vrijdag 30 januari 2026

30 januari 2026


Dag van:
 Ik ben dus het boek Notre Dame de ziel van Parijs aan het lezen......
Een prachtig boek en geweldig geschreven alsof het een penseel is die een schilderij aan het schilderen is......
Wat mij treft zijn zinnen als: de 850 jarige Notre Dame voor je ogen zo kon afbrokkelen, kon verdwijnen uit onze levens, gold dat dan ook niet voor álle zekerheden.....?!
En dat het door de eeuwen heen de ziel is die, ondanks alle veranderingen die aan de kathedraal hebben plaatsgevonden, haar ziel/de zekerheid in het mensenbestaan behield......
Nu word ik dit jaar 66 en dat is lang geen 850 jaar natuurlijk.......
Maar toch maak je als mens in je leven best een heleboel mee......
Zeker ook ik......! 
Dingen in je leven die je tekenen......
Wat is mijn zekerheid en ziel......? 
Ben ik mijn eigen zekerheid......?

Ik merk dat ik steeds een vergelijking maak tussen die kathedraal en een mensenleven...... 
Notre-Dame bleef acht eeuwen lang "dezelfde", terwijl ze voortdurend veranderde: branden, restauraties, nieuwe stijlen, andere tijden.......
Er huisden katholieken, atheïsten, was bezit van de kerk of van keizers....
Er werd verdriet gedeeld en overwinning gevierd......

Haar stenen veranderden misschien, maar haar betekenis.....haar ziel....bleef.......
En precies daar zit iets belangrijks voor mij denk ik......
Zo'n vraag van: wat ben ik nou eigenlijk......? wat is mijn zekerheid en mijn ziel......ben ik mijn eigen zekerheid......?

Misschien is het antwoord niet zozeer iets wat je hebt, maar iets wat je doet.......
En zeker iets die je bent....!
Natuurlijk ben ik niet onveranderd gebleven......
Niemand die 66 wordt is dat.......
Ik heb verlies, liefde, teleurstelling, kracht, en breuken gekend....  
Dingen die me hebben getekend......
Maar net als bij Notre-Dame zijn die tekenen geen bewijs van leegte; ze zijn bewijs van doorgaan.......

Misschien is mijn zekerheid niet: mijn lichaam (dat verandert), de rollen (die verschuiven), of de omstandigheden (die ik niet altijd in de hand heb), maar het feit dat ik steeds weer aanwezig bleef in mijn eigen leven......
Dat ik bleef voelen, bleef kiezen, weer durfde lief te hebben, bleef rouwen, bleef hopen, soms strompelend, soms sterk......

In die zin ben ik inderdaad voor een deel

mijn eigen zekerheid......
Niet omdat ik alles in de hand hebt, maar omdat ik heb ervaren: wat er ook gebeurt, ik ben er nog.......
Ik draag dit leven......

En mijn ziel.......?
Misschien is dat precies dat stille, herkenbare “ik” dat al die verschillende levensfasen met elkaar verbindt......
Dat wat ik herken als ik terugkijk en denk: ja… dat was pijnlijk, maar dat was wél van mij......

Zoals Notre-Dame geen perfecte, ongeschonden kathedraal is, maar een doorleefde, zo is een mens ook geen glad geheel......
Ziel zit niet in onbreekbaarheid, maar in betekenis......

Ik ben overeind gebleven niet omdat het makkelijk was, maar omdat ik bleef......
Soms misschien wankel, soms moe, soms twijfelend aan alles wat vast leek… maar ik viel niet weg uit mijn eigen leven.......

Dat is geen prestatie, dat is betekenis geven.....
Zoals bij Notre-Dame: ze staat er niet omdat ze nooit is beschadigd, maar omdat ze na elke beschadiging weer werd gedragen door stenen, door mensen, door tijd......
Ook ik ben soms zo gedragen: soms door mezelf, soms door anderen, soms misschien alleen door iets heel kleins als 'nog één dag'.....
Overeind blijven betekent niet ongeschonden blijven.......
Het betekent: blijven voelen terwijl het pijn deed, niet verharden tot leegte, je menselijkheid niet opgeven.....
En is dát dan misschien mijn zekerheid:
dat ik niet verdwenen ben, zelfs niet toen dingen in mijn leven dat wel deden.......

Het zal ook wel niet voor niks zijn dat ik er vandaag zo extra over nadenk....
En eigenijk flitsten bovenstaande gedachten zo aan me voorbij....
Omdat er iets was om langer bij stil te staan....
Want........

Op haar verjaardag staat de dag altijd weer even stil.......
Niet hoorbaar, niet zichtbaar, maar vanbinnen.......
Zoals misschien het plein voor de Notre Dame dat leeg is vóór de stad ontwaakt......
Ze zei ooit dat alles wel kon afbrokkelen...... er misschien niet eens een muur of fundament stond....
Dat zelfs wat groot en stevig leek, ineens stof kon worden.......
En ik had toen nog gedacht: niet alles......niet jij.......
Maar toch.....ze verdween.....niet met lawaai......

Geen instorten, geen vlammen, geen sirenes......
Ze werd stiller dan stilte........
En daarna was er een lege plek waar woorden geen houvast meer vonden........
Haar profielfoto op Facebook staat er nog steeds..... mijn twee gebreide slofjes voor haar pasgeboren zoontje....

Toch… op dagen als deze merk ik,  nu ik het boek lees,  iets vreemds......
Ze is misschien wel weg uit de tijd, maar niet uit de betekenis......
Ze zit in een zin die ze nooit meer afmaakte...... het woordje in Wordfeud dat ze niet meer legde.....
In een gedachte die onverwacht zacht wordt.... en het antwoord op zelfdoding dat ik ineens begreep.....
In het feit dat ik nu voorzichtiger kijk naar wat breekbaar is......

Haar kinderen zullen haar niet herinneren zoals ik haar ken....
Maar zij zit in hen als een ondertoon zie ik op de foto's van hen van nu: in een blik, een vraag, een manier van voelen waar geen naam voor nodig is.......

Zoveel overlappingen hadden wij samen.....
En ik......ik sta er nog......
Niet omdat ik sterker ben......
Maar omdat het leven mij, ondanks alles, niet heeft losgelaten.......
Het leven liet haar los.....al veel eerder dan ik wilde beseffen, maar zij allang gevoeld had....
Omdat er voor haar geen verder gaan meer mogelijk is.....omdat verder gaan altijd stil staan was en zou blijven.....

Ze verdween niet echt.......ze verplaatste zich van aanwezigheid naar betekenis......
En wellicht is overeind blijven soms niets anders dan iemand blijven meedragen
zonder haar vast te houden.......
Lieve Henriette ❤️

donderdag 29 januari 2026

29 januari 2026


Dag van:
Waardering kan enorm veel met een mens doen......
Het raakt iets heel basaals.....

Het bevestigt dat je ertoe doet......
Niet alleen wat je doet, maar wie je bent.....
Dat gevoel van “ik word gezien” is goud.....
Het vergroot zelfvertrouwen.....
Als iemand oprecht ziet wat jij bijdraagt, ga je daar zelf ook meer in geloven......
Het geeft energie en motivatie......
Mensen bloeien op van waardering.....ze doen niet perse méér hun best uit plicht, maar uit betrokkenheid......
En zo werkt dat bij mij ook.....
Waardering kan stress, onzekerheid of zelfs oude pijn een beetje losmaken......
Eén welgemeend compliment kan soms zwaarder wegen dan tien kritische opmerkingen.......
Het versterkt ook de verbinding......
Waar waardering is, ontstaat veiligheid.....
En waar veiligheid is, durf je meer en meer jezelf te zijn......
Had ik vorig jaar een lastig jaar en een soort waarderingstekort...... dit jaar sta ik weer fier rechtop....
(Intro op onderstaande).....

Ik werd wakker in een wereld die helemaal wit was.......
Sneeuw had alles stilgelegd, alsof de dag eerst even adem wilde halen voordat hij begon......
Door het raam zag ik bomen die hun takken droegen als iets kostbaars, zwaar en licht tegelijk......
Het was onmiskenbaar mooi..... echt waar.....
En toch voelde ik ook het lichte ertegenop zien......
Straks moet ik erin......

De auto in, door dat witte landschap heen.....
Gestrooid of ongestrooid het zou opletten, langzaam rijden, en alert blijven zijn...... 
Ik bleef nog even staan kijken, alsof ik het moment wilde rekken voordat de dag echt begon......
Maar niet te lang....
Want zo'n witte pracht betekent ook dat dat wat onder het wit bedekt ligt, schoon gekrabt en sneeuw vrij gemaakt moet worden.....
Juist, de auto dus.....

Het bleef onderweg genieten....
En zo ging ik op weg naar school,  naar een dag waarvan ik toen nog niet wist dat die vol verrassingen zat....
Maar allicht beter zou zijn dan de dag hiervoor......

 Vier verrassingen...... vier momenten van waardering......
Vier stemmen die me lieten voelen dat ik gezien werd......
Niet alleen om wat ik deed, maar om wie ik ben....... 
Het heeft iets in me rechtgezet......iets zachts maar stevigs tegelijk........
Maaaaaaaar..... wat ik ook besefte is: ik doe dit niet alleen......
Deze waardering eis ik zeker niet alleen op...... daar zou niet eerlijk zijn.....
Het ging over ons......

Over hoe we als klassenteam.... als unit......samen bewegen, samen dragen, samen staan......
De klas..... gouden kwartet.....niet perfect, maar echt......
Elkaar aanvullend, elkaar opvangend, elkaar sterker in onze kracht zettend......
Onze unit als sterke armen om elkaar heen.....
Zoals die bomen buiten, die hun wit alleen droegen, maar samen het landschap maakten......
De sneeuw leek daar wel een spiegel van te zijn..... 
Prachtig, verbindend, maar ook zwaar genoeg om te voelen: dit mag voorbijgaan...... of liever gezegd 'verdergaan'......

Want:....
Ik genoot van het wit (de waardering en complimenten), van de rust, van het besef dat ik deel ben van iets goeds (een klassenteam, een unit)......
En toch dacht ik, met een glimlach:
laat dit maar het laatste wit zijn......
Niet uit ondankbaarheid, maar uit verlangen......

Verlangen naar de lente......
Naar nog meer groei.....
Naar lichter onderweg zijn....... 
Met vertrouwen en met waardering die blijft hangen, ook als de sneeuw smelt......

Ik trok, na een heerlijk ontspannen schooldag, mijn jas aan.....
Stapte naar buiten......
Niet alleen....... maar gedragen..... 
En zo zie je maar dat de ene dag niet de ander is.....


woensdag 28 januari 2026

28 januari 2026


Dag van:
 Er zijn van die dagen in een klas waarop je niet gewoon achter je bureau wilt zitten, maar eronder......
Of eroverheen......
Of er gewoon heel ver vandaan......
Vandaag was zo’n dag.....

Het begon hoopvol.....
Dat is altijd verdacht.....
Weer veel zieke collega's en dus gastleerlingen in de klassen, maar goed.... 'je bent op de wereld voor mekaar, voor mekaar, om te hellepen nietwaar', zegt het aloude liedje.... 

Binnen vijf minuten was er al geren, geduw en boem: een hoofd tegen de tafel.....
Een huilbui die je tot in de gang kon horen.....
Koelpack en arniflor zalf erop.... och dom.... kind op schoot om te troosten en de trui van de zorg ondersteuner onder de groene smurrie zalf....

 En ach ja, waarom ook niet: een overgevend kind.....
Dat zet meteen de toon.....

Nog voor ik “rustig ademhalen” kon denken,

barstte er een stoeipartijtje los dat nét iets te fanatiek werd......
Huilbui nummer twee.....

En jawel hoor: daar kwam de tweede portie overgeven. Tijd voor verschonen deel 2......

Ondertussen besloot een doos met schroeven, moeren en bouten dat de vloer een veel betere plek was dan de tafel waarop de kleuter ermee speelde......chaos op de vloer...... 

En alsof dat nog niet genoeg was: verrassing, daar was het derde overgeefmoment......

In de kring luisterde niemand......
Niemand......
NEEEEE hè…..overgeefbui numero vier.... Reservekleding op......
Dan maar het regenpak aan, modieus en praktisch, en moeder bellen, die zelf ziek op bed blijkt te liggen......


Alsof het universum dacht: ze heeft het nog te rustig, stortte een zorgvuldig gebouwde blokkentoren in.....
Recht op een klasgenootje......huilbui......uiteraard......
Zal ik nog doorgaan?

Ja. Want het ging door......
Een kind dat niet naar huis wilde......
Eentje die geen zin heeft in therapie......
Een leerling die per se een ander filmpje op het digibord wil (en nee, deze is echt niet goed genoeg).....

Lijm uitdelen… vier lijmstiften leeg......vier..... hoe dan......?!

Schilderen met de vakleerkrachten is leuk, in theorie......
In de praktijk bleken gezichtjes en handjes ook uitstekende schildersdoeken......
Mijn plezier verdampte ergens tussen een blauwe wang, een groene handpalm en een fel neon roze oor......

O ja, en ik was mijn laptop vergeten.....
Buiten verloor een kleuter haar laars.....
Ze bliefde hem een half uur later weer aan te doen, om vervolgens luid te klagen over héél koude voeten.......
Goh joooooh......

Een andere leerling wilde absoluut niet naar binnen......
Nog eentje had zand en modder tot in zijn nek (letterlijk én figuurlijk)......
Een snotneus die midden op je jurk beland in plaats van in de zakdoek die je net had gepakt....

En zo ging het door......en door.....en door.
Zo’n dag dus......
Zo'n dag dat je assistente zegt "ik hoorde mezelf van de taxihalte naar de klas sloffen"....
Zo’n dag waarop je ’s avonds thuiskomt, je

zuur naar overgeefsel ruikende en vol verf spetters zittende laarzen uittrekt, diep zucht en denkt:
Ik heb niemand achtergelaten, iedereen leeft nog… dat is winst......

En morgen.....?
Morgen is vast een betere dag......
Toch.....? 

dinsdag 27 januari 2026

27 januari 2026


Dag van:
Ja, we gaan over drie weken naar Griekenland.....
Nee, niet naar een eiland dit keer maar naar die heerlijke stad Thessaloniki......
Thessaloniki.... om zijn echtheid, warmte en levendigheid...... 
Het is een stad die je niet overweldigt, maar langzaam onder je huid kruipt......
De constante aanwezigheid van water geeft rust én energie tegelijk......
En de mensen.....oh heerlijk.....de mensen daar zijn direct, luid, gastvrij en ongekunsteld......
Het voelt niet toeristisch geregisseerd maar meer alsof je er mag meedoen in plaats van dat je er alleen maar naar mag kijken.....
Het draait er om samenzijn, en niet om gezien worden.....
Tijd is er nog sociaal, niet economisch of efficiënt.....
Koffie duurt zolang als het gesprek nodig heeft......en niemand kijkt nerveus op zijn horloge......
Aandacht is veel belangrijker....
Het leven vieren nóg veel belangrijker. ...
Niet omdat er iets groots te vieren valt, maar omdat het dinsdag is, of zonsondergang, of omdat iemand muziek opzet.....

Maar naast dat Griekenland en heel héél

speciaal plekje in ons hart heeft, is daar die stad Parijs.....
Mijn tweede thuisbasis, onze stad van zielsherkenning.....

Parijs heeft zo’n enorme aantrekkingskracht omdat het meerdere lagen tegelijk raakt; emotioneel, cultureel én esthetisch.....
Parijs is meer dan zomaar een plekje; het is een idee....... een levensstijl.....
Door eeuwen van literatuur, films en kunst is deze stad neergezet als de stad van liefde, vrijheid en schoonheid......
Parijs is één groot museum waar je gewoon dwars doorheen loopt....
Schilders, schrijvers, modeontwerpers, ze hebben Parijs gevormd én andersom ook natuurlijk......
En dan dat heerlijke tempo in Parijs,  dat je uitnodigt om te vertragen en te genieten......savoir vivre.....
Bijna Grieks zou ik zeggen.....
Parijs is gewoon gebouwd om mooi te zijn....

En nu ligt daar weer zo'n heerlijk boek over Parijs op de deurmat....
Het 82ste boek in de Parijs boekenverzameling.....
'Notre Dame' (de ziel van Parijs).....
De eerste paar bladzijden heb ik al gelezen...
Het haar over 850 jaar Notre Dame.... de kathedraal die alles zag en mee beleefde....óók de brand in 2019....
In het voorwoord wordt deze uitgebreid al aangekondigd....
Ik weet nog dat ik huilend voor de tv zat toen het gebeurde....
Dat ik letterlijk schreeuwde 'doe dan wat, doe dan wat'...!!!
Het duurde voor je gevoel zo lang voor de brandweer er iets aan kon doen....
Later in de film erover snapte ik ook wel waarom....
Het was een traumatische gebeurtenis voor de Parijzenaars....
En in het voorwoord staat zoooooo mooi beschreven hoe dat komt....
Want als de 850 jarige Notre Dame voor je ogen zo kon afbrokkelen, kon verdwijnen uit onze levens, gold dat dan ook niet voor álle zekerheden.....?!
Kathedraal van Lodewijk de XIII, Charles de Gaulle, Quasi Modo.....
Middelpunt van Parijs.....


Ik zit er alweer helemaal in....
En dat de verwarmingsketel storing aangeeft en we in de kou zitten, kan me met dit boek onder de dekens niks schelen....
Zo relatief kan geluk dus óók zijn.....



maandag 26 januari 2026

26 januari 2026


Dag van:
De U.S. Immigration and Customs Enforcement (ICE) is een politiedienst van de federale overheid van de Verenigde Staten.......
Politiediensten....????
ICE identificeert en arresteert personen die uitgezet kunnen worden, houdt deze personen vast en zet illegale immigranten uit de Verenigde Staten....
Identificeren..... arresteren..... uitzetten....????
Zijn dat geen oude benamingen in een nieuw jasje dat koelbloedige executies heet....????
Een moeder van 3 kinderen..... een Venezolaanse migrant.....een IC verpleegkundige.....
Klopjachten....razzia's......
Hadden we dit niet allang achter ons gelaten....????
Herdachten we gister niet nóg de Holocaust...???..
Hoorde ik niet de woorden: 
"Dit is een herdenking van alle slachtoffers, maar het is ook een manier om te blijven opletten".......??
En....
"Afspraken die de wereld veilig moesten houden, blijken kwetsbaar".....
Kwetsbaar....?
Ze worden vet overschreden....
"Nog steeds worden kinderen gedood, ontvoerd en ingezet in oorlogen en conflicten waar zij part noch deel aan hebben"...... aldus Femke Halsema....
En ik vul aan.... zijn het niet de kinderen die vermoord worden, dan wel dus hun papa's en mama's...... in koele bloede.....

En weet je wat ik zo erg vind....
Ik Google vanavond "waar moet het heen met de wereld"......
En als antwoord krijg ik vakantiebestemmingen, reisjes,  enz. 
Alsof de wereld zegt:
Voel je het even niet.....? 
Ga ergens anders heen.....
In plaats van: Blijf. Kijk. Voel. Verbind.....
Zoiets als "waar kan ík heen zonder last te hebben van de wereld".....?
De diepste vragen lijken geen plek meer te hebben in de snelle antwoorden......

Maar waar het werkelijk heen zou moeten.....

naar meer menselijkheid dan gelijk hebben, 
meer zorg dan snelheid, meer luisteren dan roepen, vooruitgang die niet alleen slim is, maar ook wijs..... nee dat lees je nergens....

Toch zit het hoopvolle ‘m misschien niet in “de wereld” als geheel, maar in het kleine:
in hoe mensen wél voor elkaar zorgen, in creativiteit, in humor, in kunst, in een goed gesprek, in liefde voor dieren, natuur, of elkaar......
Dat verdwijnt niet, maar het haalt alleen zelden het nieuws......
Misschien hoeft de vraag niet alleen te zijn waar moet de wereld heen, maar vooral:
'wat wil jij dat er via jou een beetje meer de wereld in komt'......?
En het moet wel heel raar zijn als ik daarin  alleen zou staan......

Maar het doet wel wat met ons.... Willem en mij.....
Het journaal zetten we halverwege maar af....
En we gaan verder met onze aloude daden binnen het: "wat wil jij dat er via jou een beetje meer de wereld in komt".... in voor elkaar zorgen, in creativiteit, in humor, in kunst, in een goed gesprek, in liefde voor dieren, natuur, of elkaar......

Soms komt de wereld te hard binnen.....
Het journaal dat zich opstapelt, beelden en woorden die blijven hangen, alsof ze iets van je af willen nemen.....
Bij Willem en mij doet het echt wat.....
We merken het aan onszelf......
Aan het moment waarop we elkaar aankijken en halverwege besluiten: dit is genoeg....... en dus het journaal uitzetten.......
Niet uit onverschilligheid, maar juist uit zorg.......
Omdat je niet alles hoeft binnen te laten om betrokken te zijn en omdat beschermen ook een daad is.......


En dan keren we terug naar wat we het liefst doen.....
Naar het kleine, het wezenlijke......
Naar die vraag die alweer opkomt:
wat wil jij dat er via jou een beetje meer de wereld in komt.......?

We beginnen met kunst.... genieten met het interview van Eva Jinek met Sting, over zijn musical.....
Zijn woorden, zijn rust, zijn levenswijsheid...... 
En daarna luisteren we naar zijn prachtige nummer The Last Ship (reprise)......
Muziek verbindt....

Dan gaat de televisie definitief uit.
Niet omdat er niets meer te zien is, maar omdat we voelen dat we samen willen zijn..... 
En zomaar, omdat we daar behoefte aan hebben, pakken we Yahtzee.....
Geen plan, geen doel.....alleen het plezier van samen aan het bijzettafeltje zitten, lachen om een worp als de één niks gooit en de ander de volle mep.....
Omdat liefde voor elkaar zo belangrijk is.....
Omdat dat misschien wel het meest radicale antwoord is in deze tijd......

En nu schrijf ik het op......in een blog......
Niet om te overtuigen, maar om te delen.....
In de hoop dat verbinding en liefde ook voor anderen geen grote woorden hoeven te zijn, maar dagelijkse keuzes.......
Kleine daden.......zachte momenten...... maar met impact.....

Ik denk dat ik die Trump maar eens wat dobbelstenen opstuur en een yahtzee block... 
Cdeetje van Sting erbij of zo.....




zondag 25 januari 2026

25 januari 2026


Dag van:
 Rouw komt rauw op je dak......
Dat zinnetje, dat in me opkomt, blijft deze week steeds hangen als Willem zijn overdenking overpeinst en schrijft...... 
Alsof het niet klopt en daarom juist waar is..... 
Rauw is niet netjes, niet afgerond, niet uitgelegd......
Het is vlees zonder bescherming......

Willem sprak over rouw als een andere kleur liefde.....
Niet de zachte roze versie, maar een diepe, donkere tint, misschien is het paars, oker geel of heel diep donker blauw....... 
Liefde die nergens meer heen kan, behalve naar binnen.....

En dan dat beeld van Dirk de Wachter (psychiater), die het heeft over het prikbeest in zijn boek 'Vertroostingen'.....
Rouw en verdriet hebben stekels.....
Je kunt het vastpakken alsof het een gewoon dier is, maar dan snijdt het door je handen heen.......
Maar....als je doet alsof het er niet is, verdwijnt het ook niet......het wacht......en komt terug......als een boemerang......
Soms misschien zelfs harder dan eerst.....
Dus wikkel je het in doeken.....
Je erkent het......
Je draagt het......
Het blijft pijnlijk, maar niet meer vernietigend......

En rondom mij zitten de verhalen...... want rouw kent vele vormen.....

En ik luister naar ze......
Een man die al rouwt terwijl zijn ouders nog leven......
Deze week te horen gekregen dat zijn moeder Alzheimer heeft, en diezelfde week ook dat zijn vader ongeneeslijk kanker heeft.....
Rouw dat al begonnen is nog vóór het verlies er is.......
Of is het al verlies.....?

Een vrouw die haar ouderenclubje in het bejaardenhuis kwijt is..... opgeheven zonder opgaaf van redenen....
Voor de buitenwereld misschien klein, maar voor haar een leegte in de week, een stilte bij de koffie......

En weer iets verder vertelt de vrouw daar haar lijf haar in de steek laat maar dat de artsen niet willen meewerken omdat ze haar nog te jong vinden....
Maar het beperkt haar zo.... en ze kan ineens aan zoveel dingen die ze leuk vindt niet meer meedoen....

Iemand noemt de gevangenis......
Niet alleen straf, maar rouw om vrijheid, om identiteit, om het leven dat even niet meer bestaat......

En ik denk na......
Maar bij mij komt nu een ander woord boven.....
Be-rouw.......
Zouden rouw en berouw dicht bij elkaar liggen.... misschien elkaar overlappen....?

Berouw is misschien stiller dan rouw......
Het schreeuwt niet altijd......het fluistert.....
Door schaamte....????
Berouw gaat niet over wat je verloren bent; je gezinsleven, je vrienden,.....maar over wat jij hebt gedaan, nagelaten, verkeerd gekozen......
Over de zin "als ik toen"…. die maar blijft terugkomen......

En dan wordt de vraag helder:
waar overlappen rouw en berouw elkaar....?
Misschien wel hier:......in het besef dat iets onomkeerbaar is......
Rouw zegt: het komt niet meer terug.....
Berouw zegt: ik kan het niet meer herstellen......
Beide raken aan liefde.....

Rouw om wat je liefhad.....
Berouw om hoe je met liefde bent omgegaan......
Beide prikken.....
Rouw prikt omdat je iets moet loslaten......
Berouw prikt omdat je jezelf niet kunt loslaten......
En misschien overlappen ze het meest op die plek waar je rouwt om iets dat er anders had kunnen uitzien als jij anders had gehandeld.....
Dan worden ze één knoop: verdriet om het verlies en pijn om je eigen aandeel daarin......
Misschien is daarom berouw soms nog anders scherper dan rouw......
Want rouw overkomt je.....
Berouw confronteert je......
En toch… ook berouw vraagt om doeken.....
Niet om het weg te stoppen, maar om het vast te houden zonder jezelf nog verder te verwonden.....
Om mildheid......
Om erkennen: ik ben mens geweest, met beperkingen......

Misschien is dat de overlap:.....zowel rouw als berouw willen niet opgelost worden,
maar gedragen......
En dat was wel de stille boodschap onder Willems preek: dat liefde, verlies, schuld en verdriet geen tegenpolen zijn,
maar verschillende manieren waarop het leven ons diep aanraakt...... en dat ze hand in hand gaan.....
En dat je rouwen niet alleen hoeft te doen.....
Vandaar de titel van zijn verhaal: 'mag ik met je rouwen'....

zaterdag 24 januari 2026

24 januari 2026


Dag van:
Och wat heb ik geslapen vannacht...
Nog vóór de dag volledig geen einde liep sliep ik al....
De uren voor middernacht tellen dubbel,  zeggen ze dan....
Nou waren het geen uren, maar een half uur was het zeker....
Tussendoor wakker, ja dat wel.... voor die 'ouder wordende mens' plas....
Maar ondanks mijn 'oortje' in mijn oor, met nog wel mijn favoriete radioprogramma 'Nachtzuster', wat me altijd wakker houdt omdat ik de verhalen rondom de vragen en antwoorden zo boeiend en leuk vind, en de mensen die de vragen stellen zo hoogst irritant, interessant of zo ontzettend aardig zijn,  slaap ik in nog vóór ik een vraag helemaal heb gehoord....
Heerlijk gevoel altijd dat er 's nachts van 2 tot 6, zoveel mensen zijn die net als ik wakker zijn of liggen..... maar nu dus niet.... ik slaap overal doorheen....

Ook na de plas en hoestbui van 7 uur, en die van 9 uur....
Pas om een uurtje of elf begin ik te beseffen dat de dag al een aardig eindje op weg is en ik het eerste deel gemist heb....
Ik zal het wel nodig hebben gehad denk ik dan maar....

Nee, inhalen doe ik die uurtjes niet...
Het is immers weekend,  dus waarom je druk maken...?

Heel even heb ik echter het gevoel dat ik nog wel slaap.... of in ieder geval nog ergens tussen slaap en waak in zweef.....

En groot zwart ding in de appelboom....
Maar het ding heeft wel een snavel.....
En nee, het is geen volgevreten merel met über obesitas.....
Bij een dergelijke omvang zou een merel allang het leven gelaten hebben....
Ik zet mijn bril op en constateer tot mijn verbazing dat watervogels zich hebben getransformeerd tot boomklevers want er zitten heus twee meerkoeten/ waterhoentjes in de boom die zich te goed doen aan het lekkers dat er hangt....
Dan moeten ze toch wel flink uitgehongerd zijn....
En het is maar goed dat ik er foto's van gemaakt heb want Willem wil mijn verhaal niet geloven en vindt het sterk overdreven....
Nou niet dus.... kijk maar....
En ook hij moet toegeven dat dit toch wel hoogst bijzonder is.....
Morgen ook maar wat brood toevoegen aan de 'Jamin boom'.....

En daarna…
Tja,  zo'n kort stukje dag nog over,  dan gebeurt er eigenlijk niet veel bijzonders.....
Behalve dan dat alles toch weer gebeurt.....


Met frisse tegenzin pak ik het geboorte-tegeltje erbij......
Niet omdat ik er vandaag zo’n zin in heb om te gaan borduren, maar omdat het af moet
voordat de baby er is......
En baby’s staan erom bekend zich niets aan te trekken van borduurtempo’s en motivatiegolven......
Dus steek voor steek.....nog een letter.....nog  een randje...... en het teddyberen voetje opvullen met kruisjes....
Het komt af..... oh ja vast wel....!
Ooit......
Nee niet flauw doen.....waarschijnlijk ook heus wel nét op tijd......

Tussendoor draai ik een wasje...... de witte....met ook wol ertussen.....
Opletten dus.....dertig graden......niet vergeten......
Even checken......nog een keer checken..... en ja.......dertig.

Vandaag ben ik aan de beurt met koken......
HelloFresh heeft het makkelijk voor me gemaakt en iets zaligs bedacht: tortellini-soep.....
Ui, wortel, paprika, bouillonnetje, tomaat....
En Willem helpt.....
Nou ja…helpt......
Hij snijdt.....ik coach of corrigeer, of zeg dat het prima is terwijl ik denk, dat had ook kleiner gekund.......
Maar niet zeuren nu,  hij vindt koken zó leuk en de makkelijke recepten maakt hij tegenwoordig in een ommezwaai, zelfs al een beetje uit de losse hand met een eigen swung......

We eten de soep op schoot en kijken naar

schaatsen.....
Eerst sneuvelt het baanrecord......
En vervolgens......joooooh....alsof het niets is.....een nieuw wereldrecord op de vijf kilometer........
Diegene met dat baanrecord vóór hem heeft maar heel kort van zijn moment kunnen genieten.....

Tja.... en het leven is soms precies zo......
Want hoe gezellig samen schaatsen kijken ook was.....’s avonds kijkt Willem
natuurlijk weer voetbal......
En ik….ik besluit dat dit een uitstekend moment is om in bad te gaan liggen weken.....
Warm water.....even nergens aan denken.....
De korte dag loslaten.....
En zo gleed hij voorbij die dag.....
Niet groots.....
Niet spectaculair.....
Maar precies goed.....
En met een waterhoentje/ meerkoetje in m'n appelboom....

Oftewel de dag samenvattend:...

Niet elke dag hoeft herinnerd te worden; sommige dagen hoeven alleen maar geleefd te zijn.....

De tijd die je verslaapt, verdwijnt niet..... hij verandert stilletjes in herstel.....


Het leven voltrekt zich op je oude dag zelden in hoogtepunten, maar bijna altijd in soep op schoot en warm badwater.....

Wie goed kijkt naar het alledaagse, ontdekt dat niets werkelijk gewoon is......

Soms is een dag geslaagd omdat hij voorbij mocht gaan zonder haast......




vrijdag 23 januari 2026

23 januari 2026


Dag van:
 Laatste werkdag van de week...
Een week waar ik me doorheen gesleept heb....
Ik zou me immers ziek gemeld hebben maandag....
Alleen waren dat verrekte verantwoordelijkheidsgevoel, de discipline en plichtsgetrouwheid, de belemmerende factoren....
Dan kreeg de klas er deze week ook nog eens een leerling bij....
We zitten nu 1 leerling boven onze eigenlijke limiet....
Maar wat heet limiet in deze tijd.....
En tot overmaat van ramp begaf mijn laptop het......
Nee ho..... dit was slechts de ramp.... de overmaat zat hem in het feit dat de ict-er in Londen zat als gast bij een belangrijke ict- beurs.....
Drie dagen zonder laptop.... frustratie omdat de officiële helpdesk me nauwelijks kon helpen omdat ik een netwerk kabel nodig had waar ik natuurlijk niet bij kon omdat de ict-er van school er niet was.....

Hierdoor merkte ik eigenijk ook pas hoe

afhankelijk je eigenlijk bent geworden.... laat ik zeggen: gemaakt bent,  van technologie.....

Lesgeven zonder computer voelde alsof ik onthand was; tegenwoordig lijkt het bijna onmogelijk om nog voor de klas te staan zonder scherm, bestanden en digitale hulpmiddelen......

Maar..... naarmate de dagen verstreken, gebeurde er toch iets onverwachts......
Ik ontdekte dat ik zelf veel meer wist en onthield dan ik dacht......
Lesstof en afspraken zaten in mijn hoofd, voorbeelden kwamen vanzelf, gesprekken met leerlingen werden zelfs levendiger en mijn creativiteit vierde hoogtij......
Verhip..... ik had minder steun van een computer nodig dan ik altijd had aangenomen......
En dat roept dan weer vragen bij mij op....
Want....die kapotte laptop liet me dan wel zien dat technologie handig is, maar dat mijn eigen brein misschien nog altijd wel het belangrijkste gereedschap is.....
Is dat zo.....?

Die kapotte laptop dwong mij om opnieuw na te denken over wat werkelijk onmisbaar is......
Zonder computer voelde ik me eerst beperkt en onzeker, alsof ik een essentieel deel van mijn gereedschap kwijt was......
Alles wat normaal binnen handbereik lag; presentaties, notities, schema’s, was ineens weg......
Gemis aan controle of zoiets..... 

Alsof kennis pas bestaat wanneer zij opgeslagen, geordend en opgeroepen kan worden via een scherm......
De computer lijkt een verlengstuk van mijn denken te zijn geworden......zozeer zelfs, dat het wegvallen ervan voelde als een verlies van vermogen.......

Maar juist in die leegte werd iets zichtbaar..... 
Mijn brein is geen opslagplaats, maar een levend proces......
Het onthoudt niet alleen feiten, maar geeft betekenis, legt verbanden en reageert op het moment......
Waar de computer informatie bewaart, begrijpt mijn brein......
Waar technologie herhaalt, interpreteert de mens......

Misschien ligt de echte kwetsbaarheid niet in het stukgaan van een laptop, maar in het vergeten van mijn eigen denkcapaciteit......
De kapotte laptop herinnerde mij eraan dat technologie slechts een hulpmiddel is, maar geen oorsprong......
Het denken begint niet bij het apparaat, maar bij de mens......

Weet je dat ik zelfs weer 'zakdoekje leggen'

heb gespeeld met de kinderen.....
De klas kreeg een andere adem.....
Een assistent zat samen met een leerling boven een enorme berg Playmobil, verdiept in een wereld die geen uitleg nodig had......
Aan andere tafels lagen mozaïeken en puzzels verspreid, handen zoekend, schuivend, proberend......
Verderop knutselden kinderen met een bak vol ‘waardeloos’ materiaal, restjes, doppen, karton, die in hun handen ineens waarde kreeg......
En ergens zat een groepje rustig en langdurig te kneden met Play-Doh, alsof niets anders belangrijk was dan de vorm die onder hun vingers ontstond......

Zonder planning op een scherm, zonder digitale instructies, gewoon in een kring, met lachen, spanning en verwachtingsvolle blikken......
Het voelde bijna alsof de tijd even een stap terug deed......(of misschien toch vooruit?).....

Omdat de kinderen nog niet konden werken met de digitale lessen en 2D-werkbladen omdat ze niet uitgeprint konden worden, ontstond er ruimte.....
Ruimte voor spel, voor gesprek, voor concentratie zonder haast.....
De sfeer in de klas werd zachter, rustiger, menselijker.....
Niet gestuurd door een programma, maar door wat er op dat moment nodig was.....
En nou begin ik de dag altijd al langdurig met spel omdat ik zie dat kinderen daar het meest van leren en eigen maken...dit deed me toch weer eens extra  beseffen dat leren niet altijd begint bij een scherm......
Vaker begint het bij samenzijn, bij doen, bij spelen..... concreet dingen vastpakken....
En misschien, heel misschien, was die kapotte laptop precies wat nodig was om dat weer eens even extra te laten landen.....


donderdag 22 januari 2026

22 januari 2026


Dag van:
Ik sta al bijna dertig jaar voor de klas.....
Het speciaal onderwijs is waar mijn hart ligt.......
Deze kinderen blijven me raken; ik raak nooit uitgekeken......
Iedereen weet inmiddels dat ik het liefst werk met leerlingen met het meest moeilijk verstaanbare gedrag......
Omdat ik diep vanbinnen weet: een kind dat niet begrepen wordt, wil verstaan worden.....
En de zoektocht daarnaar, hoe lang die ook duurt, hoe ingewikkeld ook, wordt altijd beloond......
Met een glimlach.....een blik......een knuffel.... rust, begrip en de veiligheid en gekendheid waar het zo naar hunkerde.....

En ook al denk je alles al eens te hebben meegemaakt, er dient zich altijd weer iets nieuws aan.....
Iets dat schuurt, verrast, uitdaagt.....
Veel wat er gebeurt, blijft terecht binnen de muren van privacy.....
Maar over dit ene kind wil ik toch iets delen.....
Omdat het voor mijzelf zo’n bijzondere en zeldzame ontdekking was......

Veel kinderen hebben al een heel traject achter de rug voordat ze bij ons komen.....
Dikke dossiers.....verhalen..... zogenaamde verklaringen...... diagnoses....
Ze dagen je uit, testen je, verleggen grenzen.....allemaal op zoek naar veiligheid.....

Dit kind niet....
Geen dossier.....
Lange tijd geen onderwijs.....
Niets bekend.....
Het gedrag wel:.... zo bekend....
niet aan tafel kunnen blijven zitten,
overal aankomen,
roepen, grote vragende ogen, onbegrip bij correctie, grenzen verleggen, niet luisteren, eigen gang gaan......

Maar toch…dit voelde anders.....
Dat voel je soms meteen, zonder het te kunnen uitleggen.....
En vandaag wist ik het.....
Dit gedrag komt niet voort uit een zoektocht naar veiligheid..... om uit te proberen, de boel op stelten te zetten, de zwakke plekken te vinden...
Neeeeee.....
Dit kind is nieuwsgierig.....
Echt nieuwsgierig.....
Nieuwsgierig naar alles: ontdekken, voelen, proberen, ervaren, leren......
Niet om te testen, maar om te begrijpen......
Niet uitproberen, maar ontdekken......
Wangedragingen zijn geen grensoverschrijdingen, maar openingen:
Hoe dan....? Waarom dan....? Wat gebeurt er als…?
Dit kind wil weten, leren, voelen, erbij horen..... in die grote nieuwe onbekende wereld....
Zo puur......
Zo onbeschreven.....
Zo écht.....
Zo mooi.....

Als ik naar dit kind kijk, zie ik geen

ongewenst of moeilijk verstaanbaar 'gedrag'....
Ik zie ogen die alles tegelijk willen opnemen.....
Handen die niet kunnen wachten tot ze mogen voelen.....
Een lijf dat sneller is dan de woorden die het nog niet heeft.....

Ik zie een kind dat de wereld benadert alsof alles nieuw is....niet bedreigend, maar uitnodigend......
Alsof elke stoel, elke stem, elke beweging vraagt: wat ben jij, wat kan ik met jou.....?
Dit kind kijkt niet om te controleren of het goed gaat, het kijkt om te begrijpen......
Om verbanden te leggen......
Om grip te krijgen op hoe dingen werken, hoe mensen reageren, hoe samen-zijn voelt.....

En als ik probeer te zien hoe dit kind zélf kijkt, dan zie ik een wereld die te groot is om stil bij te zitten....
Te interessant om af te wachten....
Te vol om niet aan te raken.....
Grenzen zijn voor dit kind geen muren,
maar markeringen: ooooh, tot hier dus.....
En wat gebeurt er dan als ik hier ben.....?
Dit kind vraagt geen veiligheid door te botsen, maar betekenis door te bewegen.....
Geen bevestiging door strijd, maar verbinding door nabijheid.....
En misschien is dat wat mij zo raakt:
dat ik hier geen kind zie dat ‘moeilijk’ is,
maar een kind dat zó openstaat dat de wereld soms misschien gewoon te hard binnenkomt......


Wat heb ik een PRACHTIG vak...!!!!
Wat wij in het speciaal onderwijs doen, ik al dertig jaar lang, elke dag weer,
dat is het kind zien waar anderen gedrag zien.....
Een kind zó wezenlijk.....zó zeldzaam.....zó uniek.....
Dan vraag je je niet af "hoe stop ik dit".......? Maar, "wat probeer jij mij te vertellen"....?
En vooral..... vertel het maar....!!!!!

woensdag 21 januari 2026

21 januari 2026


Dag van:
Over mijn politieke voorkeur hoor je mij niet....... 
Daar ben ik niet de enige in want of mensen nu op A of B stemmen: veel mensen houden dat veilig achter slot en grendel.....
En dat is niet typisch Nederlands, of nieuw......
In Duitsland bijvoorbeeld is het sinds de Tweede Wereldoorlog bijna net zo ongemakkelijk om te zeggen waarop je stemt......
Dat ongemak heeft een serieuze reden.....
In Nederland (en veel andere Europese landen) is het stemgeheim namelijk een grondrecht.......
Dat bestaat niet voor niets: in de 19e eeuw konden machtige landeigenaren in landen als Groot-Brittannië arbeiders onder druk zetten door "het juiste" vakje aan te kruisen...... 
De oplossing.......? ..... simpel,  het stemgeheim.....!!
Nederland nam dat idee over.....
Hier vulde je je stembiljet tot 1896 zelfs thuis in......
Wisten jullie dat....??

Geheim stemmen werd dus de norm......
Zelfs in de verzuilde tijd, toen iedereen min of meer wist,  of gokte, bij welke partij je "hoorde", betekende dat nog niet dat je het er gezellig over had bij de koffieautomaat......
Over je stem praten maakte het meteen politiek, en dat kon een hoop gedoe opleveren...... 
Polarisatie, toen al......
Alleen de oudejaars conference ging over politiek hihi.......
En nu.....? 
Jongeren lijken op sociale media openhartiger dan ooit......
Maar dat is geen breuk met het verleden: jonge mensen zijn altijd al wat luidruchtiger en minder bang voor conflict geweest......
Kortom: we fluisteren over politiek niet omdat we bang zijn, nou,  misschien een beetje om het gedoe dat kan volgen, maar omdat de democratie ooit heeft gezegd: dit is van jou alleen......
En dat geheim houden we liever een beetje mysterieus......

Ik dus ook....
Mij hoor je niet over mijn stem en voorkeur....
WEL OVER MIJN AFKEUR....!!!!
Partijen die mensen of groepen uitsluiten,  niet respectvol behandelen,  niet in hun waarde laten,  onzin en verdraaide feiten en cijfers vertellen......
En yes, boontje komt om zijn loontje....
De PVV viel uit elkaar omdat de fractieleden ontdekten dat ze niet alleen van mening verschilden over 'koffie', maar vooral over wie de koffie moest halen......
En dat wilde er maar eentje zijn....
Toen bleek dat één lid stiekem suiker in de koffie deed terwijl een ander enkel zwarte koffie wilde, was het einde in zicht.....
Kortom, ze konden nog wel een akkoord sluiten over grenzen, maar niet over het feit dat er maar één de melk wilde bijvullen.....
(Onzin verhaal maar dat vond ik de PVV ook)
Oftewel....

De PVV viel uit elkaar omdat de lijm van eenheid los liet...... 
Verschillende ego’s botsten, de onderlinge steun verdampte, en voordat je het wist, viel het kaartenhuis (gebouwd op een schoppen koning) uiteen......
Tja, als de wind van verdeeldheid waait, blijft er weinig overeind staan.....

En zo kwam er weer een ster aan het politieke firmament bij...
De Nederlandse Vrijheids Alliantie (NVA).....
Het gaat hier om een nieuwe politieke beweging in de Tweede Kamer der Staten-Generaal......
De NVA zet zich in voor constructieve politiek die de vrijheid en belangen van Nederlandse burgers centraal stelt.....
Zeg maar net zo eng maar dan constructiever eng.....
De ex PVVers bezorgen partijleider Geert Wilders kopzorgen (ruk de paracetamol maar aan).....
Och jeetje zijn wereldbeeld over dat hij  niemand kan vertrouwen wordt nu bevestigd, zo meldt hij....
Wij noemen het zetelroof.... en zo'n middel is het laatste middel dat wordt ingezet tegen een autoritaire partij waar alleen schoppen koning Wilders het voor het zeggen had,  en de partijleden slechts etalagepoppen waren....

En nu maar wachten op van die stoere gasten die het tegen bijvoorbeeld een Trump,  Poetin, Xi Jin Ping, de Ayatollas en andere enge alleenheersers opnemen....
Ook hier zal de tijd het leren.....
En dan maar hopen dat wijze mensen 'macht' blijven corrigeren en relativeren....

Veel leuker dan dat politieke gedoe was het in de klas....
Na zo'n kerstvakantie breekt altijd de tijd aan voor 'serieuze zaken'......
Wat een heerlijke lesdag......
Vandaag ging het in de klas niet over grote mensen-zaken, maar over één kleine letter:.... de m......
En die werd meteen serieus genomen......

Onze kleuters zagen haar overal.....
In mama, in mooi, ik zwembad,  in gym,  in de gang op de muur....de mmmmm zoemde in hun hoofd..... 
De school bleek ineens vol m’en te zitten.....
En als de m er niet was.....? 
Onzin..... die was er altijd vond één leerling..... want dan maakte ze ’m gewoon..... Want zo werkt dat als je vier of vijf bent: woorden luisteren nog naar jou......
Lampje werd zonder aarzeling mlampje, en ik heette Mwampie...    
Klas veranderde trots in mklas......de werkelijkheid paste zich keurig aan......
Het mooiste was misschien wel dit: niemand twijfelde. Geen "dat klopt niet", geen "dat mag niet"...... nee, de m hoorde erbij, dus hij kwam erbij......mpunt......
Misschien is dat wel de echte les van vandaag......
Niet alleen dat de m van mama en mooi bestaat, maar dat je soms iets mag toevoegen
tot het past......


dinsdag 20 januari 2026

20 januari 2026


Dag van:
Een wat slijmerig verhaaltje.....
Er was eens, diep in het koninkrijk der neusholtes, een groep overwerkte slijmvliezen.....
Ze waren ooit trots op hun baan: stof tegenhouden, bacteriën wegjagen, alles netjes vochtig houden......
Maar de laatste tijd… pfoe.......het was slijm tot aan het plafond.......

"Wie heeft de productieknop weer op stand tsunami gezet?!" riep slijmvlies 3 terwijl hij met een bezem probeerde een slijmmeer richting de keel af te voeren......
Het probleem was begonnen in een weekend......
Iemand had "ach, het is nog maar een beetje kou dus zonder jas naar buiten en autoraampje open kan best" gezegd, en BAM.....de slijmvliezen schoten in de paniekstand......
Allergenen, kou, droge lucht, misschien zelfs een denkbeeldige beer op de weg: alles werd gezien als een existentiële bedreiging.......
"MEER SLIJM!" riep de chef-slijmvlies, een nerveus type met wallen tot aan zijn trilharen.......
"Maar baas," piepte een junior-slijmvlies, "we zitten al ver boven het slijmquota!"......
"GEEN MAAR. DIT IS GEEN OEFENING".....  
En zo ontstond het eerste Slijmoverschot van dit nieuwe jaar......
De neusholte veranderde in een waterpark.... Glijbanen van snot, golfslagbaden achter de bijholtes, en ergens in een hoekje dreef een verdwaalde nies die zijn leven aan zich voorbij zag flitsen......
De slijmvliezen waren uitgeput......
Hun koffiepauzes werden constant onderbroken door noodmeldingen:
"Druppel lekt links!".......
"Keel overstroming in sector 4!"......
"WE ZIJN EEN HAAR VERWIJDERD VAN EEN NIEEEEEES!"......

Uiteindelijk besloten ze tot een crisisvergadering......
Iedereen zat plakkerig aan elkaar vast.....
"Luister,” zei Slijmvlies 1, terwijl hij een tissue als flip-over gebruikte, "misschien… misschien produceren we iets te veel slijm"....
Het was even stil.....
Een druppel viel.....plop......
Toen begon iedereen te lachen......
Zo hard dat er per ongeluk een nies werd gelanceerd die het halve systeem resette...... 
De productie moet omlaag, de sluizen moeten sluiten, en de rust moet terug.....
Ons motto: "Beschermen is goed.....verdrinken is overdreven".......

Maar goed zo verliep wel mijn dag in mijn binnenste regionen....
Een doos tissues, halve wc rol en twee pakjes papieren zakdoekjes verder....
Dat wat erin zat wilde er ook weer uit zal ik maar zeggen.....

Belabberd maar niet beroerd....
Verkouden maar geen griep....
Naar adem happend maar niet snakkend... 
Grenzeloos moe en een half gekneusd middenrif van hoesten, proesten, niesen, snuiten, neus ophalen, maar er niet aan toegevend....
Zo'n dag dus.....