29 september 2026

Dag van: 

Nu zit ik dan in mijn laatste werkzame jaar van mijn leven...

Het jaar waarin ik uiteindelijk afscheid ga nemen van het onderwijs en met pensioen ga...

En als je me dan vraagt wat ik in al die jaren onderwijs geleerd heb, dan is het antwoord eigenlijk verrassend eenvoudig:....dat ik zelfs in mijn laatste jaar nog steeds dingen leer....

Over kinderen...

Over onderwijs...

Over mezelf...

Over wat werkt en vooral ook over wat níét werkt...

Over loslaten, aanpassen, opnieuw beginnen en soms gewoon maar kijken wat de dag brengt...

Want blijkbaar krijg je bij een jarenlang dienstverband in het onderwijs geen certificaat waarop staat: zo, nu weet je het wel....

Integendeel...zelfs na al die jaren kan ik nog ergens binnenlopen en denken: o ja… zo kan het dus óók....

En dát is uiteindelijk wel een van de mooiste dingen van dit vak...

Dat je nooit helemaal uitgeleerd raakt...

Zelfs niet in je laatste werkzame jaar...

Nou sta ik eigenlijk best bekend als een geduldig mens...

Zeker als je een relatie hebt met iemand die Willem heet...

Zeker ook als je bedenkt wat ik in mijn leven allemaal heb meegemaakt....

Je kun dan toch wel concluderen dat ik over een behoorlijke voorraad geduld beschik...

Dacht ik...

Want vandaag liep deze juf toch zomaar tegen haar blijkbaar toch nog een restant ongeduld in bezit hebbende,  eigen onverwacht verrassend stukje ongeduld aan....

En eigenlijk is dát precies waarom ik zeg dat je in het onderwijs nooit uitgeleerd raakt.... Zelfs niet in je laatste werkzame jaar...

Er zit bij ons een kleuter in de klas die bij binnenkomst op een niveau van leerroute 1.....

Maar mijn onderbuikgevoel zei eigenlijk meteen: hmm… volgens mij zit hier véél meer in.....

Wat er precies aan de hand is, weet ik niet, maar deze kleuter blijft me verbazen.....

Steeds weer blijkt hij dingen te kunnen waarvan je denkt: kijk nou toch eens... hoe dan...????

En vandaag gebeurde er iets heel menselijks met deze juf....

Want ja… er zitten nog meer kinderen in die klas...

En dus wil je soms gewoon dat iets een béétje opschiet....

Je neemt de tijd niet....

Nee hè geen tijd.... dat een kind na een uitleg eerst een complete innerlijke vergadering met zichzelf moet te beleggen voordat er daadwerkelijk iets gebeurt....

Vandaag bespraken we er als juffen daarna onderling iets in het algemeen daarover.....en noemden een voorbeeld....

We hadden het er ook over wat we misschien anders zouden kunnen doen, hoe we iets konden aanpakken en wat we eens zouden kunnen proberen.....

En vervolgens gingen we weer verder.....

Een paar minuten later, vooruit, laten we zeggen: vijf minuten later,  gebeurde het....

Kleine potjes.... grote oren... het jongetje waar ik het zojuist over had deed  precies waar wij zojuist een voorbeeld van noemden.....

Zomaar....

Precies datgene waar wij met z'n drieën over hadden zitten praten....

We keken elkaar aan...

En natuurlijk kwam daar die inmiddels bekende kreet:

“We moesten gewoon drie olifanten wachten”...!!

En ja, dat moesten we...

Niet één olifant, niet twee, maar drie....

Want blijkbaar had deze kleuter helemaal geen haast...

Hij was gewoon nog bezig met verwerken, kijken, begrijpen en uiteindelijk doen....

En wij maar denken dat er iets moest gebeuren...

Misschien is dat wel een van de lastigste dingen in het onderwijs:...niet alleen ontdekken wat een kind kan, maar jezelf ook de tijd gunnen om het kind dat te laten laten zien....

Niet téveel in té korte tijd verwachten....

En zo blijkt maar weer:

Je kunt tientallen jaren voor de klas staan, honderden kinderen hebben begeleid en denken dat je het ondertussen allemaal wel een beetje weet...

Tot er weer zo'n klein mensje voor je staat dat je even aankijkt alsof hij wil zeggen:...rustig nou maar juf, ik kom er wel....

Drie olifanten wachten dus...

Die uitdrukking “drie olifanten wachten” is geen algemeen Nederlands spreekwoord of vaste uitdrukking of zo, voor zover ik weet.....

Het is een speelse onderwijsuitdrukking die binnen een bepaalde school, groep of kring is ontstaan....

De bekendere uitdrukking is “olifantengeduld hebben”: heel veel geduld hebben....

En die olifant wordt daarbij als beeld gebruikt voor iets dat rustig, langzaam en onverstoorbaar zijn gang gaat....

“Drie olifanten wachten” of “vijf olifanten wachten”  is daar een grappige variant op: niet gewoon even geduld hebben, maar zó lang wachten dat er eerst een hele stoet olifanten voorbij had kunnen komen....

Maar.....er bestaat wel een soort van onderwijs-/begeleidings aanpak die “Vijf Olifanten” heet.....

Die is ontwikkeld voor het contact met mensen met een ernstig meervoudige beperking, en één van de vijf
contactprincipes is letterlijk wachten op én

verwachten van een reactie.....

Een vergelijkbare toepassing is die van zelfs “tien olifanten” bij het werken met kinderen: de begeleider telt één olifant, twee olifanten, enzovoort, om zichzelf eraan te herinneren dat een kind soms meer tijd nodig heeft om een prikkel te verwerken en tot een reactie te komen....

Laat ik dus maar zeggen dat je tussen de 1-10 olifanten wachten kunt....

En wij ondertussen maar analyseren en oplossingen bedenken, terwijl het kind blijkbaar gewoon nog bezig was met verwerken.....

En met een beetje geduld... nou ja...10 olifanten, me dunkt.... het antwoord vanzelf was gekomen....

En geloof maar dat dit akkefietje ons vandaag heeft geholpen...

Want steeds als we weer iets te snel van stapel wilde lopen vandaag, keken we elkaar aan met een blik van....'denk aan de olifanten'....!