Dag van:
Ik liep vandaag tegen iets aan dat me meer raakte dan ik misschien op het eerste gezicht had verwacht.....
Niet zomaar een meningsverschil, niet alleen een verschil van inzicht, maar iets wat voor mij raakt aan een voor mij fundamentele overtuiging.....
De overtuiging dat je samen sterker staat dan alleen.....
De overtuiging van; oké alleen ben je sneller misschien, maar samen kom je verder...
Dat je samen ergens voor kunt staan, samen kunt bouwen, samen kunt nadenken en samen verantwoordelijkheid kunt dragen.... Dat verschillende mensen, met verschillende kwaliteiten en inzichten, elkaar juist kunnen aanvullen.....
Dat je niet allemaal hetzelfde hoeft te zijn om toch gelijkwaardig te zijn.....
Heel anders dus dan iemand die vanuit een heel andere gedachte redeneert: er kan er maar één 'de baas' zijn....
Gelijkheid is niet hetzelfde als gelijkwaardigheid....
We gebruiken die woorden nogal gemakkelijk door elkaar, maar er zit een wereld van verschil tussen.....
Gelijkheid betekent dat mensen op een bepaalde manier hetzelfde worden behandeld, dezelfde rechten hebben of dezelfde kansen krijgen.....
Gelijkwaardigheid gaat dieper....
Gelijkwaardigheid betekent dat je waarde als mens niet groter wordt doordat je meer macht hebt, een hogere functie bekleedt of het laatste woord krijgt.....
En evenmin kleiner wordt doordat je een andere positie inneemt, minder hard praat of niet degene bent die de beslissingen neemt.....
We hoeven niet allemaal hetzelfde te kunnen.....
We hoeven niet allemaal dezelfde verantwoordelijkheid te dragen.....
We hoeven het zelfs niet altijd met elkaar eens te zijn.....
Maar we kunnen wel naast elkaar staan als mensen die ertoe doen.....
Voor mij zit daar de kern.....
Je hoeft niet boven iemand te staan om iets te kunnen betekenen....
De hiërarchie van de macht...
Natuurlijk bestaat hiërarchie....
In organisaties zijn er leidinggevenden, in scholen zijn er directies en in bepaalde situaties moet iemand uiteindelijk een beslissing nemen....
Dat is niet per definitie verkeerd.....
Er zijn heus genoeg momenten waarop duidelijk leiderschap in verschillende situaties noodzakelijk is.....
Verantwoordelijkheid nemen, knopen doorhakken en zorgen dat er richting blijft....
Maar voor mij begint het te wringen wanneer hiërarchie niet langer een manier is om verantwoordelijkheden te verdelen, maar een manier wordt om de onderlinge verhoudingen te bepalen.....
Wanneer de functie belangrijker wordt dan de mens..... zijn intentie, vaardigheid of expertise....
Of wanneer iemand die 'het hoogste' staat, denkt daardoor ook het meeste gelijk te hebben.....
Wanneer samenwerken verandert in volgen en een eigen mening hebben wordt verward met ongehoorzaamheid.....
Dan vraag ik me af: waar zijn we eigenlijk mee bezig.....?
Leiderschap is niet bedoeld om anderen kleiner te maken, maar juist om ervoor te zorgen dat iedereen tot zijn recht kan komen.....
Want er zit een wezenlijk verschil tussen leidinggeven aan mensen en jezelf boven mensen plaatsen.....
Een goede leider weet dat gezag niet alleen voortkomt uit een functie, maar ook uit vertrouwen, deskundigheid, eerlijkheid en de bereidheid om te luisteren.....
Misschien is dat wel de paradox van leiderschap: hoe minder je hoeft te bewijzen dat je boven anderen staat, hoe meer ruimte er ontstaat om samen iets voor elkaar te krijgen.....
Samen is niet hetzelfde als ieder voor zich...
Ik geloof in de kracht van mensen die samen ergens voor gaan.....
Niet omdat iedereen hetzelfde denkt, maar juist omdat iedereen iets anders meebrengt.....
De één ziet mogelijkheden waar de ander risico's ziet.....
De één is sterk in organiseren, de ander in aanvoelen.....
De één durft de eerste stap te zetten, de ander stelt de vraag die nog niemand heeft gesteld.....
Samen ontstaat er iets wat geen van beiden alleen had kunnen maken.....
Daarvoor is wel iets nodig: de bereidheid om elkaar serieus te nemen.....
Samenwerken betekent namelijk niet dat iedereen altijd zijn zin krijgt.....
Het betekent dat je bereid bent om te luisteren, argumenten af te wegen en soms je eigen standpunt bij te stellen.....
Maar ook dat je overeind mag blijven staan wanneer je ergens anders over denkt.....
Want als er uiteindelijk maar één stem mag klinken, wat is dan nog de waarde van alle andere stemmen......?
Dan heb je misschien wel gehoorzaamheid, maar niet noodzakelijk betrokkenheid.... Misschien heb je een besluit, maar niet het draagvlak......
Misschien heb je iemand die de leiding heeft, maar verlies je onderweg de kracht van de mensen om hem heen.....
Een groep wordt niet sterk doordat iedereen achter één persoon aanloopt....
Een groep wordt sterk wanneer mensen zich samen verantwoordelijk voelen voor waar ze naartoe gaan.....
Waarom vinden sommige mensen het zo belangrijk dat er één iemand de baas is....?
Misschien geeft het duidelijkheid..... misschien is er behoefte aan structuur, aan zekerheid of aan iemand die de verantwoordelijkheid draagt wanneer het moeilijk wordt.....
Dat zijn op zichzelf begrijpelijke behoeften....
Maar soms lijkt er ook iets anders mee te spelen: de gedachte dat invloed pas echt telt wanneer je meer te zeggen hebt dan een ander.....
En daar ontstaat een voor mij lastige tegenstelling....
Want wie voortdurend bezig is met de vraag wie de baas is, loopt het risico de vraag te vergeten waar het eigenlijk om zou moeten gaan, namelijk wat willen we samen bereiken....?
De aandacht verschuift dan van de gezamenlijke opdracht naar de onderlinge machtsverhouding.....
Van de inhoud naar de positie....
Van samen iets tot stand brengen naar bepalen wie het laatste woord heeft.....
En dat vind ik een verlies.....
Naast elkaar vraagt soms meer moed dan boven elkaar....
Het klinkt misschien eenvoudig: gewoon naast elkaar staan.....
Maar werkelijk gelijkwaardig samenwerken vraagt nogal wat van een mens.....
Het vraagt dat je kunt verdragen dat een ander ergens goed in is.....
Dat je niet altijd de slimste, de sterkste of degene met het laatste woord hoeft te zijn.... Dat je naar iemand kunt luisteren zonder dat je daarmee je eigen positie verliest.....
Het vraagt dat je, in alle openheid en kwetsbaarheid, ruimte kunt geven zonder bang te zijn dat je daardoor minder belangrijk wordt.....
En misschien vraagt het bovenal dat je begrijpt dat de waarde van een ander niets afdoet aan jouw eigen waarde....
Wie werkelijk samen iets wil bereiken, begrijpt dat verschil geen bedreiging hoeft te zijn, maar juist een verrijking kan vormen....
Ik weet heel goed dat mensen verschillend zijn.....en dat niet iedereen dezelfde verantwoordelijkheid kan of wil dragen....
Dat er situaties zijn waarin iemand de leiding moet nemen.....
Maar ik wil niet geloven dat daaruit vanzelfsprekend volgt dat de één als mens belangrijker is dan de ander....
Ik wil kunnen samenwerken zonder voortdurend te hoeven bepalen wie er bovenaan staat.....
Ik wil dat deskundigheid telt, dat ervaring wordt gewaardeerd en dat iemand met een goed idee gehoord wordt, ongeacht zijn positie.....
Ik wil dat we elkaar kunnen aanvullen in plaats van elkaar te beconcurreren.....
Samen ergens voor staan betekent dat je je verbonden voelt met een doel dat groter is dan één persoon.....
Maar hoe we ervoor zorgen dat iedereen op zijn eigen plek iets waardevols kan bijdragen.....
Ik geloof dat we elkaar nodig hebben....
Omdat de kracht van een geheel niet uitsluitend wordt bepaald door degene die bovenaan staat, maar juist door de mensen die samen dat geheel vormen.....
