2 september 2026

Dag van: 

Het is weer hoogoplopend tijdens de briefing vanmorgen...

Zo vroeg in het schooljaar en nu al zoveel om tegenaan te lopen...

En het mooie is: niemand is daar eigenlijk schuldig aan...

Het komt puur door bureaucratische regeltjes die ervoor zorgen dat er vooral níét snel en dringend iets geregeld kan worden...

Eerder schreef ik al eens over onze veranderende doelgroep...

Een doelgroep met steeds complexere problematiek....

Vol kinderen met specifieke ondersteuningsbehoeften... Ondersteuningsbehoeften die nét iets meer vergen dan vroeger...

Die nét iets meer handen in de klas nodig hebben dan de vier handen van een juf en een onderwijsassistent...

En die hulp is er wel, alleen heeft iedere gemeente waarin onze leerlingen wonen zo ongeveer zijn eigen regels, eisen en aanvraagprocedures....

Aanvragen moeten vervolgens ook nog eens via minstens vier verschillende kanalen....

En ondertussen....?

Ondertussen zit je school met de handen in het haar....

Zo goed en zo kwaad als het gaat, delen we de groepen voor de vakantie in...

Maar dan nog blijkt de populatie zo divers dat je soms klassen overhoudt waarin niveaus en ondersteuningsbehoeften zó door elkaar lopen dat het werken bijna onwerkbaar wordt...

Dus proberen we elkaar vanmorgen weer uit de brand te helpen...

"Heb jij extra ondersteuning....? 

Deel die dan even met de andere klassen"....

"Kun jij vandaag dit kind erbij hebben....? Dan hebben wij daar even onze handen vrij".....

"Nee, er zijn geen mensen in de invalpool"...

"Ja, wij passen buiten wel op jullie kinderen..... dan kunnen jullie tenminste pauze houden"......

Het is eigenlijk een soort ruilhandel, maar dan met mensen...

Vandaag lenen wij een ondersteuner uit aan een andere klas en krijgen wij er een gastleerling voor terug...

Een leerling uit unit 2...

Qua cognitief niveau dus net iets verder dan de leerlingen in onze unit 1-klassen...

En ergens halverwege de dag begint er bij mij iets te dagen...

Misschien zit daar wel een oorzaak van een deel van onze problemen...

Maar misschien ook een stukje van de oplossing...

Want je kunt leerlingen hebben die cognitief best het nodige kunnen leren, maar als hun gedrag hen daarbij voortdurend in de weg zit, komt dat leren simpelweg niet op gang...

Dan moet er eerst iets anders gebeuren...

Veiligheid...zelfvertrouwen....structuur...

Het gevoel dat je erbij hoort...

En dan zou je kunnen denken: kinderen met moeilijk te begrijpen gedrag moet je vooral niet bij elkaar zetten....

Maar de praktijk leert soms iets anders...

Kinderen voelen zich vaak juist het veiligst wanneer ze niet voortdurend op hun tenen hoeven te lopen...

Wanneer ze niet steeds het gevoel hebben dat ze de uitzondering zijn....

Wanneer hun gedrag niet iedere minuut wordt afgezet tegen wat 'normaal' is...

Geef ze eerst de veiligheid terug...en zet ze daarna in een leergroep...

Want cognitief niveau hoeft nog geen gelijkwaardig sociaal-emotioneel niveau te betekenen....

En wat wil nou het geval..?

De leerling die vandaag als gast bij ons kwam, liet aanzienlijk minder moeilijk gedrag zien dan in de klas waar ze vandaan kwam....

Dat vond ik toch wel interessant...

Misschien iets om rond de evaluatieperiode voor de herfstvakantie eens serieus mee te nemen...

Het zal ongetwijfeld niet dé ultieme oplossing zijn, maar als het een beetje rust kan brengen in een klas en ik het kind, is dat al heel wat...

Dus dat was zomaar een bevinding van vandaag...

Een klein inzichtje, ergens tussen alle hectiek door...

Maar veel tijd om daar vervolgens eens rustig over na te denken, krijg je natuurlijk niet...

Want oh ja...

Die leerling met epilepsie zit tegen een aanval aan en moet daarom één-op-één voortdurend in de gaten worden gehouden...

En o ja...

Die leerling met de pin in zijn elleboog, die

ervoor moest zorgen dat de breuk netjes in de goede stand bleef, mag absoluut geen verkeerde beweging maken, want gisteren, toen het gips eraf ging, bleek die pin losgeschoten te zijn...

Nieuwe operatie nodig...

Wachten dus...

En dan hebben we nog die leerling die uitsluitend vloeibaar voedsel mag hebben en zich vervolgens verslikt in een stukje brood dat blijkbaar niet helemaal meegepureerd was in de broodpap...

Terwijl ook nog ondertussen twee observanten binnenkomen om eens uitgebreid te bekijken hoe jij en je team functioneren...

En dan krijg je een dijk van een goede beoordeling.....hartstikke fijn natuurlijk....

Maar eerlijk gezegd denk je op zo'n moment helemaal niet:

'Wat geweldig, we hebben het goed gedaan'....

Nee, je denkt alleen maar:

'We hebben het, met zelfs een extra leerling erbij,  zonder kleerscheuren gered vandaag'....

En dan begint het tweede deel van je werkdag...

De administratie...

Alle formulieren, verslagen, mailtjes en andere administratieve rompslomp die je nog moest afhandelen en die zich lopende de dag natuurlijk alleen maar verder heeft opgestapeld....

Op een gegeven moment ben je dan bijna blij dat je eindelijk in de auto zit...

Radio aan...

En dan hoor je de ellende in de wereld...

Oorlogen, rampen, liquidaties, mensen die alles kwijt zijn...

Mensen die werkelijk met onvoorstelbare problemen te maken hebben...

En zo ontstaat hij dan: de neerwaartse vergelijking...

Niet bepaald de meest verheffende manier om jezelf beter te voelen, maar het werkt wel...

Je vergelijkt jouw situatie met iemand die er nóg slechter aan toe is en ineens voelt je eigen ellende een fractie minder zwaar...

Het is maar een troostgedachte...

Dat weet ik heus wel...

Want natuurlijk wordt mijn werk niet minder ingewikkeld omdat ergens anders in de wereld iemand met nog grotere ellende zit...

En natuurlijk helpt het die ander helemaal niets dat ik me door hun leed een beetje beter voel...

Eigenlijk klopt er dus geen donder van...

Maar toch...

Dat je eigen zorgen tijdens zo'n autoritje van een half uur even wat kleiner lijken door het grotere leed dat je op de radio hoort, is stiekem best prettig...

Een beetje wrang misschien...

Maar menselijk...

En dan draai je na een half uurtje de oprit op...

Met er genoeg energie om te kijken hoe Willem eraan toe is....

Willem heeft nog steeds zijn moeilijke momenten van rouw om Borre...

Vandaag is zo'n dag waarop het weer wat harder binnenkomt...

Want iedere dag wordt het besef een stukje definitiever...

Borre is er niet meer...

En hij komt ook niet meer terug...

Dat 'nooit meer' wordt met iedere dag die voorbijgaat een beetje echter....

En voor Willem bestaat er op zo'n moment geen neerwaartse vergelijking...

Je kunt niet zeggen: 'Het kan altijd erger'....

Want voor Willem voelt dit op dit moment als het ergste wat er is....

Dieper dan dit kan hij niet komen, vindt hij...

En misschien is dat ook wel het verschil...

Op mijn werk kun je soms nog denken in oplossingen...

Een andere groepsindeling...

Een extra paar handen...

Een gastleerling...

Een beetje schuiven...

Een beetje lenen...

Een beetje passen en meten...

Je probeert van de chaos iets werkbaars te maken...

Maar verdriet laat zich niet herindelen...

Daar zijn geen extra handen voor...

Geen aanvraagprocedure...

Geen ondersteuningsarrangement...

Geen evaluatiemoment waarop je kunt besluiten dat het anders moet...

Daar kun je alleen maar naast iemand gaan zitten....en wachten.

Tot de pijn iets minder scherp wordt...

Misschien was dat uiteindelijk wel de echte les van vandaag...

Dat je de hele dag bezig kunt zijn met proberen alles en iedereen overeind te houden...

En dat je soms, als je thuiskomt, alleen maar hoeft te blijven zitten bij iemand voor wie de wereld even niet meer klopt...