2 november 2026

Dag van:

Voordat we ons vandaag gingen onderdompelen in de wereld van klankschalen, hadden we eerst nog een heel andere vorm van creativiteit op het programma staan......

Tijdens handvaardigheid textiel scheuren.... En van al die kleurrijke repen stof maakten we een meterslange slinger....

Het thema is immers feest en hoe feestelijk, origineel en kleurrijk staat zo'n zelfgemaakte textielslinger niet in onze klas...? 

Wat een superidee....! 

En het mooie is dat de kinderen met hun handen bezig zijn, ieder op zijn eigen manier, en dat er uiteindelijk iets ontstaat waar we met elkaar trots op kunnen zijn....

Maar goed, daarmee was de rust in onze groep nog niet bepaald teruggekeerd....

Rust terug gekeerd....?

Jazeker.....ik kom vandaag op school amper een collega tegen die niet even met de ogen omhoog kijkt....

Zo'n blik die eigenlijk maar één ding zegt: Help, hoe moeten we dit vandaag allemaal weer voor elkaar krijgen....?

De kinderen zijn druk.....lichamelijk onrustig.... en lawaaierig ook....

En wij hebben als leerkrachten, ondersteuners en assistenten onze handen er behoorlijk aan vol om de boel een beetje in het gareel te houden.....

Geeft niks natuurlijk, daar zijn we uiteindelijk ook voor....

We krijgen de dag heus wel weer rond....

Maar soms is het gewoon even alle zeilen bijzetten.....

En alsof we nog niet genoeg beweging en geluid om ons heen hebben, krijgen we vandaag ook nog bezoek van Jop en Polle.... Job met een P....

Zij komen ons trakteren op een voorstelling van een halfuur met klankschalen....

Nu zou je denken: heerlijk....een beetje Zen voor de kleuters.....even ontspannen, luisteren naar zachte klanken, misschien wat tot rust komen.....een momentje van bezinning tussen alle bedrijvigheid door....

Maar niets blijkt minder waar....

Verbazingwekkend genoeg raakt het merendeel van onze groep bepaald niet ontspannen van al die rustgevende klanken.... 

Integendeel zelfs, doe pinguïns maar het kraken van een bekende ijsschots....! 

Het lijkt bij sommigen juist nog meer onrust op te roepen dit gezoem en ge-zen.....

En dan begint het interessante gedeelte.... Want hoe komt dat eigenlijk....?

Zijn deze kinderen op zo'n moment misschien onderprikkeld....? 

Hebben ze juist behoefte aan veel spannendere, zwaardere en hardere prikkels....? 

Is die zachte, kabbelende klankwereld voor hen helemaal niet zo ontspannend als wij volwassenen ons dat voorstellen...?

Het is in ieder geval weer iets om over na te denken, want wat voor de één rustgevend is, kan voor de ander blijkbaar juist een heleboel onrust veroorzaken....

En toch zit er ook een prachtige verrassing tussen....

Eén leerling blijkt namelijk een uitzonderlijk muzikaal talent te hebben....

Zodra de "Afrikaanse" klanken en ritmes klinken, zingt hij moeiteloos mee en beweegt hij precies op het ritme, met een vanzelfsprekendheid en gevoel voor muziek waar je werkelijk met open mond naar kunt kijken.....

Een lust voor het oog...! 

En eerlijk is eerlijk, zo'n onverwacht muzikaal talent maakt dan toch weer een heleboel goed....

Prikkelverwerking is sowieso wel een heel bijzonder gegeven...

En het geldt heus niet alleen voor het speciaal onderwijs, überhaupt een school, of voor onszelf in de grote mensen wereld...

Prikkel verwerking verklaart ook veel gedrag...

Laat ik maar weer eens de juf uithangen, ik moet tenslotte toch ergens mijn kennis en  ervaring kwijt...

Lang leve mijn blog....

De kern van het probleem is dat een overprikkeld brein niet altijd rust zoekt, en een onderprikkeld brein door stilte juist in de stressmodus kan schieten.....

Wanneer een kleuter onrustig is, grijpen we intuïtief naar zachte geluiden of stilte....

Toch kan dit vaak juist averechts werken...

Als muziek te zacht staat, kan je brein de geluiden niet goed plaatsen....

Dan hoort de kleuter wel wát, maar kan de melodie of de structuur niet goed filteren en hup het brein moet zich daardoor extreem hard inspannen om het geluid te analyseren.... 

Die extra inspanning zorgt voor frustratie en onrust......

Soms helpt wat hardere achtergrondmuziek met een duidelijk, voorspelbaar ritme om andere, storende omgevingsgeluiden (zoals tikkende klokken, schuivende stoelen of pratende klasgenoten en juffen) te verdoezelen.....

Haal je die duidelijke prikkel weg of maak je hem te zacht, dan komen al die andere losse prikkels weer keihard binnen.....

-Bij overprikkeling werkt je filter in de hersenen niet goed.....

Alle prikkels (licht, geluid, textuur, geur) komen even hard en ongecensureerd binnen....

Dan loopt je emmertje over en je "vecht, vlucht of bevriest: woedeaanvallen, wegrennen, huilen, schreeuwen of juist helemaal in jezelf keren....

-Bij onderprikkeling komen prikkels juist niet of nauwelijks binnen.....

Dan heb je sterke prikkels nodig om alert te kunnen blijven.....

Een kind gaat dan zelf op zoek naar prikkels (sensory seeking).....

Ze gaan wiebelen, maken zelf harde geluiden, bonken met speelgoed of rennen rond om hun eigen lichaam en de omgeving te 'voelen'.....

Als je een onderprikkeld kind in een ruimte zet met hele zachte muziek, raakt het brein 'ondervoed'....

Het kind ervaart een soort leegte en raakt in paniek of wordt hyperactief om die leegte zelf op te vullen....

Zachte muziek is voor hen simpelweg saai en biedt te weinig input om rustig van te worden....

Ofwel: een kind dat onderprikkeld is heeft baat bij actieve prikkels (even springen, stevige muziek, verzwaringskussens) om daarna pas tot rust te kunnen komen. 

Maar....een kind dat overprikkeld is heeft vaak totale stilte of een visuele afscherming nodig.

Neem nou gillen of schreeuwen....

Schreeuwen ze nou door overprikkeling dan is dat gillen een ontlading van pure stress, paniek of frustratie....

Het kind kan de prikkels van buitenaf niet meer kanaliseren en 'schreeuwt het eruit'....

Bij onderprikkeling produceert  de leerling zelf de prikkel die het mist.....

Hard gillen geeft een enorme trilling in het hoofd,  een snelle, lekkere, effectieve manier om het eigen brein te 'activeren'.....

Neem nou fladderen en zo...

Dat constante fysieke 'fladdergedrag';  opstaan, weglopen, weer terugkomen en op de grond gaan liggen...?

Het kind gebruikt zijn hele lichaam als reguleringsinstrument.....

En net als bij het gillen, kan dit gedrag voortkomen uit twee compleet tegenovergestelde behoeften, namelijk: vechten tegen onderprikkeling (motorische onrust om wakker te blijven) óf vluchten voor overprikkeling (kortsluiting door te veel input)....

Och och och... zo werken mijn hersenen dus tijdens het zien van mijn klasje tijdens het mini concert...

En wat doe je dan...?

Je zit de tijd uit en zet die ene leerling op de grond tussen de benen en met de rug stevig tegen je aan of je neemt hem op schoot...  zodat het zich fysiek begrensd en veilig voelt....

Je geeft de leerling iets waar intensief in geknepen kan worden.... een stressbal, een stuk kneedgum, of een 'tangle'....

Dat geeft motorische input...

Of je zet hem een geluidsdempende koptelefoon op.....

De voorstelling kan hij dan nog steeds horen en zien, maar de 'scherpe randjes' zijn van het geluid af, waardoor de noodzaak om te gillen/vluchten direct afneemt....

Tja of je haalt het uit de situatie....

En dan is het nu weer tijd om even uit de juffenmodus te stappen en terug te keren naar de méns Wampie, want tussen alle kleuterperikelen door gebeurt er natuurlijk ook nog weleens iets wat mijn persoonlijke belangstelling weet te wekken....

Polle en Jop hadden namelijk niet alleen hun klankschalen meegenomen, maar ook nog een heel bijzonder ander instrument, een zogenaamde 'Innato'....een keramieken fluit.... 

En ja, als ik ergens het woord fluit hoor of zie, dan gaan mijn gedachten natuurlijk onmiddellijk richting Willem....

Het was een nogal bijzonder geval....een soort onmogelijk, geitenkopskeletachtig gevaarte van keramiek.....

Je moest misschien even door het uiterlijk heen kijken, maar zodra er geluid uit kwam, was het werkelijk prachtig.....diepe, bijzondere tonen....! 

Ik was meteen verkocht....

En mijn gedachten maakten alweer een sprongetje.....

Hé, dat is nou nog eens een origineel cadeau voor onze Willem.... 

Daarmee zou ik hem best wel eens willen verrassen met zo'n bijzonder instrument....

Dus ik vraag aan Polle en Jop waar ze dat ding vandaan hebben en of zoiets eigenlijk ergens te koop is.....

Nou, dat is ie! 

En wat schetst mijn verbazing...ze blijken gewoon te koop te zijn in Lent, dat is hier nog geen vijf kilometer vandaan....

Dat vraagt natuurlijk om nader onderzoek....

Ik zoek de website op.....Stone Whistle heet zowel de website als het atelier.....

En daar kijk ik mijn ogen uit bij al die prachtige keramieken fluiten, de ene nog bijzonderder dan de andere....

Ik zie het al helemaal voor me: Willem met zo'n prachtig, uniek instrument in zijn handen....

Totdat.....oeps.....ik even naar de prijs kijk.....zes honderd vijfennegentig euro....!

Slik.....

Nou Willem, dat wordt dus voorlopig geen verjaardagscadeautje....

Hoe mooi de klanken ook zijn, voor dat bedrag mag er van mij toch minstens een heel orkest uit komen....

We houden het voorlopig maar bij de houten fluiten en je occarino....die klinken ook prachtig en zijn een stuk vriendelijker voor de huishoudportemonnee!

En dan natuurlijk... Sinterklaas!

Je kunt nog zoveel voorbereidingen treffen, lessen bedenken, liedjes verzamelen, verhaaltjes opzoeken en prentenboeken bij elkaar sprokkelen, maar laten we eerlijk zijn: voor de kinderen is er uiteindelijk één onderdeel van het Sinterklaasfeest dat toch wel heel hoog op het verlanglijstje staat....

En dat zijn natuurlijk de cadeautjes....!

Dus vandaag gaan mijn assistente en ik op pad om de goedheiligman alvast een handje te helpen....

Waarheen....? 

Naar de Action natuurlijk.....waar anders.... Want als je ergens terechtkunt voor leuke hebbedingetjes, verrassingen en cadeautjes voor een vriendelijke prijs, dan is het daar wel.....

En mocht je iets zoeken wat je nergens kunt vinden, dan bestaat de kans dat je het bij de Action alsnog tegenkomt....

Maar we gaan niet voordat ik van mijn klassenteam zélf een super SUPER gave attentie ontvang omdat ik straks een tijdje van de klassenradar verdwijn voor twee operaties...

Wauw, wauw een mandje met vier soorten kazen...

En gatsie ik vind ontvangen zo moeilijk...

Maar wat ben ik er ontzettend blij (en verlegen) mee....

Die zag ik heus niet aankomen.....

Maar mag ik nu gaan...?

We struinen de winkel door, overleggen, vergelijken en zoeken voor ieder kind iets leuks en vooral iets persoonlijks uit.....

Het is natuurlijk wel de bedoeling dat er straks voor ieder kind een kleine verrassing klaarligt.....

En dan komt het mooiste moment van onze winkelmissie: als we alles bij elkaar hebben, blijkt er ook nog wat budget over te zijn voor een prachtig schoencadeau (een puzzel) en twee boekjes met geluid.....

Kijk, daar worden wij als hulpsinterklazen natuurlijk helemaal blij van, niet alleen cadeautjes geregeld, maar ook nog eens binnen budget gebleven.....

Dat verdient toch bijna een complimentje van de Sint zelf....!

We hebben vandaag dus weer behoorlijk voor Sinterklaas gespeeld, en dat allemaal tussen de gewone hectiek van de schooldag door....

Het was een drukke, volle en behoorlijk hectische dag.....

Maar de inkopen zijn binnen, de kinderen kunnen straks verrast worden en wij hebben onze taak als hulpsinterklazen weer volbracht....

En ik ben vooral heel blij dat ik weer thuis ben, want zijn dubbele baan als juf en Sinterklaas kost energie.....