Dag van:
Vandaag zijn ze er allemaal...
De klas compleet, zeg maar...
Nou ja… voorlopig dan, want terwijl wij nog bezig zijn met namen onthouden, routines inslijpen en uitvinden wie er eigenlijk naast wie kan zitten zonder dat er spontaan een klein sociaal experiment ontstaat, loopt de wachtlijst alweer vrolijk verder.....
Het was dus flink aanpoten vandaag...
En ergens in de ochtendpauze op het plein klinkt er ineens een bekend geluid....
Niet alleen het pauzeliedje, maar ook een diepe, gezamenlijke zucht....
Zo’n zucht die je niet eens hoeft af te spreken.....
Die ontstaat gewoon vanzelf wanneer een groep volwassenen elkaar aankijkt en denkt: we zijn pas net begonnen hè…
Ze noemen de eerste weken van het schooljaar de gouden weken....
Omdat ze goud waard zijn voor de sfeer, de veiligheid en de groepsdynamiek.....
In deze periode wordt namelijk een beetje bepaald wat er in een klas als ‘normaal’ gaat voelen.....
Hoe we met elkaar omgaan, wie welke plek inneemt, welke grenzen er zijn en vooral: wat we van elkaar accepteren.....
Een prachtige gedachte....echt wel....
Maar ergens tussen theorie en praktijk dachten we vandaag toch: gouden weken....?
Pfffft…
Want voordat we daadwerkelijk aan rekenen, lezen of andere prachtige onderwijsdoelen toekomen, zijn we vooral druk met het voorwerk....
Rust creëren, grenzen aangeven, conflicten oplossen, emoties helpen reguleren.....
Nog een keer uitleggen wat ‘samen spelen en delen’ betekent....
En daarna nog een keer....
En eigenlijk is dát inmiddels tegenwoordig gewoon lesgeven.....
Want leren begint nu eenmaal niet bij een werkboek....
Leren begint bij je veilig voelen, weten waar je aan toe bent, kunnen (al is het maar voor 5 minuten) blijven zitten, kunnen luisteren, kunnen wachten, kunnen omgaan met teleurstelling en weten dat je niet altijd als eerste aan de beurt bent, of gewoon een woordje als 'nee' accepteren....
En daar zit ook een ontwikkeling onder die we steeds duidelijker merken.....
Scholen krijgen steeds vaker een stukje opvoeding op hun bord....
Niet omdat ouders hun kinderen niet willen opvoeden....absoluut niet....
Ouders hebben het tegenwoordig alleen simpelweg vaak druk.....
Werk, gezin, sociale verplichtingen, Nederlandse taal leren.... en alles wat het moderne leven nog meer op je afvuurt.... Daarnaast groeien kinderen op in een wereld die behoorlijk anders is dan vroeger: veel prikkels, schermen, sociale media, een enorme hoeveelheid informatie en voortdurend vermaak binnen handbereik....
En dus komen sommige dingen die vroeger misschien vanzelfsprekend thuis werden geoefend, steeds vaker óók op school terecht.....
Hoe je met een ander omgaat....
Hoe je omgaat met ‘nee’...
Hoe je wacht op je beurt...
Hoe je je emoties herkent en probeert te reguleren...
Hoe je ruzie maakt zonder meteen de halve inboedel van de klas te molesteren....
Hoe je omgaat met je eigen gedrag...
En soms zijn het nog veel praktischere dingen...
Zelf je jas aantrekken, je spullen opruimen, een schoen aantrekken, wachten, luisteren, zelfstandig iets proberen.
De school is de nieuwe opvoedcentrale is geworden…
En laat dat nou precies het soort dingen zijn waar wij op school steeds meer tijd aan kwijt zijn...
Niet omdat we dat vervelend vinden, integendeel...
Maar soms zou het gewoon fijn zijn als er na al dat pedagogische voorwerk nog een klein beetje dag overblijft voor het lesgeven zoals het vroeger in onze hoofdplanning stond....
Zeker in het speciaal onderwijs...
Daar komen we steeds vaker kinderen tegen die niet alleen iets moeten leren, maar eerst geholpen moeten worden om überhaupt tot leren te kunnen komen....
Kinderen die behoefte hebben aan extra structuur, voorspelbaarheid, veiligheid en begeleiding...
Maar goed…daar zijn we dan ook voor...
Een dan is er nog die beweging richting passend en inclusief onderwijs.....
Een mooie ambitie, waarin kinderen zoveel mogelijk samen met andere kinderen naar school gaan....
Sterker nog: de politieke ambitie is dat het onderwijs in 2035 vrijwel volledig inclusief is.....
Een mooie gedachte....?
Er zit vooral ook een wonderlijk spanningsveld....
Want hoe meer leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften zoveel mogelijk in het reguliere onderwijs worden opgevangen, hoe meer de leerlingen die uiteindelijk wél in het speciaal onderwijs terechtkomen vaak juist de meest complexe en intensieve ondersteuning nodig hebben....
De populatie van onze scholen wordt daardoor ook niet per se kleiner.....wel specialistischer.....en intensiever....
Dat noemen ze dan heel netjes:
‘de verzwaring van de populatie’.
En ondertussen zien we de cijfers ook gewoon oplopen....
Tussen 2016 en 2025 steeg het aantal leerlingen in het SO-ZML van ruim 29.000 naar meer dan 35.000...
Dus ergens denk je toch:
Inclusiever onderwijs in 2035…
Prima, maar ondertussen groet onze wachtlijst ’.
En toch…
Na al dat gezucht, gemopper, geregel en gereorganiseer gebeurt er toch altijd weer iets bijzonders....
Want juist die kinderen die zoveel van ons vragen, geven ook ontzettend veel terug....
Mijn leerlingen zijn misschien niet altijd de makkelijkste leerlingen, maar ze zijn wel bijzonder...
Ontwapenend eerlijk, puur, ongefilterd, en meestal heerlijk zichzelf....
Wat je ziet, is wat je krijgt...
Een lach is écht een lach...
Boos is ook echt boos...
Blij is werkelijk hartstikke blij...
En humor… die komt soms op de meest onverwachte momenten uit de meest onverwachte hoek...
Ze leven veel meer in het hier en nu dan wij volwassenen denken te doen....
Een klein succesje kan een feestje zijn...
Een compliment kan de hele dag meegaan...
Een grap kan de klas redden... en boze ogen zonder woorden de inboedel (hahaha)...
En een onverwacht moment van verbinding kan zomaar belangrijker blijken dan alles wat er die ochtend op onze planning stond...
En misschien is dát wel precies waarom ik zo van dit werk houd...
Omdat deze kinderen je er iedere dag opnieuw aan herinneren waar onderwijs uiteindelijk over gaat....
Niet alleen over sommen, letters, doelen en resultaten, maar over contact, over vertrouwen, over groeien...
Over kleine stapjes die voor een ander misschien klein lijken, maar voor een kind een enorme overwinning kunnen zijn...
Dus ja…
We zuchten op het schoolplein in de pauze vandaag..
En na zo’n dag keken we elkaar aan en bespraken we nog even uitgebreid hoe het allemaal ging.... en wat helemaal niet ging...
Wat beter kan, wat zorgen geeft....
Wat er anders moet en hoe we daar gaan doen...
Want ondertussen weten we immers al....morgen staan we er gewoon weer...
Met onze koffie, ons geduld, onze goede moed, een hoofd vol plannen....
Tja en misschien ergens halverwege de ochtend opnieuw een diepe zucht...
Want het mag er allemaal zijn...
De liefde voor het vak én het af en toe denken: jemig… wat was dit voor dag....?
Die twee kunnen namelijk prima naast elkaar bestaan...
Sterker nog…misschien zijn juist dát wel de echte gouden weken...
Geen opmerkingen:
Een reactie posten