvolle chaos noemen.....
Als kinderen alleen maar overprikkeld raken en niemand meer weet wat de bedoeling is: dan moet je als docent ingrijpen.....
Maar niemand raakte overprikkeld.....
Als kinderen volop ontdekken, experimenteren, lachen, proberen en hun eigen ideeën volgen: dan mag het best een beetje ontsporen.....
Een beetje....?????
En als de docent vervolgens denkt: nou, dit was totaal niet wat ik bedacht had, maar wat hebben ze hier heerlijk van geleerd, dan is dat eigenlijk prachtig onderwijs.....
Waar ik als 1x in de week knutseldagjuf, vooral in kleine groepjes,  probeer een beetje de boel in de hand te houden.... denkt een vakdocent: “ik had met de hele klas een plan.....de kinderen hadden een ander plan".... 
Gelukkig maar dat we vakdocenten hebben.......


zondag 27 september 2026

27 september 2026


Dag van: 
Wat mijn eigen ontwikkelingen betreft, valt er eigenlijk weinig spectaculairs te melden....
Het derde weekend op rij ben ik inmiddels volop bezig met het maken van lessen die allemaal keurig gekoppeld moeten worden aan doelen, leerdoelen, subdoelen en waarschijnlijk nog een paar doelen die ergens verstopt zitten waar ik ze nog niet gevonden heb....
En dat met een thema dat gewoon hopeloos in elkaar gezet is....
Dus wat doe je dan....?
Juist....
Je maakt zelf de lessen, sheets en werkbladen maar....
Gisteren zeven uur bezig geweest.....
Vandaag zes....
Als ik mijn vakantie niet inmiddels dik en driedubbel bij elkaar verdien, dan weet ik het ook niet meer....
Nog één onderdeel te gaan: de kerst in de cadeauwinkel.....
En daarna mag het lesontwikkelbrein even op de parkeerstand....
Ik mag alleen maar hopen dat het volgende thema, de kledingwinkel, wat gemakkelijker te bewerken is, want anders wordt het straks nog: 'Dag van de kledingwinkel, waarbij juf langzaam haar goede humeur verkoopt'.....
Maar goed...

Over Willem valt vandaag aanzienlijk méér te vertellen....
Die had me namelijk een dagje....
Eerst voorgaan in Drachten en daarna door naar de verenigingenmarkt ‘Duuve te gek’ in Duiven....

Maar eerst dus Drachten....
Vroeg uit de veren, en terwijl de volle maan nog pontificaal aan de hemel stond, richting Friesland...
Het thema van de dienst was:
delen met elkaar van wat je bezighoudt, verlaagt het stresshormoon....
Nou...
Dat thema zou Willem later op de dag nog behoorlijk letterlijk gaan toepassen....

Na de dienst en 1 kop koffie meteen weer richting huis....want thuis moesten eerst nog even de honden uitgelaten worden voordat hij aan zijn volgende klus kon beginnen....
Althans... zo was het de bedoeling....
Alleen had Willem één klein probleempje....
Hij had zijn koffieplas niet in Friesland achtergelaten....
En tja...
A man has to do what a man has to do....
Ophouden tot Arnhem ging niet meer....
Dus onderweg maar even stoppen...
Tankstation gezocht...
Prima plan....ware het niet dat werkelijk iedere parkeerplaats bezet was....
Met een blaas waarin de druk hoog was,  zette Willem de auto dan toch maar even in de berm....
Moet kunnen, dacht hij nog...
Nee dus...!

Een flinke KLOENK....!!!!
En daar stond de auto.... nou ja, staan...?
Hij zat klemvast....
Bovenop een puntige steen....
Een steen die grotendeels heel vredig in de grond zat, maar helaas ook nog een aanzienlijk stukje erbovenuit stak....
Precies op de verkeerde plek....
De plek waar Willem de auto parkeerde...
Willem kon geen kant meer op....
‘Dat kan toch niet waar zijn...?’
Jawel Willem....
Dat kan wel....
Daar stond hij dan...
Met een auto op een steen... en een volle blaas....
Een volgende afspraak, én vermoedelijk inmiddels een stresshormoon waar de hele gemeente in Drachten jaloers op zou zijn geweest....

Echter, de redding kwam naderbij.....
Een vrachtwagenchauffeur passeerde...
Ook hij had kennelijk een boom uitgezocht voor een noodzakelijk moment van verlichting.....
Willem stapt op hem af en vertelt wat er gebeurd is....
Of hij misschien kan helpen, maar dan in het Engels...
De chauffeur hoefde daar geen seconde over na te denken....
Hij liep meteen mee...
Samen probeerden ze de auto los te krijgen...
Lukte niet....
‘Wacht maar,’ zei de man, en weg was hij....
Even later kwam hij terug...
Met drie collega-chauffeurs...
Vier mannen nu dus, een auto, een steen, een krik, een heleboel rubberen platen, en één gezamenlijk doel:.... die auto van die steen af....
Na een tweede krikpoging, het strategisch plaatsen van de rubberen platen onder de linkervoorband en een hoop voorzichtig manoeuvreren, kwam er eindelijk beweging in....
Langzaam....heel langzaam....schuin achterover achteruit....
En toen...
LOS.....!!
Zooooooo...was Willem opgelucht.....
En blij, en dankbaar.....
Maar waarschijnlijk ook dringend toe aan datgene waarvoor dit hele avontuur überhaupt begonnen was....

Tja en Willem is Willem,  of ze dat in Belarus/ wit Rusland nou gewend zijn of niet...hij knuffelde ze allemaal....
Al met al waren ze er toch ruim een half uur mee bezig geweest....
Maar hun motto was duidelijk:....niet helpen was geen optie....

Ruim een half uur waarin vier mannen hun eigen planning aan de kant schoven om een wildvreemde Nederlander uit een nogal ongemakkelijke situatie te bevrijden....
Wonder boven wonder bleek de auto nog heel....
Nu kon de reis worden voortgezet.....
Niet meer naar huis....
Daar was inmiddels geen tijd meer voor....
Rechtstreeks door naar 'Duuve te gek',  de volgende klus ....
En terwijl Willem zijn programma vervolgde alsof er niets gebeurd was, kon hij zich waarschijnlijk maar één ding afvragen:....hoe krijg je het voor elkaar om op één dag eerst een preek te houden over het verlagen van stress door delen met elkaar, en vervolgens zelf met je auto boven op een steen te belanden waar gedeelde kracht het halve werk was en dat een mens blij maakte...?
Maar ach....misschien was dát juist wel de essentie van de dag....
Want soms heb je helemaal niets aan mooie woorden....
Soms heb je gewoon vier behulpzame vrachtwagenchauffeurs nodig....
En een paar rubberen matten...
En een goede krik...
En een flinke dosis geluk...
En als kers op de taart:...een auto die het na afloop nog gewoon doet ook.....
En zo reed Willem uiteindelijk toch weer verder.

Op weg naar ‘Duuve’.
Met een opgeluchte blaas, een geredde auto en vier nieuwe vrienden uit Belarus...
En eerlijk gezegd...zelfs met dat festijn nog vóór de boeg was Willem 's avonds eerder thuis om zijn loempia's te verorberen, dan zijn wit Russische redders in nood zelf thuis aan de Borsjtsj en Pirozhki zaten....