vrijdag 4 september 2026

4 september 2026


Dag van:
De vrijdagmiddagsfeer op school heeft altijd iets magisch, vind ik...
De concentratie is een beetje verdwenen, het weekend staat voelbaar voor de deur en de normale regels lijken soms nét even anders te gelden...
Het is zo’n moment waarop de serieuze focus van de week langzaam plaatsmaakt voor de ontspanning die eraan komt...
En eerlijk gezegd is dat in het speciaal onderwijs misschien wel extra waardevol...
Onze leerlingen hebben er een hele week opzitten...
Ze hebben hard gewerkt, zich door allerlei prikkels heen geworsteld, moeten schakelen, aanpassen, leren en soms vooral heel veel moeten verdragen...
Dan is een rustigere vrijdag precies wat ze nodig hebben om een beetje leeg hoofd het weekend in te gaan...

Op een vrijdag in school
gaat het anders dan anders.
Vandaag doen we rustig,
we zijn immers moe.

Geen druk gewiebel,
of harde geluiden.
Ons hoofd dat zit vol,
vandaag geen gedoe.

Alles wat langzaam,
we hebben de tijd.
We doen rustig aan,
tot het busje ons rijdt.

Kijk eens naar buiten,
daar staan z' in een rij.
De taxibusjes wachten,
op jou en op mij!

Daaag juf, en daaag vriendjes,
ik zwaai nog een keer.
Nu rust in het weekend,
Maandag zijn we er weer!

De kinderen wel ja…
Maar wij moeten nog even.
Want na een vrijdag met, naast de nodige rust, ook nog leerlingen met oorontsteking en een epileptische aanval, stond er vanmiddag nog een spoedberaad op het programma....
Want dat de eerste twee weken van dit schooljaar niet bepaald de gouden weken waren in sommige klassen, dat was inmiddels wel duidelijk....
En toch… juist wél een gouden randje...
Misschien zelfs een heel mooie...
Want het komt niet zo vaak voor dat alle klassen en collega's elkaar zó weten te vinden als juist in deze twee weken...
Een goed en hecht onderwijsteam ontstaat tenslotte niet alleen door ervaring of een gezamenlijke visie....
Het ontstaat vooral door een veilig werkklimaat en open communicatie....
Door écht naar elkaar te luisteren, zonder onmiddellijk met een oplossing of een betweterig advies te komen...
En wat voelde ik dát de afgelopen weken....
We voelden ons samen verantwoordelijk... Niet alleen voor het welzijn van onze leerlingen, maar ook voor elkaar...
Er waren zoveel mooie gesprekken...
Er werd geluisterd...
Er werd tijdens de pauze op het plein even stoom afgeblazen, wanhoop gedeeld en moed ingesproken...

Er werd om hulp gevraagd en minstens zo vaak spontaan hulp aangeboden wanneer iets even niet ging....
En misschien is dát wel precies wat een team een team maakt....
Niet dat alles goed gaat, maar dat je weet dat je het niet alleen hoeft op te lossen of te dragen....
De oorzaak van een deel van de onrust heb ik al eerder beschreven....
We hebben te maken met cognitief sterke leerlingen die emotioneel en soms ook intellectueel klem komen te zitten door het externaliserende of ontregelde gedrag van andere leerlingen....
Leerlingen die misschien óók slim zijn, maar sociaal-emotioneel wat kwetsbaarder, sneller overprikkeld raken, angstig kunnen worden of juist gaan ageren....
En als de spanning oploopt, kan één leerling  alle aandacht opeisen....
En dan kun je natuurlijk roepen:
“Structuur! Structuur en nóg meer structuur, want daar ermee in de vorige klas ook"!....
Maar soms is dat juist het probleem....
Sommige kinderen zijn dat volledig vastomkaderde (verstikkende) leventje op een bepaald moment gewoon beu....
Ze komen in een fase waarin het wat losser moet....
Meer vrijheid, meer verantwoordelijkheid, meer ruimte...
Alleen… vrijheid is ook iets wat je moet leren hanteren...
En dat kost tijd....en aandacht...
Terwijl je ondertussen ook je andere leerlingen wilt blijven geven wat zij nodig hebben....
Dus zaten we vanmiddag bij elkaar met eigenlijk maar één belangrijke vraag:
Hoe kunnen we elkaar helpen...?
Niet: hoe moet je het anders aanpakken....?
Maar: wat hebben onze leerlingen nodig...?
Waren sommige stappen in de overgang misschien te groot....? 
Welke tussenstappen zijn nodig....? 
Hoe kunnen we het voor een leerling én voor de leerkracht weer behapbaar maken....?
En misschien nog wel belangrijker: hoe zorgen we ervoor dat we elkaar daarbij in onze waarde laten....?!!
Want hoe ervaren we ook allemaal zijn…hoeveel expertise we ook in huis hebben...we hebben toch allemaal weleens zo’n jaar gehad waarin het gewoon níét wilde lukken.....
Waarin je van alles probeerde en dacht: help, wat moet ik nu nog bedenken....?
We herkennen het toch allemaal....?
En juist daarom was deze vergadering zo waardevol....
Niet omdat we het beter wisten....
Maar omdat we elkaar begrepen.....

Er komt nu één leerling bij ons in de klas...
Een leerling die eigenlijk al drie dagen met ons meedraaide en die inmiddels zó goed op haar plekje zit dat het bijna lijkt alsof ze er altijd al bij hoorde.
Nee hoor… geen gemakkelijke tante...
Maar dat wordt ze vast nog wel...
Want nu ze niet meer zo op haar teentjes hoeft te lopen en buiten de boot valt, mag ze gewoon zichzelf zijn....
En juist daarin zit vaak de winst....

Toen ik uiteindelijk, behoorlijk laat, de school uit reed, was ik moe...
Maar vooral blij en dankbaar...
Dankbaar voor de samenwerking....
Voor de openheid en het vertrouwen....
Voor collega's die oprecht naast elkaar gingen staan ....
Misschien waren het dan geen gouden eerste twee weken, maar ze hebben absoluut een gouden randje...

Thuis wachtte trouwens niemand op me...
Nou ja… Willem niet in ieder geval...
Die was op pad met zijn muziek...
Eerst naar het Biesemhuis, een kleinschalige woonzorglocatie voor mensen met dementie.... 
Een plek waar bewoners zoveel mogelijk kunnen wonen en leven zoals ze dat zelf graag willen en gewend zijn...
En daarna door naar natuurbegraafplaats Schapenmeer, voor een herdenkingsbijeenkomst....
Daar mocht hij spelen bij de aankomst van de nabestaanden en tijdens het oplezen van de namen van de overledenen...
Ook hij kwam pas laat thuis.....

En zo hadden we allebei een lange dag achter de rug...
Allebei op onze eigen manier bezig geweest met mensen, met aandacht, met zorgen, met troost, met samen.
Met allebei mooie verhalen....
Kijk.... en dat zijn uiteindelijk mooie dagen....
Niet de dagen waarop alles vanzelf gaat, maar de dagen waarop je merkt dat mensen elkaar vasthouden....
Op school, in een woonzorgcentrum, op een natuurbegraafplaats...

Een vrijdag dus....

donderdag 3 september 2026

3 september 2026


Dag van:
Een jarige schoonzoon, een jarige Griekse vriend én een jarige lieve bevriende oude dame om te feliciteren…
Daar beginnen we de dag dus maar eens mee.....
En eigenlijk is dat helemaal niet zo gek, want september is in Nederland met recht een absolute piekmaand voor verjaardagen én, om ook maar even te noemen, bruiloften....
Dat mijn agenda inmiddels al overloopt alsof iemand er met opzet een paar extra weken in heeft gepropt, is dus statistisch gezien volkomen logisch....
Ik ben gewoon slachtoffer van de kalender....
Het Centraal Bureau voor de Statistiek, oftewel het CBS, heeft er natuurlijk cijfers over.....
En die vertellen ons dat september inderdaad de meest voorkomende geboortemaand van het jaar is....
Sterker nog: als je kijkt naar de top 10 van dagen waarop de meeste Nederlanders jarig zijn, wordt die lijst bijna volledig gekaapt door september.....en 30 september staat steevast bovenaan...
En waarom....?
Nou… reken maar eens negen maanden terug.....
December....!
De feestelijke, donkere, koude decembermaand...
Iedereen vrij, jerstlichtjes aan, kaarsjes branden, lekker binnen, een strand een dus geen zand in de bilnaad, geen terras, geen tuinfeest… dus ja, wat moet je dan....?
Dan kruip je gewoon wat dichter tegen elkaar aan...
En blijkbaar kan daar, negen maanden later, een behoorlijk concreet resultaat uit voortkomen.....
December blijkt dus niet alleen de maand van kerstcadeautjes, oliebollen en goede voornemens te zijn, maar ook van een flinke hoeveelheid romantiek met vertraagde levering...
En september doet het niet alleen goed bij geboortes....
Samen met mei en juni behoort september ook tot de populairste trouwmaanden van Nederland...
Ook daar zit natuurlijk een heel logische verklaring achter...
In de zomermaanden is iedereen op vakantie dus dan wordt het een karig feestje...
In de winter is het koud, nat en donker....en vriezen je trouwringen bijna aan je vingers vast.
Maar september… dat is vaak precies goed...
Een mooie nazomer, aangename temperaturen en meestal een iets kleinere kans dat je trouwfotograaf vooral het bruidspaar onder een paraplu fotografeert....
En met de huidige klimaatverandering wordt september als trouwmaand misschien alleen maar aantrekkelijker....

Ik vind het trouwens sowieso altijd fascinerend om bij verjaardagen even negen maanden terug te rekenen...
Bij sommige mensen kun je dan bijna een agenda naast de kalender leggen...
Neem bijvoorbeeld leden van het Koninklijk Huis...
Die lijken opvallend vaak in de vakantieperiode verwekt te zijn...
Op skivakantie in Lech…of tijdens de zomervakantie in Griekenland, Italië of wat dan ook…maar meestal daar dus....
Blijkbaar zijn dat voor de Oranjes zowel affectief als effectief uitstekende maanden om de dynastie uit te breiden.....
Maar wat ik dan weer bijzonder vind....mei is de maand waarin de vogeltjes dan wel hun ei leggen… maar blijkbaar leggen wij mensen dan juist wat minder eieren...
Negen maanden later die februarimaand is namelijk de maand waarin de minste baby's worden geboren....
Zou mei dan toch niet zo'n geschikte knuffelmaand zijn...?
Zijn weer te druk met het aanvullen van onze voorjaarsgarderobe....?
Of het plannen van onze vakanties....?
Of komt het gewoon doordat februari minder dagen heeft dan de rest...?

Dat zou natuurlijk ook zomaar kunnen, al is het wel een beetje een flauwe manier om de romantiek uit de statistiek te halen....
En als ik dan vervolgens eens naar mezelf kijk…
Tja.....ik was blijkbaar een potentiële najaarsverwekker...
Mijn schatten van kinderen zijn in juni en augustus geboren, dus daar valt ook het nodige uit terug te rekenen....
En zo zie je maar weer, zelfs achter verjaardagen zit een heel verhaal...
Dus voordat ik vandaag weer vol goede moed aan het werk ga voor school, kan ik op deze vrije donderdag maar beter even stilstaan bij deze bijzondere wetenschap achter al die verjaardagen....
Want september blijkt eigenlijk gewoon één grote statistische herinnering aan gezellige decemberavonden....en december daarmee eigenlijk een soort kraamkamer van september....
Ondertussen feliciteer ik natuurlijk gewoon de jarigen van vandaag...
Want hoe ze negen maanden geleden ook tot stand zijn gekomen…vandaag mogen ze gewoon taart eten....
En Willem en ik....?
Wij krijgen de overheerlijke, door mijn oudste banketbakkende kleindochter zelf gemaakte gevulde koeken.....
Wow wat is die topper goed in haar vak....!!

Vandaag mag ik me weer eens storten op een vertrouwd ritueel: 'mijn' laatste schoolinformatieavond voorbereiden.....
De laatste PowerPoint maken, de laatste dia’s vullen, de laatste foto’s zoeken....
Op mijn USB-sticks staan inmiddels nogal wat van die presentaties....
En als ik zo door die oude bestanden blader, kijk ik eigenlijk niet alleen terug naar informatieavonden, maar naar een stukje onderwijsgeschiedenis...
De kinderen zijn in al die jaren natuurlijk nauwelijks veranderd....
De middelen en de opvoeding om hen heen wel....
Kinderen zijn nog steeds kinderen....
Ze willen spelen, ontdekken, proberen, lachen, fantaseren, vallen en weer opstaan... Ze willen gezien worden om wie ze zijn...
Maar ergens onderweg is er wel iets veranderd....
Een deel van het werken vanuit je hart heeft plaatsgemaakt voor werken vanuit een systeem...
Van je hart naar je toetsenbord...
Van kijken naar het kind en voelen waar het aan toe is, naar kijken naar wat het kind volgens een schema zou moeten kunnen..... en aan moet voldoen...
Van creatief denken naar doelen formuleren....
Van spelen naar leren...
Terwijl we misschien juist één van de belangrijkste dingen uit het oog zijn verloren: spelen ís leren.
Sterker nog, het is misschien wel de mooiste en meest intrinsieke vorm van leren die er bestaat....
Een kind dat verdiept in zijn spel zit, heeft geen idee dat het ondertussen bezig is met taal, rekenen, sociale vaardigheden, motoriek, probleemoplossend denken, fantasie en samenwerking....
Het is gewoon aan het spelen...
En juist daarom leert het zoveel...
Als ik naar die oude foto’s kijk, zie ik nog overal zelfgemaakt spelmateriaal....
Dingen die met liefde en creativiteit in elkaar waren gezet....
Geen perfect uitgewerkte methode, maar iets waarvan iemand dacht: dit past bij deze kinderen...
Nu zie ik methodes waarmee we zelfs vierjarigen al letters willen aanleren...
Alsof een vierjarige ’s morgens wakker wordt en denkt: 'vandaag heb ik zin om mijn alfabet eens even systematisch door te nemen'.....
Terwijl ik altijd heb gedacht, en nóg steeds denk: als een kind eraan toe is, komt het er wel mee.....
Het ene kind wat eerder, het andere wat later...
En dat is geen achterstand.....dat is ontwikkeling...
Kinderen werden ooit veel meer bekeken vanuit het kind zelf....
Vanuit verwondering, vanuit de vraag: 'wie heb ik hier voor me....wat beweegt dit kind...waar wordt het blij van....waar ligt zijn nieuwsgierigheid......?
Nu dreigt het kind soms te veranderen in een hokje dat moet worden aangevinkt...
☑ Dit kan het...
☑ Dit beheerst het...
☐ Hier moet nog aan gewerkt worden...
En ergens tussen al die vinkjes hoop ik dan vooral dat we het belangrijkste niet vergeten:
☑ Dit kind is gelukkig...!!!

Dus ja… ik maak vandaag gewoon weer een informatieve PowerPoint...
Met keurige dia’s, mooie foto’s en waarschijnlijk meer bullets dan een mens op één avond zou moeten verdragen...
Maar bij iedere foto die ik erin zet, wens ik ieder kind eigenlijk hetzelfde toe...
Dat het gelukkig mag zijn...
Dat het zichzelf mag blijven...
Dat het gezien, gekend en begrepen blijft...
Dat het vaardig en zelfredzaam wordt, maar niet onderweg zijn onbevangenheid verliest....
Dat het blij en ontwapenend mag blijven...
Dat het vertrouwen in zichzelf niet verpulvert onder een berg van goedbedoelde doelen, toetsen en afvinksystemen....
Want voor mij zijn deze kinderen nog altijd een prachtig voorbeeld voor de volwassenen die zeggen dat wij hen iets moeten leren....
Want ik blijf ervan overtuigd dat wij  veel meer van hén kunnen leren...
Over nieuwsgierigheid en verwondering....
Over volledig opgaan in het moment en  gewoon ergens plezier in hebben zonder dat het een ingekaderd vastomlijnd leerdoel hoeft te zijn...
En misschien vooral over het feit dat niet ieder mens in hetzelfde hokje past....
Ik kijk daarom liever naar de prachtige doelen die kinderen in hun leven zélf bereiken, dan naar de doelen die wij vooraf voor hen hebben bedacht...
Laat de maatschappij zich maar wat vaker aanpassen aan het kind, en niet altijd andersom...
Daarom zal ik ook nooit de uitspraak vergeten van Frank Lammers, in het EO-programma 'Een buitengewoon gesprek', waarin hij sprak met jongeren met onder andere autisme en een licht verstandelijke beperking...
Hij zei:
Vergeet het nooit: jij bent de hoofdprijs.”
En misschien is dát wel de belangrijkste boodschap die we kinderen mee kunnen geven....
Niet:
Je bent de hoofdprijs als je alle vakjes hebt aangevinkt...
Niet:
Je bent de hoofdprijs als je op tijd je letters kent...
Niet:
Je bent de hoofdprijs als je precies voldoet aan wat wij, het systeem en de streefkwaliteit van je verwachten...
Nee....
Gewoon:......Jij bent de hoofdprijs...!!!!
Precies zoals je bent...
En daar mag van mij best een hele informatieavond over gaan...

woensdag 2 september 2026

2 september 2026


Dag van: 
Het is weer hoogoplopend tijdens de briefing vanmorgen...
Zo vroeg in het schooljaar en nu al zoveel om tegenaan te lopen...
En het mooie is: niemand is daar eigenlijk schuldig aan...
Het komt puur door bureaucratische regeltjes die ervoor zorgen dat er vooral níét snel en dringend iets geregeld kan worden...
Eerder schreef ik al eens over onze veranderende doelgroep...
Een doelgroep met steeds complexere problematiek....
Vol kinderen met specifieke ondersteuningsbehoeften... Ondersteuningsbehoeften die nét iets meer vergen dan vroeger...
Die nét iets meer handen in de klas nodig hebben dan de vier handen van een juf en een onderwijsassistent...
En die hulp is er wel, alleen heeft iedere gemeente waarin onze leerlingen wonen zo ongeveer zijn eigen regels, eisen en aanvraagprocedures....
Aanvragen moeten vervolgens ook nog eens via minstens vier verschillende kanalen....
En ondertussen....?
Ondertussen zit je school met de handen in het haar....

Zo goed en zo kwaad als het gaat, delen we de groepen voor de vakantie in...
Maar dan nog blijkt de populatie zo divers dat je soms klassen overhoudt waarin niveaus en ondersteuningsbehoeften zó door elkaar lopen dat het werken bijna onwerkbaar wordt...
Dus proberen we elkaar vanmorgen weer uit de brand te helpen...
"Heb jij extra ondersteuning....? 
Deel die dan even met de andere klassen"....
"Kun jij vandaag dit kind erbij hebben....? Dan hebben wij daar even onze handen vrij".....
"Nee, er zijn geen mensen in de invalpool"...
"Ja, wij passen buiten wel op jullie kinderen..... dan kunnen jullie tenminste pauze houden"......
Het is eigenlijk een soort ruilhandel, maar dan met mensen...
Vandaag lenen wij een ondersteuner uit aan een andere klas en krijgen wij er een gastleerling voor terug...

Een leerling uit unit 2...
Qua cognitief niveau dus net iets verder dan de leerlingen in onze unit 1-klassen...
En ergens halverwege de dag begint er bij mij iets te dagen...
Misschien zit daar wel een oorzaak van een deel van onze problemen...
Maar misschien ook een stukje van de oplossing...
Want je kunt leerlingen hebben die cognitief best het nodige kunnen leren, maar als hun gedrag hen daarbij voortdurend in de weg zit, komt dat leren simpelweg niet op gang...
Dan moet er eerst iets anders gebeuren...
Veiligheid...zelfvertrouwen....structuur...
Het gevoel dat je erbij hoort...
En dan zou je kunnen denken: kinderen met moeilijk te begrijpen gedrag moet je vooral niet bij elkaar zetten....
Maar de praktijk leert soms iets anders...
Kinderen voelen zich vaak juist het veiligst wanneer ze niet voortdurend op hun tenen hoeven te lopen...
Wanneer ze niet steeds het gevoel hebben dat ze de uitzondering zijn....
Wanneer hun gedrag niet iedere minuut wordt afgezet tegen wat 'normaal' is...
Geef ze eerst de veiligheid terug...en zet ze daarna in een leergroep...
Want cognitief niveau hoeft nog geen gelijkwaardig sociaal-emotioneel niveau te betekenen....
En wat wil nou het geval..?
De leerling die vandaag als gast bij ons kwam, liet aanzienlijk minder moeilijk gedrag zien dan in de klas waar ze vandaan kwam....
Dat vond ik toch wel interessant...
Misschien iets om rond de evaluatieperiode voor de herfstvakantie eens serieus mee te nemen...
Het zal ongetwijfeld niet dé ultieme oplossing zijn, maar als het een beetje rust kan brengen in een klas en ik het kind, is dat al heel wat...
Dus dat was zomaar een bevinding van vandaag...
Een klein inzichtje, ergens tussen alle hectiek door...

Maar veel tijd om daar vervolgens eens rustig over na te denken, krijg je natuurlijk niet...
Want oh ja...
Die leerling met epilepsie zit tegen een aanval aan en moet daarom één-op-één voortdurend in de gaten worden gehouden...
En o ja...
Die leerling met de pin in zijn elleboog, die

ervoor moest zorgen dat de breuk netjes in de goede stand bleef, mag absoluut geen verkeerde beweging maken, want gisteren, toen het gips eraf ging, bleek die pin losgeschoten te zijn...
Nieuwe operatie nodig...
Wachten dus...
En dan hebben we nog die leerling die uitsluitend vloeibaar voedsel mag hebben en zich vervolgens verslikt in een stukje brood dat blijkbaar niet helemaal meegepureerd was in de broodpap...
Terwijl ook nog ondertussen twee observanten binnenkomen om eens uitgebreid te bekijken hoe jij en je team functioneren...
En dan krijg je een dijk van een goede beoordeling.....hartstikke fijn natuurlijk....
Maar eerlijk gezegd denk je op zo'n moment helemaal niet:
'Wat geweldig, we hebben het goed gedaan'....
Nee, je denkt alleen maar:
'We hebben het, met zelfs een extra leerling erbij,  zonder kleerscheuren gered vandaag'....

En dan begint het tweede deel van je werkdag...
De administratie...
Alle formulieren, verslagen, mailtjes en andere administratieve rompslomp die je nog moest afhandelen en die zich lopende de dag natuurlijk alleen maar verder heeft opgestapeld....
Op een gegeven moment ben je dan bijna blij dat je eindelijk in de auto zit...
Radio aan...
En dan hoor je de ellende in de wereld...
Oorlogen, rampen, liquidaties, mensen die alles kwijt zijn...
Mensen die werkelijk met onvoorstelbare problemen te maken hebben...
En zo ontstaat hij dan: de neerwaartse vergelijking...
Niet bepaald de meest verheffende manier om jezelf beter te voelen, maar het werkt wel...
Je vergelijkt jouw situatie met iemand die er nóg slechter aan toe is en ineens voelt je eigen ellende een fractie minder zwaar...
Het is maar een troostgedachte...
Dat weet ik heus wel...
Want natuurlijk wordt mijn werk niet minder ingewikkeld omdat ergens anders in de wereld iemand met nog grotere ellende zit...
En natuurlijk helpt het die ander helemaal niets dat ik me door hun leed een beetje beter voel...
Eigenlijk klopt er dus geen donder van...
Maar toch...
Dat je eigen zorgen tijdens zo'n autoritje van een half uur even wat kleiner lijken door het grotere leed dat je op de radio hoort, is stiekem best prettig...
Een beetje wrang misschien...
Maar menselijk...

En dan draai je na een half uurtje de oprit op...
Met er genoeg energie om te kijken hoe Willem eraan toe is....
Willem heeft nog steeds zijn moeilijke momenten van rouw om Borre...
Vandaag is zo'n dag waarop het weer wat harder binnenkomt...
Want iedere dag wordt het besef een stukje definitiever...
Borre is er niet meer...
En hij komt ook niet meer terug...
Dat 'nooit meer' wordt met iedere dag die voorbijgaat een beetje echter....
En voor Willem bestaat er op zo'n moment geen neerwaartse vergelijking...
Je kunt niet zeggen: 'Het kan altijd erger'....
Want voor Willem voelt dit op dit moment als het ergste wat er is....
Dieper dan dit kan hij niet komen, vindt hij...
En misschien is dat ook wel het verschil...
Op mijn werk kun je soms nog denken in oplossingen...
Een andere groepsindeling...
Een extra paar handen...
Een gastleerling...
Een beetje schuiven...
Een beetje lenen...
Een beetje passen en meten...
Je probeert van de chaos iets werkbaars te maken...

Maar verdriet laat zich niet herindelen...
Daar zijn geen extra handen voor...
Geen aanvraagprocedure...
Geen ondersteuningsarrangement...
Geen evaluatiemoment waarop je kunt besluiten dat het anders moet...
Daar kun je alleen maar naast iemand gaan zitten....en wachten.
Tot de pijn iets minder scherp wordt...
Misschien was dat uiteindelijk wel de echte les van vandaag...
Dat je de hele dag bezig kunt zijn met proberen alles en iedereen overeind te houden...
En dat je soms, als je thuiskomt, alleen maar hoeft te blijven zitten bij iemand voor wie de wereld even niet meer klopt...

dinsdag 1 september 2026

1 september 2026


Dag van:
“De R zit weer in de maand”....!
Dat zeiden mijn ouders vroeger steevast als september eenmaal was aangebroken...
Een soort jaarlijkse waarschuwing dat de zomer nu toch echt op zijn retour was en dat we ons weer konden gaan opmaken voor kou, regen, snotneuzen en andere gezelligheden....
Volgens mij is het nog steeds een traditioneel gezegde dat aangeeft dat het koude en wisselvallige weer eraan komt....
Al moet ik het, met alle klimaatveranderingen van tegenwoordig, nog maar zien gebeuren....
Misschien krijgen we straks gewoon 25 graden en zitten we met kerst in onze korte broek.....
Maar goed… ik geef het gezegde voorlopig het voordeel van de twijfel...
Vroeger was de “R in de maand” in ieder geval aanleiding om extra goed op je gezondheid en weerstand te letten...
Oftewel: ik moest levertraan slikken...
En laten daar nou toevallig ook twee R-en in zitten.....

Een mens kan het maar druk hebben met tradities...
Maar deze dag had natuurlijk ook een heel andere kant...
Ik ben me wezenloos geschrokken van de beelden en berichten rond de schietpartij in Overasselt....
Los van alle speculaties, vermoedens en sensatieverhalen vind ik wat er te zien was al indrukwekkend genoeg...
Een grote groep gemaskerde mannen die zwaarbewapend door een rustig Nederlands dorp trekt… 
Het voelt bijna als een scène uit een misdaadserie die je ieder moment kunt wegklikken omdat het té onwerkelijk wordt....
Alleen was dit geen serie...
Veel mensen delen dat gevoel en vragen zich hardop af waar het met de veiligheid in Nederland naartoe gaat...
Voor mij was één ding in ieder geval meteen duidelijk: mocht je je ooit aangetrokken voelen tot de cocaïnehandel… niet doen...!
Dat wereldje is echt niet pluis...
En vroeg of laat wordt er in dat wereldje volgens mij altijd wel ergens een rekening betaald, maar dan meestal niet met een betaalpas…
Wat betreft de politie: een grote pet af...!
Jemig, wat hebben zij daar goed gehandeld....
Dat neemt natuurlijk niet weg dat zoiets behoorlijk kan inhakken op het veiligheidsgevoel van de inwoners van het dorp, en misschien wel van heel Nederland...
En het nare is dat de drugswereld inmiddels zo verweven is met onze gewone wereld...
De drugshandel is een belangrijke motor achter georganiseerde misdaad....
Criminelen hebben de zogenaamde bovenwereld zelfs nodig: notarissen, vastgoed, banken, transportbedrijven… allemaal plekken waar geld kan worden witgewassen of goederen kunnen worden verplaatst...
En als omkopen niet lukt, zijn er bedreiging en geweld...
Tegenwoordig worden voor criminele klussen zelfs mensen ingevlogen alsof het een uitzendbureau betreft: geldkoeriers, ICT’ers en huurmoordenaars… allemaal op klusbasis...
En dan worden ook nog steeds jongere kinderen geronseld, omdat zij vanwege hun leeftijd anders onder het strafrecht vallen...
Je wordt er gewoon naar van als je je daar een beetje in verdiept...

Maar gelukkig verliep mijn eigen dagje heel anders...
Wij werken namelijk keihard met ons klassenteam.....héél hard...
Een bewerkelijk groepje, maar tegelijkertijd eentje vol uitdagingen...
En hoewel dit mijn laatste schooljaar is, merk ik daar in mijn manier van werken eigenlijk helemaal niets van...
Ik werk geen spat minder hard dan vijf, tien of twintig jaar geleden...
Dat kan ook helemaal niet in het speciaal onderwijs...
Maar blijkbaar gebeurt er ondertussen toch iets anders...
Iets waar ik zelf niet zo bewust bij stilsta...
Zoals ik al in eerdere blogs schreef: je maakt je misschien wat minder druk om dingen...
Je hebt inmiddels gezien dat niet iedere ramp daadwerkelijk een ramp is...
En dat veel dingen vanzelf weer op hun pootjes terechtkomen...
Maar vandaag maakte een jonge collega mij bewust van nóg iets...
Ze zei het bijna tussen neus en lippen door:
Je zaait wel sterretjes dit laatste jaar, zeg.”
Huh…?
Sterretjes...?
Waar had ze het in vredesnaam over...?
Nou… blijkbaar laat ik een lieve erfenis achter.... nog meer dan anders...
Met een luisterend oor....
Met bemoedigende opmerkingen...
Met soms precies die woorden die iemand op dat moment nodig heeft....
En toen ik mijn dag eens terugliep, snapte ik wel wat ze bedoelde…maar toch....
Ja.....ik had vandaag inderdaad het verhaal van drie collega’s aangehoord die het moeilijk hadden....
Ik had wat tips gegeven... die zij inzichten noemden...
En ze vooral gewezen op hoe ontzettend goed ze eigenlijk bezig waren, terwijl ze dat zelf even niet meer zagen....
Maar ja… dat doen we toch allemaal...?
Elkaar moed inspreken...helpen....een handreiking geven.....een beetje licht brengen als iemand het zelf even niet ziet....
Toch..?
Toen kwam de aanvulling van die jonge collega:
“Ja, maar jij bent oud en hebt al zoveel ervaring. Jij blijft héél rustig en je weet héél veel"....
Ah.....dy
Us tóch die ouderdom.....
Hmmmzzz…
Nou ja...
Als dat dan het voordeel van ouder worden en mijn laatste jaar is, dan vind ik het eigenlijk helemaal niet zo erg....
Want blijkbaar laat ik dit laatste jaar niet alleen een klas, een lokaal en een stapel werk achter…
Maar misschien ook hier en daar een klein sterretje....

En zo loop ik vandaag, aan het einde van

mijn werkdag de school uit.
Een beetje petemoei met een toverstafje vol sterrenstof....
En ach,  wie weet…
Als het na mijn pensioen allemaal een beetje meevalt, ligt er misschien nog wel een tweede carrière op me te wachten....
Bij de Efteling...

maandag 31 augustus 2026

31 augustus 2026


Dag van:
Dat Engelstalige boeken goed verkopen, blijkt wel uit de verkoopcijfers: een op de vijf verkochte boeken in Nederland is Engelstalig, aldus de boekenmarktmonitor....
Zo werd het nieuws vandaag bij de NOS gebracht....
En dat nieuws verbaasd me niks.... 
'Niks nieuws' dacht ik nog....
Want het is al een hele tijd zo dat steeds meer jonge kinderen, inclusief kinderen in het speciaal onderwijs, spontaan Engels spreken, tellen in het Engels of het Engelse alfabet opdreunen, terwijl ze dat in het Nederlands nog niet kunnen....
Het is echt een opvallende trend die wij leerkrachten, en ouders door heel Nederland steeds vaker signaleren.....
Maar ja wat wil je ook....
Denk eens aan die digitale media....
Kinderen kijken vanaf heel jonge leeftijd al naar video's op platforms zoals YouTube, TikTok of Instagram bijvoorbeeld....
Veel populaire content, zoals CoComelon, gaming-video's is Engelstalig.....
Ik denk wel eens dat alles begonnen is net die Dora filmpjes en spelletjes.....
Hoe vaak ik toen al niet van de kinderen hoorde 'good job' of 'well done'.....
En dan zijn al die platformen ook nog eens  zo ingesteld dat ze video's blijven afspelen..... Als een kind eenmaal een paar Engelse filmpjes kijkt, blijft het aanbod Engels.....
Bij ons in het speciaal onderwijs komt daar nog eens bij dat Engelse kinderfilmpjes veel gebruik maken van herhaling, felle kleuren en een heel duidelijk, ritmisch taalgebruik..... 
Dit vinden juist onze leerlingen prettig en logisch.....
De animaties in de video's laten vooral ook precies zien wat er met een woord bedoeld wordt, wat het aanleren van de taal  soms makkelijker maakt dan de dagelijkse Nederlandse taal......

Maar moet je zoiets nou stimuleren of niet vraag ik me elke keer af....
Ik zie er ook voordelen in.... en zie het zeker niet direct als 'fout' of schadelijk.... 
Het laat namelijk wel zien dat het kind communicatief is en taal kan oppikken....
Maar ik vind ook dat de focus wel op Nederlands moet blijven liggen...
Het is namelijk ook zo dat in de praktijk de kinderen dan misschien wel min of meer vloeiend Engels lijken te spreken, maar dat dit louter 'schijnveiligheid' is.....

Ze praten in scripts, in herhalende zinnen uit filmpjes...... 
Maar zodra ze op het schoolplein in het Nederlands moeten onderhandelen over de regels van een spelletje, lopen ze vast.....
Het Nederlands is en blijft de taal waarin ze vriendjes maken, naar de dokter gaan en later moeten werken......

Gelukkig maar dat deze juf ook nog Jip en Janneke boeken in haar kast heeft staan....
En die lees ik nog gewoon lekker voor....


zondag 30 augustus 2026

30 augustus 2026

Dag van:
Vandaag toch maar weer eens wat voor doen voor Willem en de kerk...
Volgende week is wat dat betreft ook de vakantie voorbij en zou ik weet in het techniekhok....
Het thema van Willems preek zal zijn: gebrek aan sociaal contact is net zo schadelijk/dodelijk als roken....
Zo, die durft denk ik....
Maar uit de teksten in de bijbel, boek Spreuken 18 en Marcus 6, daar wordt het toch ook al aangegeven....
Alleen werd dan niet het roken benoemd natuurlijk....

Als ik klaar ben met de PowerPoint, reken ik even na hoeveel tijd ik nodig heb voor het lange to do lijstje dat ik nog vóór school heb liggen en tel de dag van gisteren, de dag van de verjaardag van mijn zoon en het lunch uitje met mijn dochter, en een avondje bij Marleen eraf, waarin ik niks voor school gedaan heb....
Maar wel andere, voor mij,  belangrijke dingen...
Toch bijzonder......
Anders zou ik maar zijn doorgegaan en doorgegaan en nu ben ik er een stuk relaxter onder....
Zou dat nou te maken hebben met het feit dat dit het laatste jaar is.....
Dat je je niet meer zo nodig hoeft te bewijzen...?
Maar dan moet dat zich in het onderbewuste afspelen want volgens mij heb ik al heel lang die bewijsdrang niet meer....
Of komt het misschien dat er een soort angst af is.... zoiets van "ze kunnen me toch niet meer ontslaan"....
Het is niet het gevoel dat ik dit jaar maar een beetje ga uitzitten...
Integendeel.... ik zet me alweer volop in....
Maar de stress of werkdruk is eraf of zo....
Terwijl die werkdruk toch heus niet verminderd is...
Het speelt zich dus af in mijzelf....
Ikzelf ga er anders mee om denk ik....
Het,  'het komt wel goed' gehalte viert hoogtij...
En misschien komt dat dan toch gewoon door de ervaring van door de jaren heen en het vertrouwen in jezelf.....

Ik bereken dus nog een keertje de to do items voor de PowerPoint voor de info-avond, de opp's en de hp"s, de voorbereiding voor de komende mdo s,  en de tijd die ik nodig heb om al de Kleuterflits lessen aan te passen....
LD functie taken zet ik even op een lager pitje..
En ik denk 'het komt wel goed.... ik ga lekker in bad'....

De avond wil ik toch echt een stukje van Zomergasten kijken....
De allerlaatste uitzending van het allerlaatste seizoen Zomergasten want na 39 seizoenen houdt het programma ermee op...
Na dik tweehonderd afleveringen, is psychiater Jim van Os de allerlaatste 'Zomergast'.....
Dankzij bezuinigingen. Stopt het programma...
Ik kan het woord bijna niet meer horen....
Zeker niet als het om het verdwijnen van zulke goeie programma's gaat....
Moet alles dan plaatsmaken voor inhoudsloze, lege hoofden, commerciële vermaak,  uitzendingen die nergens over gaan....?

Jammer dat ik niet de hele uitzending kan bekijken want ik moet morgen werken en dus op tijd naar bed....
En wat dat betreft werkt de gedachte "laat maar, het komt wel goed,", dus niet hè...
Want onherroepelijk krijg ik dan morgen Jan met de hamer op bezoek....

Maar een klein stukje volg ik toch wel....
Psychiater Jim van Os..... kan niet anders dan dat dit interessant gaat worden....
En ja hoor.... het begint al met die eerste opmerking...

Dat je eigenijk het  gesprek met een moment van stilte zou moeten beginnen...
Even landen uit de wereld waar je net vandaan kwam.... even focussen op het nu....
En dan de tweede opmerking: "eigenijk zou je ook meteen die witte jas uit moeten trekken en tegenover elkaar gaan zitten als gelijkwaardig kwetsbaar mens....
En vooral die opmerking raakt me....
Dat is nou precies wat ik doe als ik tegenover ouders van mijn leerlingen zit...
Juffenbril afzetten en als medemens tegenover die ouders gaan zitten....
We hebben immers allemaal ons verhaal, onze ervaringen ons kruis en onze betere en mindere kanten....
Door je eigen kwetsbaarheden te laten zien en te vertellen, komen ouders ook vaak zo niet altijd, met hun kwetsbare verhaal, hun twijfels  hun zorgen, hun onwetendheid en verdriet....
Je bent als juf immers niet meer of beter dan een ouder....
Je kijkt alleen naar het kind door een andere bril ....
Ouders vanuit thuis en een juf vanuit school....
Maar allebei zie je hetzelfde kind....
Ofwel....
Als je de figuurlijke jas van je functie (de psychiater of de juf) aan de kapstok hangt, breek je fijn de traditionele machtsverhouding af....
Je zit er dan niet meer als de afstandelijke 'autoriteit' of de alwetende 'Juf Bril' tegenover een ouder, maar als het mens tegenover mens....
Ouders (maar ook kinderen) voelen feilloos aan wanneer een volwassene echt is.....
Mijn kwetsbaarheid geeft hen de ruimte om ook hun eigen maskers te laten vallen.....
Ouders die zich schrap zetten voor slecht nieuws of kritiek, voelen dat ze niet tegenover een instituut zitten, maar tegenover een mens die met hen wil samenwerken en delen.....
Zeg maar een soort van bondgenootschap..... Het is niet de 'alwetende school' tegenover de 'falende of overbezorgde ouder', maar twee volwassenen die zij aan zij staan....

Tegelijkertijd filter je de informatie puur op wat relevant is voor de begeleiding van het kind.....
De rest bewaar je respectvol in je achterhoofd, zonder erover te oordelen....
Zo bewaak je dan tóch nog je grenzen van je professie....
En dat zal die psychiater ook heus wel doen....

Heel jammer dat het programma te lang duurt om alles te bekijken....
Maar dit was voor mij al heel waardevol...
Even weer bewust zijn over iets dat eigenijk al zo vanzelfsprekend voor me was....

zaterdag 29 augustus 2026

29 augustus 2026


Dag van:
Ik ben trots op jou.
Op wie je bent.
Op alles wat in je leeft.
Jouw inzichten
Jouw kennis
En kijk op deze troosteloze wereld
Jouw input
Kan de wereld mooier maken.
Begin klein.
Heel klein.
Bij mensen die je vertrouwt.
Bij mensen die je begrijpen.
Bij mensen bij wie je niet hoeft te vechten
om gezien te worden.
Waar je niets hoeft te bewijzen.
Waar je mag lachen.
Waar je mag twijfelen.
Waar je gewoon jezelf mag zijn.
Want juist daar
begint jouw kracht.
Niet in wat de wereld van je afneemt
maar in wat jij jezelf durft te geven.
Geloof in jezelf.
Stap voor stap.
Op jouw manier.
En vergeet nooit:
Je hoeft niet iemand anders te worden
om de wereld iets te geven.
Jij bent al genoeg.
Jij bent het waard.
En ik ben zo ongelooflijk trots op jou
Gefeliciteerd lieve Robbert

Gevierd hadden we het al....
Vorige week was het feestje, want zoonlief zit op de Gamescom beurs in Köln...
Gamescom in Keulen is de grootste gamesbeurs ter wereld, en vindt jaarlijks in augustus plaats in de Koelnmesse....
Van de traditionele openingsshow vol wereldpremières had ik al beelden gekregen....
Maar tja als moeder let me dan vooral op het enthousiasme dat je zoon uitstraalt...

Wat is hij daar in zijn element ook al betekent het hard werken voor hem...
Reviews, artikelen, verslagen voor websites en tijdschriften moeten er gevuld worden....
Over nieuwe games, hardware en trailers....
Maar desondanks geniet hij volop....
En vooral de ontmoeting game-ontwikkelaar Jason Slama was een hoogtepunt....
Hij is namelijk een bekend gezicht binnen de community en was onder andere de Game Director voor Gwent: The Witcher Card Game en werd later aangesteld als de Game Director voor de volgende grote hoofdgame in het universum, The Witcher....
Geloof maar dat Robbert hem exclusief de vragen stelde die hem op de lippen brandde....

Niet naar Haarlem dus en mooi in de gelegenheid om er vandaag een 'bestie-dag" van te maken....
Op naar Annet en meteen was al vrij duidelijk dat we weer eens naar Kevelaer wilde...
Kevelaer is een bedevaartsplaats....
En al hebben we misschien weinig met bedevaart, de sfeer is er altijd goed...!
Het Kapelplein is het hart en het religieuze centrum van het bedevaartsoord Kevelaer.....
Mensen van over de hele wereld maken hier een pelgrimstocht.....
Ze zoeken troost, bidden en steken kaarsen aan.....
Anderen genieten gewoon van een pauze in het hectische leven van alledag ....
Daarnaast genieten wij ook vooral van het klokkengeluid van al die kerkklokken....
Van de mensen die meedoen aan de pelgrimstochten, van het gezang en de muziek....


Je hebt er de grote basiliek, de genade kapel, de kaarsen kapel, de Sint Antoniuskerk, en wel 17 verschillende fonteinen....
Je kunt er zelfs de grote of de kleine kruistocht lopen....
Maar.... wij komen in de eerste plaats om de sfeer en natuurlijk onze kledingwinkel Laru....
Het is echt nog nooit voorgekomen dat we daar niet kunnen slagen...
Dus parkeren we de auto bij het station, steken de overweg over en nog geen vijftig stappen verder lopen we Laru in waar we vriendelijk begroet worden....
Daar zijn de Hollandse vriendinnen weer...!
Och al die heerlijke kleuren en hippe vormen kleding....
We passen en passen en passen en slagen...
Natuurlijk slagen we...!!

Dan is het tijd voor koffie...
Maar mensenkinderen wat is het vandaag druk in Kevelaer....
Een stoet van een paar honderd fietsende mannen en jongens....

Ze lopen met de fiets aan de hand al zingend richting het plein....
En het is dat het plein zo groot is want anders had er echt niks meer bij gekund....
Eindelijk vinden we nog één plekje op het terras van een conditorei.....
En wat is het vanaf daar, onder het genot van een flinke kop cappuccino,  genieten en kijken geblazen naar al die uniformen en vaandels van schutterijverengingen, de fietsers, de kruistocht wandelaars...
Gezichten van hoop en vrees....
Muziek optredens, koorzang, het gebed....
En het bevalt zelfs zo goed dat we van het ene naar het andere terras hobbelen...
Hadden we de ene kant van het plein gehad dan nu de andere kant van het plein....
Niet zomaar hoor... welnee....
We weten immers dat daar de ijssalon huist...
Niet zomaar eentje maar eentje met zelfgemaakt Italiaans ijs....
Het enige nadeel van deze ijssalon is dat je onmogelijk een keuze kan maken...
Uiteindelijk staan er dan toch een amarene beker voor Annet en walnoten coupe voor mijn voor mijn neus op het tafeltje....
Van die coupes en bekers waarvan je denkt 'die krijg ik nooit op, ik mag wel parkeergeld gaan bijbetalen'....
Enfin, we zitten een half uurtje en dan neem ik toch dat laatste hapje....
En dat is net op tijd want na een heerlijke zonnige dag en 23 graden op de thermometer, vallen nu de eerste kleine druppeltjes uit de lucht...
Het stelt niet veel voor... en ze verdampen nog vóór ze je huid raken, maar het zullen er meer worden geeft de app aan....
Op naar de auto dus maar...


Bij Willem thuis zitten ook vrienden van vroeger....
Ik ken ze goed maar deel niet de geschiedenis die Willem met ze heeft...
Ik opper Annet dus 'zullen we ergens een schnitzel gaan eten.... bij dat schnitzel restaurant in Elten bijvoorbeeld'....
We zijn al een aardig eindje onderweg als Annet ineens verteld dat er ook een schnitzel restaurant vlakbij huis,  in Elden is gekomen...
Nog beter....!
En via wat verdwalen en wat omwegen, want Arnhem is immers overal wegen aan het repareren of in brede fietspaden aan het veranderen, komen we aan....
Bistro Het Hoefijzer....
We worden ontzettend leuk welkom geheten met de woorden "wat gezellig dat jullie er zijn"....
We kunnen heerlijk in de overdekte buitentuin gaan zitten...
En dan komt de jonge eigenaar om de bestelling op te nemen....
Wat een ontzettend bekend gezicht denk ik nog....
Maar een oud leerling kan het niet zijn....
Dat haar.... die ogen.... zijn manier van doen...
Ik pieker me suf terwijl hij de bestelling voor de drankjes ophaalt....
En dan weet ik het....!

Deze jongeman heb ik nog als baby vastgehouden.....
En zijn zusje daarna ook weer....
Of vergis ik me....?
De drankjes staan op tafel en dan waag ik het erop....
"Heet jij Stan "? vraag ik....
En hij knikt en zegt met een vrolijke lach "Ja dat ben ik".....
"Heet jouw moeder dan J......"?
En ook dat klopt....
Maar Stan begint ook te lachen....
"Ben jij dan van die vier Duitse Herders"....?
(Ze hebben thuis zelf een oud Duitse herder)...
Ik knik, maar dan komt het.....
"Maar die ik bedoel is toch veel ouder en heeft wijde soepjurken aan en jij bent zo euh.... zo hip"....
Annet en ik gieren het uit....
En ik vertel hem dat ik toch echt Wampie, de collega van zijn moeder ben een bijna met pensioen ga....
"Jij bent wel eens bij ons thuis geweest toch" zegt hij....?
En dat klopt.... meerdere keren zelfs....
En de eerste keer was dus de kraamvisite met nog wat collega's om hém te komen bewonderen....
En dan herinner ik me dat mijn collega die ik vanaf het eerste begin op school ken .... zo'n 30 jaar al dus.... me verteld heeft dat haar zoon nu in de horeca werkt...
Maar pfffft dat hij als 23 jarige zijn eigen zaak heeft,  dát wist ik dus niet.... dat had ze er even niet bij verteld....
Maar Stan spaarde dus vanaf zijn achtste jaar voor zijn eigen horecazaak.....

Het geld dat hij met koffie verkopen op de camping verdiende, spaarde hij op voor de horecazaak die hij later wilde kopen.....
Hij wist het écht zeker dat dat was wat hij later wilde....
En later is nu, want op zijn 23e runt hij Bistro Het Hoefijzer.....
Eigenaar Stan doet zelf de bediening met af en toe wat weekendhulpen... maar mama J belt hij ook wel eens om mee te helpen vertelt hij trots....
Hij stuurt maar liefst twee koks aan....
Ik ben gecharmeerd van het kleine leuke menu....
Het doet me denken aan de vele vakanties die Stan, zijn zusje en ouders altijd in Oostenrijk vieren...
Vooral in de winter skiën missen ze nooit, en dan liefst in de voorjaarsvakantie nog een keer. ..
Vandaar ook de lederhose die hij draagt, de menu keuze, en de inrichting van Het Hoefijzer....
Het eten was overigens héérlijk...
En dát samen met de herontmoeting met de 'gegroeide' Stan en het vrolijke app contact dat ik natuurlijk meteen met J even snel maakte, maakt het een super gezellige avond....
Wat heeft het leven toch soms een heerlijke verrassingen voor een mens in petto...
Een op een bord geserveerd cadeautje noem ik het maar....