donderdag 13 augustus 2026

13 augustus 2026


Dag van:
Vandaag was het zover...
Borres ogen zeiden nóg meer dan zijn lijf al vertelde....
'Baas ik weet het niet meer, wat moet ik doen'?....

Vannacht heeft Willem beneden geslapen... op een matras tussen zijn honden in.... naast Borre....
Borre- wake
Vanmorgen om tien over acht staat híj maar mijn bed...
"Wamp het is klaar,  ik heb gebeld, dierenarts Sjoerd komt eind van de ochtend"....
Ik zit rechtop en schuif dichter naar Willem die op bed is komen zitten....
"Die ogen.... dat was het moment dat we van elkaar wisten dat we elkaar moesten laten gaan", huilt hij.... 
"Kom je beneden want dan ga ik nog even de andere drie uitlaten en dan is Borre niet alleen"....
Ik haast me...
Lijntje onder mijn ogen, mascara op de wimpers, jurk aanschieten en ik loop al naar beneden....
Verward voel ik me.... enigzins overdonderd nu ook....
En toch ook een tikkie gespannen om Willem en hoe hij dit afscheid straks ingaat....
Ik app mijn kinderen zoals dat Willem dat ook naar zijn kinderen heeft gedaan....
En ik app de 'belangrijkste' mensen om ons heen....

Mijn auto moet aan de kant, want de afspraak is dat Willem en ik hem straks als alles achter de rot is, samen naar de dierenartspraktijk zullen brengen, alwaar de mensen van het crematorium hem dan op zullen halen....
En Borre moet dus achterin de auto van Willem voor zijn laatste rit....

'Willem, een deken moet je nog pakken om Borre straks mee in de auto te tillen...
Willem haalt een deken om Borre straks in te wikkelen....
De deken waar hij in de auto altijd op lag op de achterbank.... zijn kop tussen ons in op het winkelmunt bakje...

De eerste dochter van Willem kondigt zich al aan....

Straks zal er nog eentje komen en na de euthanasie van Borre nog twee...
Ook de dierenarts komt eraan...
Een stagiaire heeft hij mee....
Ze houdt zich bescheiden op de achtergrond terwijl Sjoerd Willem zijn verhaal laat doen...
Zeg maar zijn van de hak op de tak verhalen laat vertellen...
Over Borre.... over Bikkel.... over de andere drie...
Hij heeft geen haast en neemt alle tijd onder het genot van een kop koffie...
Stiekem denk ik dat Bart en de anderen uit de praktijk allang vertelt hebben over deze hoog sensitieve gevoelshondenbaas en de bijzondere band tussen Borre en hem....


Het moment is daar....
Nog wat laatste aaitjes.... laatste kusjes... en traan... lieve woordjes 'Ha maar lekker slapen Borre'.....
Babs, Blitz en Benji liggen er rustig bij...
Zouden ze wat voelen...??
Sjoerd steekt de eerste naald in Borres poot....
Borre zal nu gaan slapen.... diep slapen....
En ja.... binnen vijf minuten zien en horen we het gehijg en de snelle ademhaling rustiger worden.... heel rustig worden...
Een ontspannen Borre....
Geen pijn.... geen krachen hoeven verzamelen... zijn baas geeft hem zijn vrijheid en alle gegeven liefde van de afgelopen achteneenhalf jaar terug....

We zitten nog wat bij elkaar en wisselen weer ervaringen en verhalen uit....
Wat voelt dit allemaal goed....!
Bij Willem zie ik rustig verdriet.... vredig afscheidsverdriet, zonder paniek, zonder angst....
Sjoerd vertelt hoe belangrijk het is dat een die thuis mag inslapen.... bij de vertrouwde geurtjes... vertrouwde plekjes....
Dan pakt Sjoerd de grote naald....
Hij legt uit wat we kunnen verwachten....
Bewegingen onverwachte ademteugen,  plas laten lopen enz....

Maar we zijn allemaal rustig... dit afscheid voelt goed....
Willem houdt Borre vast in zijn loslaten....
En binnen drie minuten stopt Borres hart met kloppen...
11.18 uur zie ik op mijn mobiel waarmee ik maar foto's blijf maken...
Nog een paar reflex adem uitstoten en dan heeft Borre zijn rust, 'kracht' en vrijheid terug....
"Hij is er niet meer" zegt Willem rustig terwijl hij niet van Borres zijde wijkt....
Sjoerd bevestigt het....
Verdriet en opluchting gaan hand in hand...
We proberen de onwerkelijkheid te laten landen....
Een leven zonder Borre....

De honden snuffelen even...
Alleen Benji gaat rechtop naast Borre zitten,  alsof het leidersstokje nu overgedragen is aan hem...
Het is een prachtig gezicht....


Tijd om Borre weg te brengen....
"We tillen eerst zijn poten op de deken" instrueert Sjoerd me...
Maar het omrollen van Borre laat ik aan hem en Willem over....
Ik pak de autosleutels, open deuren, en Sjoerd en Willem dragen Borre naar buiten... naar de auto...
Voorzichtig en oh zo integer leggen ze Borre in de kofferbak....
Een buurman loopt voorbij...
"Is het voorbij" vraagt hij....
En dan vertelt hij dat Willem dan gister wel bij hem hulde maar dat hij vanmorgen zelf ook huilde want z'n hond heeft een lichte hersenbloeding gehad vannacht....
"Maar ja twintig jaar is ie" zegt hij....

Even voel ik een steek .... twintig jaar en Borre slechts achteneenhalf.....
Dan wenst hij ons sterkte en is het tijd om Sjoerd en stagiair Yentle vanuit het diepst in ons hart te bedanken voor dit waardige, mooie, rustige, vredige afscheid dat zij vooral mogelijk maakten....
Ze lachen verlegen maar je ziet dat ze de knuffel enorm waarderen....

Uitgezwaaid door twee dochters van Willem rijden we met onze kostbare lading naar de praktijk....
Nu komt het misschien wel het moeilijkste moment.... Borre achterlaten....
We stoppen voor de praktijk....
Laden en lossen staat er op het verkeersbord op de parkeerplek...
Willem loopt naar binnen en komt even later met dierenarts Hedi, paraveterinair Natasha en een brancard op wieltjes naar buiten....
Met z'n drieën tillen ze Borre op de brancard.... en zo rijden we de praktijk weer in.... richting koelcel....
De brancard kan niet helemaal de ruimte in en Borre moet dus van de brancard af om verder getild te worden,  omdat ze een smalle hoek om moeten....
Iets in mij zegt dat ik dit Willem moet besparen....
"Kom,  zeg ik, we nemen hier afscheid'....
Willem twijfelt even....
Afscheid..

Definitief afscheid van zijn grote liefde...
"Willem zijn ziel heeft hij bij ons thuis los gelaten....dit is zijn lijf"....
We gaan terug waar hij nog rondhangt....
Willem slaat heel even de deken nog open...
Een laatste knuffel.... nog even ruiken...
Dit is tenslotte het lijf dat hij al die jaren knuffelde....
Dan breken we samen....
Ja dit is zeker het 'hardste' en 'zwaarste' moment....
Huilend...  stappen we de auto weer in....Willem met een oer schreeuw....
Het is voorbij....
Nu zien dat we dit op een waardige andere manier met ons mee gaan dragen....

Als we aankomen, komen net Willems andere twee dochters aan...
Weer volgt een huilmoment.....

Alle foto's worden onder het drinken van een kop koffie bekeken...
Maar eigenijk is het meer een manier om de werkelijkheid van dit onwerkelijke gevoel, gezicht te geven....
Is het echt gebeurd....?
Is Borre écht weg....?
Nooit meer Borre....?

De meiden zijn terug naar hun eigen leven...
En dan wordt het stil in huis....
Willem en ik benoemen alle momenten die ons nog zonder Borre te wachten staan...
Nooit meer met een plof zijn hoofd op de vloer neergooien als hij ging slapen....
Nooit meer daar geslobber en dat waterballet bij de waterbak als hij ging drinken....
Nooit meer apart voeren omdat hij anders alles in één hap maar binnen schrokte....
Nooit meer op onmogelijke plekken gaan liggen zodat je er met een grote stap overheen....
Nooit meer die vieze scheten....
Nooit meer die likjes en knuffels en aaitjes of dat genoegelijke grommen van genot....
Nooit meer de andere honden corrigeren...
Nooit meer .... zoveel dingen die bij Borre hoorde....

We zijn doodmoe en op van de ingehouden of juist geuitte emoties en hebben branderige ogen van de zoute tranen...
We appen onze naasten, vrienden bekenden en plaatsen het bericht op sociale media... en beantwoorden alle lieve reacties....
Och wat zijn het er veel....
Zoveel medeleven....


Willem legt de stok die Borre het laatste jaar mee genomen in de kast....
Die blijft bewaard....!!
Net zoals al die mooie herinneringen....























woensdag 12 augustus 2026

12 augustus 2026


Dag van:
Zonsverduistering.... allemensen....
Weer iets om je in te verliezen om de ellende in de wereld te vergeten.... 
Ja, natuurlijk is het een prachtig en uniek natuur fenomeen....
Maar moet dat dan meteen zo'n rare hype worden...?
Een hype waarbij mensen voor een brilletje 4 uur in een rij in de bakkende zon gaan staan om er eentje te bemachtigen....
En hoorde je bij de achterste paar honderd achterin die rij dan had je nog mooi voor niks staan branden in de zon want de brilletjes waren al snel op... uitverkocht...
Dus gingen mensen van ellende maar schoenen kopen, want van schoenendozen kon je ook een eclips kijker maken...
Zeg maar een eclips kijkdoos....
Het moet toch niet gekker worden hè....

Enfin, wij waren hier drukker met Borre natuurlijk....
De never ending story....
Nou ja, ooit zal die helaas wel een einde kennen maar de vraag blijft 'wanneer'....???
Vanmorgen ging het best redelijk....
Hij pakte zelfs een stok in het bos zakte heus minder door de poten, en wachtte niet om de vier stappen om weer op krachen te komen....

Die tramadol lijkt z'n werk te doen....
Dat moment van....heej hij kan nog wel even mee....
Maar oh wee als dat spul tegen de middag uitgewerkt is.....
Zo moeizaam kwam Borre overeind.... zó moeilijk sleepte hij zich voort....
Dat moment van.... we moeten echt bellen  dit kan gewoon niet....
Je stopt er weer een tramadol in en kijk... het gaat best goed....
Hij staat vlot op als hij zijn voerbak ziet,  hij liep de treetjes op naar de voerbakken van de andere drie....

Dat moment van.... joepie hij kan nog wel even...
Maar wat later op de avond, ging het toch weer minder...
Dat moment van.... als dit zo blijft bellen we morgen....
Kijk.... en dat heen en weer geslinger dat vind ik zo moordend vermoeiend....
Het wordt niet meer beter.... écht niet....
En Willem gaat er weer op de grond naast zitten.... knuffelt.... geeft botjes....
Hij verzamelt zo misschien geen krachen maar wel moed....

Ik bemoei me dan toch maar met de zonsverduistering...
Krijg mooie foto's van mijn Haarlemse kinderen en kleinkinderen die op het strand zitten om alles van de eclips mee te krijgen,  en zo niets hoeven te missen....
Ik volg de live stream van de NOS op mijn mobiel en later op Willems laptop....

Af en toe ren ik naar boven om door de ramen of vanaf het dakterras iets van de verduistering op te vangen...
Maar ja.... ik heb geen brilletje....
En schoenen heb ik ook niet gekocht...
Ik zie alleen maar zon.....
Nou ja en iets van een rare hap die de zon mist onderin....
Je blijkt ook niks mee te krijgen dus zonder bril of schoenendoos....
En kort na achten is de zon zelfs achter de daken van de huizen aan de overkant verdwenen...
Wel wordt het behoorlijk schemerig.... ja dat wel....
Maar goed, we hebben het beeldscherm en tal van journalisten die in diverse landen en plekken in Nederland verslag doen van wat wij missen....
De sociale media stroomt vol met foto's en filmpjes van een sikkel of gehele zonsverduistering....
En natuurlijk sturen mijn kinderen ook prachtige foto's.....

Noem het de dag van de zonnewake en de Borrewake....






dinsdag 11 augustus 2026

11 augustus 2026


Dag van:
En dan zit Willem ’s morgens vroeg huilend op bed…
“Het is klaar Wampie… het is genoeg geweest. Ik ga zo de dierenarts bellen"...
Ik ben op slag klaar wakker.
Wat maakt dat de beslissing ineens genomen is…?
“Borre zakt zover door zijn poten dat hij tijdens het poepen in zijn eigen ontlasting hangt…”
Oké…ik snap het.....hier ligt dus de grens....
Ik bekijk het filmpje dat Willem gemaakt heeft, terwijl hij tegelijkertijd opbiecht dat hij tóch niet naar me geluisterd heeft en Borre weer een rondje mee het bos in heeft genomen....
Ik zie inderdaad wat Willem vertelt over het poepen...
Maar ik zie meer...
Borre zet vier stappen…en moet vervolgens eerst weer krachten verzamelen voor de volgende vier.....vier stappen...krachten verzamelen....vier stappen....
Het is pijnlijk om te zien....
Zeker voor iemand als ik die door de artrose en de nasleep van spit, weer wat voor pijn en moeite dat kracht zetten kost...

“Eerst ga ik naar de tandarts en daarna ga ik bellen"....
En dus gaat Willem naar de tandarts....
En eenmaal terug voegt hij de daad bij het woord....
Met tranen, met horten en stoten, met stiltes tussendoor,  en met een stem waarin de snik duidelijk hoorbaar is....
Hij vertelt over onze beslissing....
“Wij bellen u straks terug,” zegt de paraveterinair medewerker meelevend....
Maar Willem is er niet gerust op....
Hij stuurt ook het filmpje van vanmorgen door en belt nog een keer....
“Wij zullen het filmpje door de artsen laten bekijken,” klinkt dezelfde meelevende stem....

En dan gaat de telefoon....
Maar deze keer is het mijn telefoon....
De garage....
Mijn auto is door de APK....!
Een wielmoer die ontbrak, een rem die wat vastzat, maar verder was alles oké.....
De beurt had-ie ook gehad....
En dan komt het bedrag…
Wauw....wat een meevaller.....!

Willem belt ondertussen snel de

dierenartspraktijk om te vertellen dat we ongeveer een uurtje weg zijn om mijn auto op te halen....
“Is goed hoor,” wordt er gezegd....
En dus rijden we eerst maar even naar de garage....
We staan voor de deur van het kantoor van de garagehouder en ja hoor…
Daar gaat Willems telefoon....de dierenarts....
Hoezo over een uurtje....??
Ik kijk Willem aan met de blik van: red jij dit gesprek alleen...?
Hij knikt....
Ik loop het kantoor in en vertel de garagehouder snel dat ik niet zoveel tijd heb....
Ik leg uit wat er met Borre aan de hand is....
Hij heeft er alle begrip voor en helpt me razendsnel verder....
“Sterkte,” roept hij me nog achterna....
En eenmaal buiten…is Willem nergens te vinden....
Ik kijk,.ik zoek....
Foetsie...!
Dan maar in de auto wachten...
Ineens...toooooeeeet....een claxon....
Willem zit weer in de auto en geeft me een teken om weg te rijden....
We zijn nog maar halverwege de snelweg als zijn telefoon weer gaat....
“Wampie… ik ben in de war.....
Ik moet naar de dierenarts om Tramadol te halen”....
Tramadol....?
Nu snap ik er helemaal niks meer van....
We bellen de dierenarts omdat we samen hebben geconcludeerd dat Borre écht op is....
Dat het genoeg is.....
Dat we hem niet langer willen laten lijden....
En nu krijgen we…
Tramadol....!!!!!
Een zware pijnstiller, dat weet ik....
Maar pijnstillers heeft Borre inmiddels al zoveel gehad....en prednison... en...en.... en....
Daar gaat hij toch niet ineens weer rechtop van staan..?
Daar worden zijn poten toch niet sterker van..?
Daar gaat hij toch niet ineens weer vrolijk achter een stok aan...?
Zucht…diepe zucht....
Ik besluit het thuis allemaal nog maar eens rustig aan te horen.....
Willem rijdt namelijk rechtstreeks door naar de praktijk....
“Moet ik hier keren voor Westervoort, klinkt het nog door de telefoon....ik weet het niet meer".....
“Ja, keer maar,” zeg ik.
“De brug zit dicht"....

Wat een gedoe.
Het antwoord komt als Willem weer thuiskomt.....
De dierenarts had het filmpje bekeken....
Ze vonden inderdaad dat Borre hard achteruit was gegaan, maar…hij leek het nog wel prettig te vinden om even buiten te lopen....
Nou…vast wel.... pfffft....
Op dát moment misschien ja. 
Maar dat hij bij thuiskomst meteen weer neerplofte, hebben ze niet gezien....
Dat hij met moeite overeind komt, ook niet....
Het zijn tenslotte momentopnames, zulke filmpjes....
En ergens denk ik terug aan vóór de vakantie....
Toen zei Bart na het zien van een filmpje dat Willem had gemaakt ook al dat het beeld hem niet bepaald geruststelde....
Was dat filmpje van vandaag maar niet verstuurd…
Maar goed....
Voor Willem geldt, met als voor de dierenartsen nu: “Nu weet ik dat ik er álles aan gedaan heb”....
En misschien is dat uiteindelijk ook wat hij en zij nodig hebben.....
Weten dat hij niets heeft nagelaten....
Dus…
We gaan het weer zien.
Ik heb de kogel maar weer terug in de kerk gelegd....

En na alle emoties van de dag heb ik mezelf ’s avonds maar getrakteerd op iets waar ik wél volledige controle over had:....eten.
Ik heb een Griekse maaltijd gemaakt....
'Manitaria Krasata'.....
En die werd door Willem met smaak, enthousiasme en volgens mij ongeveer duizend complimenten verorberd....
Kijk....daar kan een mens dan weer even van bijkomen....
En daarna ben ik met mijn vriendinnetje een ijsje gaan eten bij Gustos....
Want eerlijk is eerlijk…ik vond dat ik dat na deze dag wel verdiend had....

En dus zaten we weer gezellig te kletsen....
Dit keer niet bij haar thuis…maar gewoon op het terrasje van Gustos.... met een hoorntje meer twee bolletjes in ons hand....
Want soms moet je na een dag waarop je ’s morgens denkt dat je afscheid gaat nemen van je hond, vervolgens een garage bezoekt, een dierenarts belt, een auto ophaalt, een gesprek over Tramadol probeert te begrijpen en uiteindelijk weer met honderd vragen in je hoofd thuiskomt…gewoon even gaan zitten....
Een ijsje eten...en praten....heel veel praten....
Want morgen zien we wel weer verder....
Met Borre....
Met Willem....
Met de dierenarts....
En met die eeuwige vraag die bij afscheid nemen hoort:....wanneer is genoeg… écht genoeg...?

maandag 10 augustus 2026

10 augustus 2026


Dag van: 
"Ik kan niet slapen Wampie".....
Willem komt bij me liggen en kan de rust niet vinden....
"Kom je nog even mee naar beneden, dan drink ik nog een Metaxa"....
Nou vooruit dan maar.... het is weliswaar al over enen, maar Willems onrust is niet aan tijd gebonden....
Willem drinkt en praat... ik luister vooral...
Hoe kun je nog iets zinnigs zeggen tegen iemand die zo'n gevecht met zichzelf levert over het afscheid van zijn beste maatje....
....Het is kwart over vier.... we gaan slapen...

Dan word ik 's morgens wakker van de stem van Willem die aan de telefoon zit....
Al snel merk ik dat het de dierenartspraktijk is met wie hij belt...
Ik schiet uit bed en ga boven aan de trap staan...
Nee niet nu naar beneden lopen.... Willem moet hier zelf doorheen nu....
Maar als hij ophangt zal ik meteen beneden staan....
Ik vang flarden van het gesprek op.... Bart... vaderschapsverlof.... moet praten met hem....
En dan is de kogel door de kerk....
Bart zal Willem 27 augustus bellen als hij terug is van vaderschapsverlof....
Ik loop naar beneden...
Willem is er rustig onder...
"Het kan niet meer Wampie, maar ik wil zo graag Bart.... laat Borre nog tot die tijd volhouden alsjeblieft"....
Ik snap het wel een beetje.... 
Willem en verbinding met  mensen.... Willem en een vertrouwensband....
Och laat Borre toch alsjeblieft nog even Borrewaardig volhouden tot die tijd.....

En er zijn momenten dat ik denk dat dat ook gaat lukken...

Ruikt hij botjes of voer dan staat híj best snel op de benen...
Wat dan ook snel nu mag betekenen...
Maar als ik hem zoals vanmiddag de twee treetjes naar de keuken af zie vallen omdat hij de stappen niet meer kan nemen, dan breekt mijn hart...

"Hou hem waardig Wampie.... laat hem nog in zijn waarde in de omstandigheden waaronder hij nu nog leeft",  smeekt Willem...
Maar ik vind het moeilijk....
Dan denk ik aan mijn leerlingen....
Hen kan ik ook in de waarde laten met al hun beperkingen....
En ik weet heus wel dat dat anders is, maar ik voel wel wat overeenkomsten.... en ik snap wel wat Willem bedoelt....
Borre geeft niet op.... zijn lijf geeft op... en dat maakt het zo lastig....

Verder loopt de dag zoals hij loopt...
Wat boodschappen doen....
Even bij de Action langs en met van alles thuiskomen behalve met dat wat je nodig had, want dát hadden ze dus niet...
Maar goed....de katten en de honden hebben weer snacks, de flessen chloor en schuurmiddel, de luchtverfrist,  op het toilet staan nu netjes in een mandje, we hebben weer een tostiijzer en Willem twee paar nieuwe sokken want ik zag vanmorgen zijn hielen erdoorheen komen, en ik heb een leuke paddestoel voor in de tuin....
Maar de grote gekleurde kralen waar ik voor ging.... nee die waren er niet....


Dan is het tijd om mijn auto naar de garage te brengen...
Ik kan hem daar neerzetten en de sleutels door de brievenbus in een sleutelbakje laten vallen....
Morgen de APK keuring.... altijd weer een spannende dag....
En we rijden meteen door maar Duitsland waar Willem wil tanken...
Goh.... voor het eerst zie ik bij die akelige grenscontrole dat er twee auto's uit de rij gehaald worden....
Dat mag in de krant want meestal staan die douanebeambten er voor spek en bonen....
En heimelijk ben ik dan toch ook wel weer nieuwsgierig waarom juist díé auto's eruit gepikt worden...
Maar tja... dat zal ik nooit weten....
Het lijkt me echt dat als je werkelijk iets te verbergen hebt aan drugs, illegalen of vrouwen voor vrouwenhandel, dat je dan tóch zeker deze bewaakte grensovergang niet neemt...
Maar ach wie ben ik....

Thuis gaat Borre weer snel liggen na de korte begroeting....
En ik kijk naar hem....
Naar die grote, trouwe hond die nog steeds Borre is, ook al kan zijn lijf steeds minder....
En misschien is dat uiteindelijk wel precies waar het om gaat.....

Niet alleen kijken naar wat hij niet meer kan....maar vooral blijven zien wie hij ís....
Borre...... trouwe niet opgevend maatje.....
En zolang hij dat zelf nog kan zijn, proberen wij hem daarin te volgen.....

Morgen maar duimen dat de APK meevalt....
Eén zorg tegelijk.....
Dat is voor vandaag wel genoeg.....

zondag 9 augustus 2026

9 augustus 2026


Dag van:
Neeheeee… ik heb hem niet gezien....
Wat niet…?
Nou… die Zeppelin dus.....
Die Zeppelin die vandaag over Arnhem en omstreken ging en die blijkbaar door iedereen is gezien, behalve door mij....
Dus nee… ook geen foto.....
Ik heb er zelfs niet eens een wazig stipje van kunnen maken dat ik later met enige fantasie nog als Zeppelin had kunnen verkopen.....
Maar goed… ik heb het gemis maar op een andere manier verwerkt....
Alle wassen erdoorheen gedraaid....
En kijk nou eens....!
Een lege wasmand.....
Kijk, dát maakt een hoop goed....
Geen Zeppelin gezien, maar wel een lege wasmand.....
Je moet de kleine overwinningen in het leven koesteren....

Toch ga ik ook één keer klagen over de warmte hier....
Want jemig… wat een verschil met die heerlijke warmte in Griekenland....
En ja...daar was het nóg een paar graden warmer....
Maar die warmte daar was zóveel beter uit te houden.....
Hier voelt alles meteen benauwd, plakkerig en zwaar....
Alsof de lucht zelf aan je blijft kleven....
In Griekenland is de warmte veel droger....
Je zweet, het verdampt en je lichaam kan zichzelf daardoor makkelijker afkoelen....
Hier hebben we natuurlijk te maken met een veel hogere luchtvochtigheid, mede dankzij al die zeeën, rivieren, sloten en andere watertjes die ons kikkerlandje rijk is....
En dat merk je.....

We konden in Griekenland gewoon veel makkelijker functioneren....
Sterker nog: we waren daar ondanks de warmte actiever dan hier....
Hier doe je heus nog wel je ding, maar het lijkt allemaal nét wat meer moeite te kosten....
Oké, genoeg geklaagd....
Ik ben het weer kwijt....
Straks maar gewoon met de voetjes in een bak koud water....
Ook een soort wellness....

En dan Borre...
Hij lijkt iets op te knappen....
Een klein beetje....heel klein beetje...
Want hij zakt nog steeds regelmatig door zijn poten, maar opstaan gaat soms weer nét iets makkelijker....
Verder slaapt hij.....heel veel....
Eigenlijk bestaat zijn dag voornamelijk uit slapen....
En af en toe staat hij even op om zich te verleggen....
Want te lang in dezelfde houding liggen lukt ook niet meer.....
En zo draait inmiddels eigenlijk de hele dag om Borre....
En vooral ook om Willem....
Want Willem gaat door een soort hel....
Een hel tussen willen en weten....
Tussen hopen en jezelf voor de gek houden....
Tussen zien wat je ziet…en zien wat je zo verschrikkelijk graag wílt zien....
En wanhopig zoek ik naar de juiste woorden voor hem....
Niet om het verdriet weg te nemen....
Dat verdriet mag er zijn....moet er zelfs zijn.....
Maar om hem te helpen samen een beslissing te kunnen nemen....
Een beslissing die ik voor mezelf eigenlijk al heb genomen sinds we weer thuis zijn....

Want voor mij is een hond niet alleen een lichaam....
Een hond is body and soul....
En bij Borre lijkt de body langzaam weg te glijden....
Wat overblijft, is die ziel...zijn blik.....zijn aanwezigheid.....zijn liefde.....
En voor Willem is dát op dit moment genoeg....al weet ook hij wel beter....
Natuurlijk is dat genoeg....
Want als je zoveel van iemand houdt, wil je ieder stukje van hem vasthouden dat er nog is....
Maar ik ben bang.....bang voor het moment waarop Borre niet meer op kan staan.....
Wanneer die hulpeloze blik in zijn ogen komt en hij zelf niet meer kan doen wat hij zo graag zou willen.... ons dan aankijkt en wij hem echt niet meer kunnen helpen...
En dan vraag ik me af: Willem… is dit dan nog een hondwaardig bestaan....?
Slapen.....slapen....verliggen....moeizaam opstaan om wat te drinken of te eten.....
En alleen nog maar even met zijn laatste krachten naar de berm aan het begin van onze oprit om zijn behoefte te doen....
En dan hoop jij, Willem, dat als je hem niet meer meeneemt voor een wandeling….als hij alleen nog maar die berm hoeft te halen…dat hij daardoor misschien nog wat langer bij ons kan blijven....
Maar Willem…waar wachten we op....?
Dit wordt niet meer beter dan het was....
Die wetenschap doet verschrikkelijk veel pijn....
En toch staat daar steeds diezelfde hoop tegenover....
Die hoop die je bijna niet durft los te laten....
Ik zie Willems wanhoop..... ik voel het overal...

Die gespannen buik...
Die ingehouden schreeuw....
Dat verdriet in zijn ogen...
Die wanhoop....
Dat gevecht dat zich in hem afspeelt....
En ik weet ook dat hij die beslissing waarschijnlijk niet zal kunnen nemen....
Dan zal ik het moeten doen....
Maar niet zonder zijn instemming.....
Want Borre is niet alleen zijn hond.....Borre is zijn soulmate....
Het deel van zijn leven dat zo met het zijne verweven is geraakt dat hij bijna niet meer weet waar hij ophoudt en Borre begint....
Die symbiose.....die twee-eenheid....
Hoe moet je daar in vredesnaam afscheid van nemen....?
Hoe moet je tegen iemand van wie je zóveel houdt zeggen:....het is genoeg geweest....
En toch….zouden we Borre daarmee juist kunnen eren.... zoals we dat hadden afgesproken...
Eren voor alles wat hij ons heeft gegeven....
Voor alle jaren....
Voor alle wandelingen.....
Voor alle keren dat hij er gewoon was....
Voor zijn trouw.....
Zijn ongelofelijke liefde.....
Zijn aanwezigheid....
Voor alles wat hij voor Willem heeft betekend....
Maar doorgaan terwijl zijn lichaam eigenlijk niet meer mee kan…dat voelt voor mij niet meer als eren....
Dan hoor ik Willem zeggen:.."Maar ik wil zeker weten dat ik er alles aan gedaan heb"....

En dan denk ik:....Willem, dat heb je al méér dan meer gedaan....
Dierenartsbezoek na dierenartsbezoek....
Operatie na operatie....
Dure medicijnen....nog duurdere medicijnen....
Oppeppers....
Injecties....
Voer dat duurder was dan duur....
Botjes....
Speeltjes....
Knuffels....
Wandelingen....
Nachten naast hem slapen....
Zorgen....
Hoop houden....
Nog een keer proberen....
En nóg een keer....
Wat wil je nu nog meer....?
Wat…?
Wat moet je nog doen om zeker te weten dat je genoeg hebt gedaan...?
Misschien is dat wel het allerergste....
Dat je alles kunt doen wat binnen je mogelijkheden ligt…maar dat je uiteindelijk toch tegen iets aanloopt waar je niets meer aan kunt veranderen....
De tijd....
Het lichaam....
De grens....

En dan zegt Willem:
"Nog even morgen afwachten, oké"....?
Ik kijk hem aan....en slik mijn woorden in....
Goed Willem....morgen nog even....
Nog één dag.....nog één nacht....

Nog één keer kijken....
Want misschien hebben we dat nodig....
Misschien hebben we morgen eindelijk het antwoord.....
Of misschien weten we het antwoord allang…maar hebben we nog één nacht nodig voordat we het hardop durven zeggen....
Goed Willem, morgen kijken we weer verder....hoe ver dat ook mogen zijn....

zaterdag 8 augustus 2026

8 augustus 2026


Dag van:
En dat jullie weer thuis zijn, zul je weten...!
Dat moet Bengel gedacht hebben....
Want praktisch vanaf het moment dat we binnenstapten, tot ver in de ochtend, week ze niet van mijn zijde.....
Alsof ze bang was dat we bij de eerste gelegenheid onze koffers weer zouden pakken en haar opnieuw achter zouden laten....
Dus werd er gekopt......heel veel gekopt.....
Er werden pootjes tegen me aangeduwd, er werd tegen me aangelegen, over me heen gelopen en vervolgens weer gezellig tegen me aangekropen.....
En toen ze vond dat ik haar nog steeds niet voldoende aandacht gaf, besloot ze dat de half lege koffer ook maar onderdeel van het welkomstfeestje moest worden.....
Erin.....eruit.....er weer in....

En er vervolgens demonstratief in gaan liggen.....
Want stel je voor dat ik die koffer op een geheim moment weer zou gaan vullen...
Eventjes maar want bovenop het vrouwtje liggen zorgt ervoor daar die ook niet weg kan...
En slapen...?
Nou, daar had mevrouw ook zo haar eigen ideeën over....
Telkens als ik dacht: mooi, ze ligt rustig, nu kan ik eindelijk mijn ogen dichtdoen, vond Bengel wel weer een nieuwe manier om duidelijk te maken dat ze mijn volledige aandacht verlangde.....
Weer een kopje hier....een pootje daar....
Een wandelingetje dwars over mijn lijf....
Nog even lekker tegen me aan kruipen.....
En als dat allemaal niet hielp, gewoon heel nadrukkelijk aanwezig zijn....
Bengel wilde haar vreugde tonen.....dat was wel duidelijk....
Maar misschien wilde ze ons ook laten weten dat ze onze lange afwezigheid niet helemaal begrepen had.....
Of misschien zat er toch een klein beetje onvrede tussen al dat gekroel....
Een soort kattengedachte van:
“Leuk hoor, dat jullie op vakantie gaan... maar ik zou het op prijs stellen als jullie dat voortaan gewoon even overleggen”....
Hoe dan ook, één ding wist Bengel zeker:

Ze zijn weer thuis.....
En dat ze dat blijven daar zal ze persoonlijk wel voor zorgen....
Op háár manier....
Dus heb ik vannacht nauwelijks een oog dichtgedaan en zit ik nu, met een soort lange-afstandsarm van al dat aaien en kroelen, aan mijn eerste koffie....
Willem haalt ondertussen de honden....
Ik denk dat de poort van het Quimper pension nog niet eens open zal staan als hij aankomt.... zo vroeg is hij....
En ach...
Er is ook goed nieuws....
De eerste was zit al in de machine....
Want zo gaat dat thuis hè...?
Je komt terug van vakantie, wordt door de kat persoonlijk aan een verhoor onderworpen, krijgt nauwelijks slaap...
en voordat je goed en wel beseft dat je weer thuis bent, draait de wasmachine alweer op volle toeren.....
Iets van welkom thuis....

Zal ik jullie maar niet vermoeien met de was....?
Behalve dan misschien met het feit dat mijn was inmiddels gesorteerder aan de lijn hangt dan die van hotel Veroniki op Kos....

Maar goed… ik kan natuurlijk niet op tegen de dames daar.....
Die deden álles uit de kamers daar dagelijks met de hand en hadden meters en meters waslijnen tot hun beschikking.....
Ik heb dan wel een wasmachine en een paar rekjes, en mag helemaal niet klagen.
En voor wie denkt dat ik na thuiskomst nog dagen nodig heb om alles weer een beetje op orde te krijgen: twee wassen zijn al klaar...!
Kijk, zo snel kan het gaan.....

Dat Willem en ik samen boodschappen gingen doen, is dan weer wél gezellig nieuws....
De voorraadkast moest natuurlijk nodig worden aangevuld en ook de koelkast begon verdacht veel echo te produceren.....
Het leuke van boodschappen doen vlak na een vakantie is dat je vanzelf allerlei dingen in je karretje legt die je nog even terugbrengen naar die vakantie.....
Je wilt tenslotte nog niet helemaal afscheid nemen van Griekenland.....
Maar ja… Willem is wel weer op dieet hè.....dat snappen jullie inmiddels.....

Gelukkig eten ze in Griekenland hartstikke gezond, dus de puntpaprika's, tomaten, sinaasappels, courgette en feta verdwenen zonder enig schuldgevoel in de kar....
En toen zagen we de avocado's....
Even een steek van heimwee...
"July is daar zo gek op bij haar ontbijt,” zei ik.....
Dus hup… ook avocado's....
We appen July vervolgens dat we haar favoriete ontbijt hebben meegenomen en sturen er een foto bij.....
Krijgen we meteen terug:
"Bij jullie zijn ze veel goedkoper"....!!
Tja… daar kosten ze vijf euro en hier nog geen anderhalve euro.....
"Zal ik ze opsturen"....????
Enfin… de koelkast zit weer vol, de voorraadkast ook en we kunnen voorlopig weer doen alsof we heel georganiseerd zijn.....

Maar toen we thuiskwamen, veranderde de sfeer wel eventjes 180 graden....
Willem was zo ontzettend blij geweest om zijn honden weer om zich heen te hebben..... Meteen na thuiskomst was hij met ze gaan wandelen..... en dat was zichtbaar genieten..... 

Zijn honden weer thuis, zijn vertrouwde roedel om zich heen, alsof een stukje van hemzelf ook weer op zijn plek is.....
Maar toen we terugkwamen van het boodschappen doen, kwam Borre niet bij de deur om ons te begroeten.... Borre kwam. niet meer overeind.....
De paniek bij Willem was groot.....
Want ja… we wisten dat dit moment eraan zat te komen.....
We hadden het misschien al een tijdje gevoeld en ergens ook al voorzichtig rekening mee gehouden.....
En tegelijk wil je het natuurlijk helemaal niet weten.....
We zijn zó dankbaar dat het niet gebeurde terwijl wij in Griekenland waren.....dat we nu gewoon thuis zijn....
Alsof Borre dat ook voelt of zo....
Dat Willem er kan zijn voor hem.... bij hem.... met hem....

Uiteindelijk krabbelde Borre gelukkig weer een beetje overeind....
Maar hij zakt steeds opnieuw door zijn poten en je ziet dat het steeds moeilijker wordt.....
En juist nu komt er nog iets bij.....
Willems allerbeste, vertrouwdste dierenarts is zes weken afwezig… en daar zijn er pas twee van om....
Bart had beloofd dat hij, als het zover zou komen, Borre hier thuis zou komen laten inslapen.....
Gewoon thuis, in zijn eigen omgeving, met Willem bij hem een de andere beesten.....
Maar nu is Willem even helemaal de weg kwijt.....
Want hoe neem je afscheid van een hond die zoveel meer is dan een hond...?
Borre is zijn maatje.....zijn vertrouwde aanwezigheid.....zijn soulmate.....
Een van die wezens die gewoon onderdeel zijn geworden van je leven, van je dagen, van je hart..... je ziel...
En misschien is dat wel het allerverdrietigste aan liefde voor een dier: dat je op een dag degene moet zijn die beslist wanneer het genoeg is geweest....
We gaan maandag de praktijk bellen en hopen aan de ene kant vooral dat Borre het weekend nog even volhoudt.....
Hoewel een deel van ons misschien nog harder hoopt dat hij gewoon rustig thuis op de natuurlijke manier zal inslapen.....
Op zijn eigen plek.....

Bij zijn Willem die vanavond beneden blijft slapen zei hij al..... 
Zonder stress, zonder vreemde omgeving gewoon inslapen... hoe mooi zou dát zijn....
Ach… die Willem.....
Wat is hij verdrietig.....
En eigenlijk is dat ook niet zo gek want als je zóveel van een dier houdt, is afscheid en loslaten het moeilijkste dat er is.....