6 oktober 2026

Dag van:

 “Misschien is het grootste misverstand van het leven dat we denken dat we ergens naartoe moeten, terwijl het leven zich juist afspeelt in alles waar we onderweg aan voorbijgaan”, stond ik me vanmorgen op het schoolplein te bedenken als ik de kinderen zo heerlijk bezig zie zijn....

Er zit dus daarom wat mij betreft een venijnig randje aan.....

We zijn voortdurend bezig met straks....

Straks ben ik met pensioen....

Straks heb ik tijd....

Straks is het rustiger....

Straks is dit geregeld....

Straks ga ik dat doen....

Straks wordt het beter....

Maar ondertussen is straks een merkwaardig land waar je nooit aankomt...

Want zodra straks vandaag wordt, noemen we het alweer nu.....

En het volgende moment wordt opnieuw straks....

Dus misschien leven we helemaal niet naar een bestemming toe....

Misschien is het leven juist datgene wat er gebeurt terwijl wij bezig zijn onze bestemming te bereiken....

En dan wordt het interessant.....

Want als dat waar is, betekent het misschien ook dat je je leven niet pas hoeft te beoordelen op de grote momenten; pensioen, reizen, liefde, succes, afscheid, nieuwe fases, maar juist op die ogenschijnlijk onbeduidende dinsdagavond waarop je moe thuiskomt, je jas ergens neergooit, Willem iets zegt waar je eigenlijk niet naar luistert omdat je met je eigen hoofd bezig bent, en je denkt: zo, weer een dag voorbij.....

Misschien was dát wel mijn leven.....

Niet de grote finale....

Niet het pensioen....

Niet de reis naar Griekenland....

Niet het moment waarop alles eindelijk klopt....

Maar die gewone dinsdag....

En daar zou ik tegenover zetten: ...als we voortdurend maar wachten tot het leven begint, kunnen we er op een dag achterkomen dat we het ondertussen al geleefd hebben.....

Doen wij dat zelf....?

Hmmmzzzz....ik denk dat we eigenlijk vaak min of meer een beetje gedwongen worden om in het straks te denken en bezig te zijn met straks.....

Een kind komt niet simpelweg op school om te ontdekken wie het is, wat het interessant vindt en waar het plezier aan beleeft....

Al vrij vroeg wordt er gekeken:...waar staat het kind nu....?

Waar moet het naartoe....?

Welke doelen moeten worden behaald....?

Welk uitstroomprofiel past daarbij....?

Welke ondersteuning is nodig om dat doel te bereiken....?

En let op dat woord 'uitstroom'.....

Het kind is nog midden in zijn ontwikkeling, maar wij praten al over waar het uiteindelijk moet uitstromen.....

Dat is eigenlijk filosofisch gezien behoorlijk merkwaardig....

We nemen een kind dat zes jaar oud is en zeggen in feite: “laten we alvast bepalen welke kant jij over tien, twaalf jaar ongeveer op moet”.....

Terwijl juist kinderen ons misschien zouden kunnen leren dat leven niet zo werkt.....

Een kleuter kan vanmorgen helemaal gefascineerd zijn door een slak en twintig minuten later totaal opgaan in een kartonnen doos.....

Het kind vraagt niet: “wat draagt dit bij aan mijn uitstroomprofiel”....?

Het is gewoon ergens mee bezig..... en dat bent hem weer verder.... en nóg verder....

En is het misschien zo dat wij als volwassenen precies dát vermogen verliezen.....?

En hetzelfde zie je in bedrijven of organisaties.....

Een bedrijf moet groeien.....

Een afdeling moet targets halen.....

Een werknemer moet ontwikkelen.....

Een project moet resultaat opleveren.....

Een investering moet rendement geven.....

Zelfs tijd krijgt een economische betekenis: “Wat levert deze tijd op”....?

En dan ontstaat er iets geks...

We gaan zelfs onze vrije tijd doelgericht maken.....

We moeten ontspannen...

We moeten gezond leven...

We moeten sporten...

We moeten mindfulness doen...

We moeten een bucketlist hebben...

We moeten reizen...

We moeten onszelf ontwikkelen...

Zelfs niks doen moet tegenwoordig ergens goed voor zijn...

Zit daar niet de echte paradox.....?

We hebben een maatschappij gebouwd die ons voortdurend vertelt dat we vooruit moeten.....

Misschien is het probleem zelfs wel niet dat mensen geen tijd hebben.....

Misschien is het probleem dat we iedere minuut een bestemming hebben gegeven....

En dan kom ik terug bij het onderwijs....

Wij werken met jonge kinderen.....

Juist daar zie je hoe absurd het soms kan worden.....

Want ontwikkeling laat zich niet altijd netjes in een rechte lijn vangen.....

Een kind kan maandenlang ogenschijnlijk weinig vooruitgaan en dan ineens een enorme sprong maken.....

Een ander kind bereikt misschien een succes dat op papier klein lijkt, maar waarvoor ongelooflijk veel inspanning nodig was.....

Als je alleen maar naar het doel kijkt, mis je het verhaal ernaartoe.....

En misschien geldt dat niet alleen voor kinderen.....

Misschien geldt het voor ons allemaal....

Want ik kijk soms nu bijvoorbeeld naar mei 2027 als het moment waarop ik met pensioen ga.....

Dat is een duidelijke stip aan de horizon..... Maar stel nou dat ik op die dag wakker wordt en denk:...“En nu”....?

Dan zou dat betekenen dat ik jarenlang heb geleefd naar het moment waarop ik eindelijk niet meer hoefde te leven volgens een doel....

Dat is toch een wonderlijke gedachte....?

“De moderne mens is zo druk bezig een goed leven op te bouwen en weer afbouwen, dat hij nauwelijks nog merkt dat hij het ondertussen aan het leven is”.....

En daar kunnen we wat mij betreft eens echt op doorfilosoferen....

Want dan komt de volgende, veel moeilijkere vraag:....als onze maatschappij ons inderdaad voortdurend richting ‘straks’ duwt, hoeveel van onze keuzes zijn dan eigenlijk nog werkelijk van onszelf....?

Ik kwam vanmiddag op dit verhaal toen ik dus buiten stond te genieten van de kinderen die aan het spelen waren...

En toen 5 minuten later....

Ik: “Kom jongens, we gaan naar binnen”....

Tingelingeling (belletje ten teken dat buitenspelen klaar is)....

En ik zie die kleuter.... met een blik van: “Maar ik ben nog zo lekker aan het spelen”....

Ik: “we gaan echt naar binnen want we moeten nog werken".....

Kleuterblik: “Waarom”......?

Ik: ' we gaan straks weer iets anders doen”....

Hij kijkt me aan alsof ik iets ontzettend ingewikkelds heb gezegd.....

Met een blik van “maar ik doe toch nu iets”....?

Hij is toch al aan het werk..... hij leert zich te pletter.... met 'snel' fietsen... met 'hoog' schommelen....met 'veel' zand gooien.... met 'geconcentreerd' bezig zijn.... met een 'gladde' glijbaan op een 'ruwe' ondergrond.... met spelen met vriendjes... en nóg véél meer....

En daar stond ik dan.....

Een kleuter van vijf die me er zomaar even aan herinnerde dat straks misschien wel het grootste obstakel van het nu is.....

Een overgang naar straks waarvan wij vinden dat hij dat toch écht moet leren terwijl hij zo heerlijk zit te leren nu.....