Dag van:
15 augustus...
Ik noem het altijd een beetje de vergeten oorlogsherdenking....
Althans... toen ik klein was, voelde het voor mij zeker zo....
Mijn moeder liep op deze dag stil door het huis......
Stil, geagiteerd, prikkelbaar.....
Het was de dag van de herdenking van het officiële einde van de Tweede Wereldoorlog in het Koninkrijk der Nederlanden en van alle slachtoffers van de Japanse bezetting in voormalig Nederlands-Indië.....
Zo officieel noemden wij het thuis natuurlijk niet...
Wij hadden het over het einde van de gruwel van de Jappenkampen....
In die tijd waren de herdenkingen nog lang niet zo uitgebreid als tegenwoordig.....
De meeste aandacht ging naar 4 mei....
Alsof die oorlog belangrijker was....
Alsof dat wat er in Nederlands-Indië was gebeurd minder erg was....
Maar hoe praat je eigenlijk over erger, vreselijker of vreselijkst als het over oorlog gaat....?
Mijn moeder voelde zich op deze dag niet gezien....
Zeker omdat mijn vader altijd refereerde aan zijn twee wereldoorlogen....
De eerste maakte hij mee als zevenjarig jongetje....mijn moeder was toen nog niet eens geboren....
De tweede toen hij 38 was....
Ze vertelden er bijna nooit over....
Heel soms flarden maar nooit de details....
Maar oh... wat kon je het voelen...
En wat hadden ze allebei trauma's overgehouden aan die oorlogen....
Trauma's die nooit verwerkt werden....
Er was geen begeleiding....geen therapie...geen ruimte om erover te praten.... Je moest door.....gewoon door.... met de wederopbouw....
Mijn zus en ik merkten de nasleep en de gevolgen maar al te goed....
Onze jeugd is erdoor getekend....
Onze relatie... of misschien juist het ontbreken daarvan... is erdoor getekend....
Ik ben daar later, toen ik ouder was, ontzettend boos om geweest....
Boos op de oorlogen....
Boos op mijn ouders....
En zeker ook boos omdat de gevolgen van hún jeugd vervolgens weer gevolgen hadden voor míjn leven....
Tot ik op mijn 42e besloot de cirkel te doorbreken....
En ik zeg het altijd: een mens is nooit te laat...
Nooit....!!
Na heel lang met mezelf aan de gang te zijn geweest en uiteindelijk de oorzaak van 'alles' gevonden te hebben, heb ik het losgelaten...
Niet vergeten...niet goedgepraat....maar losgelaten...
En ben ik míjn leven gaan leiden....
Natuurlijk blijven er flarden, littekens, beschadigingen die soms ineens weer voelbaar worden....
We zijn tenslotte tweede generatie oorlogsslachtoffers....
En mijn kinderen zijn daarmee de derde generatie....
Maar ik zeg óók altijd:
Slachtoffer ben je maar één keer....daarna ben je vrijwilliger...
Een harde zin misschien...
Maar voor mij was het een bevrijdende gedachte...
En toch...
Vanavond, tijdens de herdenking, gebeurde er iets bijzonders...
Ik hoorde de verhalen...
Zag andere mensen van de tweede generatie...
Zag herkenning....
Zag verdriet....
En ineens kwam er iets veel sterker binnen dan ooit tevoren....
Ja, wij hebben best een belachelijke jeugd gehad....
Een jeugd die gevormd is door de impact van een Eerste Wereldoorlog, een Tweede Wereldoorlog én een Jappenkamp....
Ik zal jullie de details besparen...
Maar als dit zich tegenwoordig had afgespeeld, waren wij ondanks alle luxe en rijkdom waarmee we omringd werden waarschijnlijk binnen een paar tellen uit huis geplaatst...
En toch...
Voor het eerst voelde ik vanavond heel sterk dat onze ouders, gezien de tijd waarin zij leefden, er misschien eigenlijk helemaal niets aan konden doen....
Er was geen hulp of begeleiding...
Geen kennis van trauma zoals die er nu is...
De oorlog zat te diep...
De angst zat te diep...
De paniek lag aan de oppervlakte...
De schade zat te diep...
En ineens voelde ik iets wat ik lang niet zo bewust had gevoeld: totale vergeving...
Het is goed zo...
We hebben vreselijke dingen meegemaakt.... Vast niet zo vreselijk als zij zelf hebben meegemaakt, maar het is goed zo...
Ik ben wie ik nu ben...
Met littekens. Met hier en daar nog een beschadiging...
Maar ik ben vooral...een dankbaar mens...
En misschien is dát wel de grootste overwinning op alles wat ooit gebeurd is...
En dan is er vandaag ook nog gewoon... Haarlem.
Oh, lang leve de kinderen...
Maar vooral: lang leve de plek waar ze wonen én deze tijd van het jaar...
Haarlem-Noord...oftewel: bijna onder de landings- en startbanen van Schiphol...
En het is vakantietijd....dus vliegtuigen.
Heel veel vliegtuigen....!!
Vliegtuigen die in deze tijd van het jaar vrolijk over de wijk van mijn kinderen mogen vliegen....
En daar zit dan een oma in de tuin die daar intens van geniet...
Vliegtuigspotten....
Welk type..?
Welke maatschappij..?
Waar zou-ie vandaan komen..?
Waar gaat-ie naartoe..?
Ik geniet...
Het begint al wanneer ik bij het AMC de eerste afslag naar Haarlem neem en de landingsbanen in zicht komen....
Maar ze vervolgens zo vlak boven je hoofd zien verschijnen in de tuin...dat is helemaal een feestje...
En natuurlijk is het feestje zelf ook gewoon gezellig...
Al die gamers en YouTube-bekenden bij elkaar, die een technische taal spreken waarvan ik ongeveer de helft begrijp...
Maar ach...
Ik begrijp genoeg van het enthousiaste gebabbel...
En toch was weer nog een ander onderwerp...ineens ging het gesprek een totaal andere kant op....haartransplantaties...
Nooit geweten dat mannen zó ijdel konden zijn over hun kapsel...
Of eigenlijk...over het gebrek eraan...
De dames hadden het ondertussen natuurlijk gewoon over werk, opvoeding en alle dagelijkse beslommeringen...
En daar kwam ook het onderwerp vrouwen achter het stuur voorbij....
Inclusief hun eigen rijgedrag....
Hilarisch hoe de mannen daarop reageerden....
Kortom...
Een heerlijke dag...
Maar ik heb Willem toch niet te lang alleen 
willen laten...
willen laten...
Want voor Willem wordt het gemis met de dag groter...
Hij probeert zo manmoedig dingen weg te slikken...
Zo stoer zijn ratio aan te spreken...
Maar steeds weer komt dat verdriet...
Die plotselinge leegte...
De verwarring...
Vergeten waar hij mee bezig was...
Niet meer weten wat hij wilde vertellen...
En vooral die enorme moeheid...
Die leegte...
Omdat hij een groot deel van zichzelf kwijt is...
Steeds weer kijkt hij naar foto's en filmpjes...
Steeds weer gaan zijn handen naar het kleine etuitje aan zijn sleutelbos...
Het etuitje waarin een plukje haar van Borre zit...
Alsof hij hem daarmee nog even kan vasthouden...
En steeds weer deelt hij alles met mij...
Met anderen...
Met iedereen die wil luisteren...
Wat hij mist....hoe ontzettend hij hem mist....
Rouwen is een proces...
Een lang proces...
Een heel lang proces...
En misschien is dat vandaag wel de verbinding tussen mijn verhaal en dat van Willem...
Verlies laat zich niet in een kalender vangen...
Trauma ook niet...
Je kunt leren leven met wat er gebeurd is...
Je kunt vergeven...
Loslaten...
Je eigen leven gaan leiden...
Maar sommige mensen, sommige gebeurtenissen en sommige littekens blijven altijd een klein stukje met je meelopen...
Niet meer om je leven te bepalen...
Maar simpelweg... omdat ze onderdeel zijn geworden van wie je bent...
Het is goed zo...
Vandaag voel ik dat...
Heel diep...
En morgen?
Morgen gaan we gewoon weer verder...
Met wie weet weer wat minder bagage...
En vooral met heel veel dankbaarheid...
Geen opmerkingen:
Een reactie posten